Eskişehir Türkiye ortalamasını ikiye katladı: TÜİK verileri açıklandı!

TÜİK’in yayımladığı güncel verilere göre, Türkiye genelinde faaliyet gösteren toplam kütüphane sayısı 45 bin 327 olarak kayıtlara geçti. Ulusal kütüphane ağının kurumsal dağılımı incelendiğinde; 1 Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi, 1 Milli Kütüphane, 1.302 halk kütüphanesi, 557 üniversite kütüphanesi ile 43 bin 466 örgün ve yaygın eğitim kurumu kütüphanesinin aktif olarak hizmet verdiği görüldü.

Kütüphanelerdeki kitap koleksiyonları da kurumsal bazda dikkate değer bir artış gösterdi:

• Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi: %3,8 artışla 2 milyon 713 bin 782 kitap.

• Milli Kütüphane: %8,7 artışla 1 milyon 989 bin 18 kitap.

• Üniversite Kütüphaneleri: %5,2 artışla 22 milyon 899 bin 378 kitap.

• Halk Kütüphaneleri: %3,8 artışla 26 milyon 41 bin 29 kitap.

Örgün ve yaygın eğitim kurum kütüphanelerindeki kitap sayısı ise dijitalleşme eğilimlerinin bir yansıması olarak %1,4 oranında sınırlı bir düşüşle 64 milyon 337 bin 851 seviyesine geriledi. Türkiye genelindeki halk kütüphanelerinden yararlanan kişi sayısı ise %1,2 artarak 39 milyon 194 bin 669’a, kayıtlı üye sayısı ise %6,4 artışla 7 milyon 160 bin 225’e yükseldi.

Yükseköğretimde Dijital Devrim

Üniversite kütüphanelerinde yaşanan teknolojik dönüşüm, 2025 yılı verilerine damga vurdu. Türkiye’de faaliyet gösteren 557 üniversite kütüphanesinin üye sayısı %8,1 oranında artarak 3 milyon 603 bin 937’ye ulaştı. Asıl büyük büyüme ise elektronik kaynak envanterinde gerçekleşti. Üniversitelerin elektronik kitap (e-kitap) koleksiyonları, bir önceki yıla kıyasla %17,1 gibi yüksek bir büyüme oranı yakalayarak 168 milyon 603 bin 933 seviyesine çıktı. Bu veri, öğrencilerin ve araştırmacıların kampüs dışından da bilgiye 7/24 erişebildiği yeni nesil bir kütüphanecilik ekosisteminin yerleştiğini gösterdi.

Eskişehir Ulusal Ortalamayı Katladı

TÜİK verilerinin bölgesel sonuçlarında Eskişehir, sergilediği yüksek okuma kültürü parametreleriyle dikkat çekti. 927 bin 956 nüfuslu kentte, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı 12 halk kütüphanesinde toplam 355 bin 123 kitap bulunuyor. Geçen yıl bu kütüphanelerden yararlanan kişi sayısı 673 bin 513 olurken, kayıtlı üye sayısı 135 bin 150’ye ulaştı.

Kütüphanecilik literatüründe kullanılan endeksler hesaplandığında, Eskişehir’in ulusal başarı grafiğindeki farkı net bir şekilde ortaya çıktı: Türkiye genelinde %45,53 olan kütüphaneden yararlanma oranı, Eskişehir’de %72,58 olarak gerçekleşti. Eskişehir, kütüphane kullanımında Türkiye ortalamasından %59,4 daha yüksek bir başarı sağladı. Nüfusa oranla kayıtlı kütüphane üyesi oranı Türkiye genelinde %8,32 seviyesindeyken, Eskişehir’de %14,56 ile ulusal ortalamayı neredeyse ikiye katladı. Eskişehir’de kayıtlı aktif bir üye yılda ortalama 1,67 materyal ödünç alırken, bu oran Türkiye genelinde 1,24 seviyesinde kaldı.

Eskişehir halk kütüphanelerindeki kitapların tematik dağılımında ise %50,49’luk payla (179 bin 307 kitap) "Edebiyat ve Retorik" kategorisi ilk sırada yer alırken, bunu %20,19 ile "Sosyal Bilimler" takip etti.

Erken Yaşta Okuma Alışkanlığı

Eskişehir'in erken yaşta okuma alışkanlığı edindirmeye yönelik kurumsal altyapısı, okul kütüphanelerinin gücüyle destekleniyor. İl genelindeki ilkokul, ortaokul, lise ve yaygın eğitim kurumlarında toplam 370 kütüphane faaliyet gösteriyor. Bu kütüphanelerin 34’ü modern altyapıya sahip "Zenginleştirilmiş (Z) Kütüphane" statüsünde hizmet veriyor.

Eskişehir’deki okul kütüphanelerinde toplam 672 bin 779 kitap bulunuyor. Okul kütüphaneleri sadece basılı kaynaklarla sınırlı kalmayıp öğrencilere 4 bin 594 süreli yayın, 1.467 CD/DVD, 3 bin 128 afiş ve haritanın yanı sıra analitik düşünmeyi destekleyen 135 bilgisayar/etkileşimli tahta ve 159 satranç/zeka oyunları seti ile zengin bir sosyal gelişim alanı sunuyor.

TÜİK 2025 yılı kütüphane istatistikleri, Türkiye’nin bilgi toplumuna dönüşüm serüveninde kütüphanelerin artık sadece birer kitap depolama alanı olmaktan çıkarak dijital ve sosyal etkileşim merkezleri haline geldiğini kanıtladı. Eskişehir özelinde ortaya çıkan veriler ise kentin sahip olduğu sosyo-kültürel sermayenin kütüphane kullanım pratiklerine doğrudan yansıdığını ve kentteki kütüphanecilik modelinin Türkiye genelindeki okuma kültürü politikaları için önemli bir referans noktası olduğunu ortaya koydu.