Sosyal medyada yeni dönem başladı: e-Devlet üzerinden doğrulama nasıl yapılacak?

Türkiye'de sosyal medya kullanımına ilişkin önemli değişiklikler 1 Kasım 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarına çocukların dijital güvenliğini korumaya yönelik yeni sorumluluklar getirdi. Düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerine erişiminin önlenmesi, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcıların ise yaşlarına uygun ve daha güvenli dijital ortamda bulunması amaçlanıyor.

Yeni dönemde yalnızca hesap açılışları değil, daha önce oluşturulmuş sosyal medya hesapları da kontrol edilecek. Yaş doğrulama işlemleri e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak dijital belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek. Ancak mevcut hesaplar için tanınan geçiş süresi nedeniyle bütün kullanıcıların aynı anda işlem yapması gerekmiyor.

Sosyal medyada e-Devlet yaş doğrulaması nasıl yapılacak?

Yeni sistemde yaş doğrulaması, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak yaş doğrulama belirteci ile gerçekleştirilecek. Yönetmeliğin ilgili maddesine göre kullanıcı, e-Devlet üzerinden kimlik doğrulaması yaptıktan sonra Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının sunduğu çevrimiçi hizmet aracılığıyla yaş doğrulama belirtecini oluşturacak.

İşlemin temel aşamaları şöyle olacak:

• Kullanıcı, resmî e-Devlet Kapısı'na (turkiye.gov.tr) veya resmî mobil uygulamaya giriş yapacak.

• Siber Güvenlik Başkanlığının sunduğu yaş doğrulama belirteci oluşturma hizmetine erişecek.

• Yaş doğrulama belirtecini oluşturacak.

• Oluşturulan belirteci hesap açmak istediği sosyal ağ sağlayıcısına iletecek.

• Platform, belirtecin doğruluğunu kontrol ederek kullanıcının yaş şartını karşılayıp karşılamadığını belirleyecek.

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Kullanıcıların izleyeceği ekran adımları ve platformların belirteci kabul etme yöntemlerine ilişkin teknik bilgilendirmeler aşamalı olarak paylaşılacak. Dolayısıyla henüz açıklanmayan ekran veya menü adımlarını kesinleşmiş işlem talimatı olarak değerlendirmemek gerekiyor.

Kimlik bilgileri Instagram ve TikTok ile paylaşılacak mı?

Yaş doğrulama sisteminde kişisel verilerin korunması esas alınacak. Kullanıcının doğum tarihi, açık kimlik bilgileri veya sosyal medya kullanıcı adı yaş doğrulama belirtecinde yer almayacak.

Sosyal medya platformlarına yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisi iletilecek. Böylece platformlar, kullanıcının kimlik bilgilerine erişmeden yaş sınırını kontrol edebilecek.

Yaş doğrulama belirteci yalnızca bu amaçla kullanılabilecek.

15 yaşından küçükler sosyal medya hesabı açabilecek mi?

Yeni yönetmeliğe göre 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcıları tarafından hizmet sunulamayacak. Bu nedenle söz konusu yaş grubundaki kullanıcıların yeni hesap açma talepleri kabul edilmeyecek.

Ebeveyn izni de bu yaş sınırını ortadan kaldırmayacak. Başka bir ifadeyle anne veya babanın onay vermesi, 15 yaşından küçük çocukların sosyal ağ hesabı açabilmesi için istisna oluşturmayacak.

Düzenleme, Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor.

Mevcut sosyal medya hesapları ne zamana kadar doğrulanacak?

Yeni yönetmelik yalnızca 1 Kasım'dan sonra açılacak hesapları kapsamıyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce oluşturulmuş ve yaş doğrulaması yapılmamış hesaplar için de kontrol süreci uygulanacak.

Sosyal ağ sağlayıcılarının mevcut hesapların yaş doğrulama işlemlerini 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlaması gerekiyor. Bu süre, mevcut kullanıcıların doğrulama işlemlerini tamamlayabilmesi için tanındı.

Dolayısıyla 1 Kasım itibarıyla bütün eski hesapların kapatılması söz konusu değil. Geçiş sürecinde yapılacak kontroller sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılacak. Yaşı 15'i doldurmuş ancak 18'e ulaşmamış kullanıcıların hesapları ise çocuklara özgü güvenlik kurallarına göre düzenlenecek.

Instagram, TikTok, YouTube ve Facebook da kapsama giriyor mu?

