Amatör futbolun kısa tarihi

+Kaynaklar futbol oyununun bu topraklarda 1877 yılından itibaren önce İzmir’de oynanmaya başladığını yazıyor.  Önceleri Müslüman halkın sıcak bakmadığı bu oyun giderek popüler hale geldi.

+ 1880 yılında Ege’nin en büyük liman kentlerinden biri olan İzmir’de Levantenlerin oynadığı, yerli halkın izlediği bir oyunken 1900’lü yılların başından itibaren bütün ülkeye hızla yayıldı.

İlk Türk takımı

Türkiye’de kurulan ilk futbol takımı, 1895’te İstanbul’da İngilizler tarafından kurulan F. C. Wien adındaki takımdır. İlk Türk futbol takımı ise Fuat Hüsnü Kayacan, Reşat Danyal Bey ve birkaç arkadaşı tarafından 1896’da Black Stocking Football Club (Siyah Çoraplılar) adı altında kuruldu. “Black Stocking” takımının başarısızlığından sonra Türkler uzun süre futbol oynayamadı.  Ancak, kimse de bu oyunun cazibesinden kendilerini kurtaramadı. Türkiye’de kurulan kulüplerin hemen hemen hepsi futbol kulübü olarak kurulmuştur. Bir önemli istisna 1903’de kurulan “Beşiktaş Jimnastik Kulübü”dür. İlk futbol kulübü ise 1905’te kurulan “Galatasaray Spor Kulübü”dür.

Anadolu’da futbol  

Futbol Anadolu’da ilk kez 1877 yılından itibaren İzmir’de azınlıklar tarafından oynamaya başlamış.  O yıllarda gayrimüslimlerin oynadığı, Müslümanların seyrettiği bir oyun olan futbol 1900’lü yılların hemen başlarında İstanbul’da kurulan Beşiktaş,  Fenerbahçe ve Galatasaray ile büyük ivme kazandı. Özellikle 1923’te Cumhuriyet’in ilanı ve Futbol Federasyonunun kurulmasıyla birlikte önce İstanbul’a oradan da Anadolu’ ya hızla yayılarak halkın en çok sevdiği bir spor dalı haline geldi.  

Eskişehir’de futbol         

Futbolun Eskişehir’e mütareke yıllarında İngilizler tarafından getirildiği kaynaklarda yer almaktadır.  O yıllardaki oyun kurallarını da futbolun dünyadaki ilk mucidi İngilizler koymuştur. Kurtuluş savaşını takip eden yıllarda Eskişehir'e Kolordu komutanı olarak tayin edilen Kemalettin Sami Paşa tarafından kurulan Sarı-lacivert formalı “İdmanyurdu” Eskişehir'in ilk futbol kulübü olarak kayıtlara geçmiş ve ilk maçlarını Tahıl Pazarı’nda oynamıştır.

Tutku nasıl yayıldı?   

Futbol 1940’lı yıllardan itibaren Eskişehir’de halkın sevdiği ve oynadığı bir oyun haline geldi.   Ata sporu olarak adlandırılan güreş o yılların en popüler sporuydu. Özellikle Eskişehir Demirspor’un yine 1940 yılında Fenerbahçe’yi finalde 3-1 yenerek Türkiye Şampiyonu olması futbolu bir anda Eskişehir’in en popüler oyunu haline getirdi.  1959 Yılında futbolda profesyonelliğin başlaması ve 1. Ligin kurulmasıyla birlikte Anadolu insanı güreşi ikinci plana iterek futbolla yatıp futbolla kalkmaya başladı.

Bu gün o takımların çoğu yok

O yıllarda Eskişehir Anadolu futbolunun adeta tarlası gibiydi. Eskişehir 1.Amatör Kümesinde oynanan futbol bu gün Süper Amatör Küme denilen ligde oynanan oyundan çok daha nitelikliydi. Demirspor, Şekerspor, Havagücü Eskişehir’in 3 büyükleriydi.  Güllükspor, Fatihspor, Toprakspor, Etispor, Siyah Beyaz, Gençlikspor (daha sonradan akademi ile birleşip Akademigençlik adını aldı) Yıldıztepe, İdmanyurdu gibi birçok takım ekonomik zorluklar ya da ilgisizlik sonucu anılarda güzel izler bırakarak kapılarına kilit vurmak zorunda kaldı.  Işıkspor, Derespor, Bağlarspor, Çağlarspor, Altay gibi bazı eski kulüplerimiz türlü zorluklara rağmen yaşamını idame ettiriyor.

İlk şampiyon Demirspor

1930 yılında kurulan Demirspor,  Eskişehir’de yalnızca futbolun değil, başta güreş olmak üzere atletizm, halter, bisiklet, eskrim, bisiklet, voleybol ve basketbol gibi olimpik spor dallarının da öncülüğünü yaptı. Türkiye’de futbolun henüz amatör olarak oynandığı yıllarda Anadolu grup birincisi olarak İstanbul Milli Küme birincisi Fenerbahçe ile Türkiye Şampiyonluğu için karşılaştı.   Ve 21 Eylül’ de ki ilk maç 0-0 sonuçlanması üzerine ertesi gün,  yani 22 Eylül günü “Çınar İsmail” ve “İskender” in attığı iki gol ile maçı 3-1 galip bitiren  “Eskişehir Demirspor”  Ankara 19 Mayıs Stadında  şampiyonluğu ilk kez İstanbul’dan Anadolu’ ya getirmenin gururunu ve onurunu yaşadı. 