Yönetmelik, sosyal medya platformlarını marka isimleriyle tek tek sıralamak yerine sosyal ağ sağlayıcı tanımı üzerinden kapsam belirliyor. Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcıları düzenlemenin kapsamına giriyor.

Instagram, Facebook, TikTok, X, Snapchat ve YouTube gibi platformların bu düzenlemeye ilişkin uygulamaları, sosyal ağ sağlayıcı statüleri ve ilgili kurumların açıklamaları doğrultusunda şekillenecek.

WhatsApp, Telegram ve Discord gibi iletişim uygulamalarının ise bütün özellikleriyle aynı kurallara tabi olduğu veya tamamen yasaklandığı yönünde kesin bir ifade kullanmak doğru değil. Yönetmelik, bu uygulamaları tek tek sıralayan bir liste içermiyor.

15-17 yaş arasındaki kullanıcıları hangi kısıtlamalar bekliyor?

Yeni düzenlemede 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar için de özel güvenlik ve gizlilik şartları getirildi.

Bu yaş grubundaki kullanıcıların sosyal medya hesapları varsayılan olarak gizli olacak. Platformlar, hesapları herkese açık hale getirmeye yönelik bir seçenek sunamayacak.

Çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan özel mesaj alabilecek. Diğer kullanıcıların çocukların takipçi ve takip edilen listelerine erişmesine izin verilmeyecek. Ayrıca bu yaş grubundaki kullanıcıların canlı yayın açması engellenecek.

Düzenleme kapsamında çocukların kişisel verileri, kullanıcı profili oluşturmak veya kişiselleştirilmiş ticari reklam göstermek amacıyla işlenemeyecek.

Ebeveynlere sosyal medya denetimi yetkisi verilecek

Yeni yönetmelikle sosyal ağ sağlayıcılarına ebeveyn kontrol araçlarını kullanıma sunma yükümlülüğü de getirildi.

Bu kapsamda ebeveynler, çocuklarının sosyal medya platformlarında geçirdiği süreyi takip edebilecek ve günlük kullanım sınırları belirleyebilecek. Ayrıca sosyal medya üzerinden gerçekleştirilecek satın alma, kiralama ve ücretli abonelik işlemleri ebeveyn onayına bağlanabilecek.

Aileler, söz konusu işlemler için harcama limiti de oluşturabilecek. Böylece çocukların hem dijital içeriklere erişimi hem de platformlar üzerinden gerçekleştirebilecekleri harcamalar üzerinde ebeveyn denetimi sağlanması hedefleniyor.

Yaş doğrulaması yapılmazsa hesaplar kapatılacak mı?

Mevcut hesapların kontrolü sırasında 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen kullanıcıların hesapları kapatılacak. Ancak yaş doğrulama sonucuna veya hesap kapatma kararına itiraz etmek isteyen kullanıcılar için ücretsiz başvuru ve itiraz mekanizması bulunuyor.

İtiraz süreci tamamlanana kadar hesaptaki içerikler ve kişisel veriler silinmeyecek. İtiraz prosedürü işletilmediğinde ise yönetmelikte belirtilen silme hükümleri uygulanacak.

Ayrıca bir hesabın yaş sınırının altındaki bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşması halinde ek doğrulama ve gerekli güvenlik işlemleri gündeme gelebilecek.

Sahte e-Devlet bağlantılarına dikkat

Yeni uygulamayı fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılara karşı da vatandaşların dikkatli olması gerekiyor. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, yaş doğrulaması bahanesiyle gönderilen sahte mesajlara, internet sitelerine ve bağlantılara karşı uyarıda bulundu.

Özellikle "Hesabınız kapatılacak", "Yaş doğrulamanızı hemen yapın" gibi ifadelerle gönderilen SMS, e-posta ve sosyal medya mesajlarına karşı temkinli olunması isteniyor. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi de mevcut hesaplar için geçiş süresinin devam ettiğini hatırlatarak acil işlem yapılmasını isteyen sahte bağlantılara itibar edilmemesi gerektiğini bildirdi.

Yaş doğrulama işlemleri için yalnızca resmî e-Devlet Kapısı veya resmî e-Devlet mobil uygulaması kullanılmalı. e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodları, banka ve kredi kartı bilgileri hiçbir kişiyle paylaşılmamalı.

Kamu kurumlarının isim ve logolarını taklit eden şüpheli internet siteleri ve bağlantılar ise Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı ihbar sayfası üzerinden bildirilebilecek.