AMATÖR YILDIZLARIMIZ

Eskişehir amatör liglerinden bir süredir yıldız yetişmiyor. Oysa 50’li, 60’lı, 70’li yıllarda Eskişehir Amatör Liglerinden yetişen futbolcuların çoğu Eskişehirspor’un Anadolu’da başlattığı futbol devriminin kahramanı oldular.

 Mahalle aralarında başladılar

Eskişehir’de 1950’li yıllardan itibaren başlayan sanayi, tarım ve hayvancılık alanlarındaki hızlı gelişme doğal olarak spora da yansıdı.  Eskişehirli gençler ata sporumuz güreşin yanı sıra futbol, voleybol, basketbol, bisiklet, eskrim, atletizm gibi sporlara yöneldi. Bunların başında ise hiç şüphesiz futbol geliyordu.  O dönemde yıldız olan futbolcuların çoğu mahalle aralarındaki küçük arsalarda en ilkel koşullarda futbola başladılar. Daha sonra çeşitli amatör takımların formalarını giyerek kendilerini geliştirdiler.

Şimdi neden yetişmiyor?

Günümüzde futbolcu hemen her takımın kurduğu alt yapılarda ve yaz aylarında açılan futbol okullarında o yıllara göre çok daha modern tesislerde ve koşullarda yetiştiriliyor. Diplomalı hocalar daha bilimsel yöntemleri uygulayarak yıldız futbolcu yetiştirme çabasında. Ne var ki bütün bu çabalara rağmen ekonomik koşulların o yıllarla ölçülemeyecek kadar iyi olmasına rağmen kaliteli futbolcu çok ender yetişiyor.  Toprak sahalarda, ilkel soyunma odalarında yetişen futbolcuların günümüzün modern tesislerinde yetişen gençlerinden çok daha nitelikli olduğu bir gerçek. İşte bunun en canlı örneğini 1965 yılında kurulan ve sahalarda rüzgâr gibi esen Eskişehirspor ve çoğu Siyah-Kırmızılı takımda profesyonellikle tanışan amatör yıldızlar verdi.

Amatör yıldızlardan bazıları

 Günümüzün futbol anlayışı ve tarzı o yıllara göre çok farklı. Endüstriyel futbol kavramının iyice yerleştiği günümüzde futbol dünyasının en büyük gücü para olduğuna göre alt yapılar ya da futbol okulları hayati bir önem taşıyor. Artık önemli bir meslek dalı olarak kabul edilen profesyonel futbolcuların milyon Eurolar kazandığı bu arenada isterseniz çok küçük paralarla oynayan,  paradan çok göğüslerindeki armanın onuru için oynayan gönüllerde taht kuran bazı amatör ruhlu profesyonel yıldızlarımızı ve yetiştikleri kulüpleri hatırlayalım.

FEHMİ SAĞINOĞLU: 1937 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola Bağlarspor’da başladı. Eskişehir Demirspor’da oynadıktan sonra 1958’de Kasımpaşa’ya transfer oldu. 1963’de ise en başarılı yıllarını geçirdiği Beşiktaş’a transfer oldu. Milli takımda oynadı.

YÜKSEL ÖZBEK: 1937 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola 1952 yılında Bağlarspor’da başladı. Sırasıyla Eskişehir Demirspor, Ankara PTT, Beşiktaş ve 1965 yılında Eskişehirspor’a geldi. Eskişehirspor’un ilk kaptanı oldu. Milli formayı giydi.

SÜREYYA ÖZKEFE:  1939 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola 1956 yılında Işıkspor’da başladı. 1959 yılında Ankara Demirspor’a oradan 1961’de Beşiktaş’a ve 1970’de Eskişehirspor’a geldi. Milli formayı giydi.

FETHİ HEPER: 1944 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola 1962 yılında gayri federe kulüp olan Gülspor’da başladı. Daha sonra Gençlikspor ve Akademi Gençlik’te oynadı. 1965’ten itibaren Eskişehirspor forması giymeye başladı. Milli formayı giydi.

İLHAN ÇOLAK: 1943 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola 1959 yılında Güllükspor’da başladı. Srasıyla Konya Şekerspor, Amasya Karagücü’nde oynadıktan sonra 1965 yılından itibaren Eskişehirspor forması giymeye başladı.

KAMURAN YAVUZ: 1947 Yılında Tekirdağ’da doğdu. Futbola 1963 yılında Toprakspor’da başladı. 1965 yılında Eskişehirspor’a transfer oldu ve siyah-kırmızı formayla yıldızlaştı. Milli formayı giydi.

NİHAT ATACAN: 1942 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola Derespor’da başladı. Daha sonra Işıkspor, Demirspor ve 1965 yılından itibaren Eskişehirspor’da yıldızlaştı. Milli formayı giydi.

İSMAİL ARCA: 1948 yılında İnegöl’de doğdu. Futbola 1961’de İnegöl İdmanyurdu’nda başladı 1964 yılında Eskişehir Fatihspor’a oradan da 1965’te Eskişehirspor’a geldi. Eskişehirspor’un en fazla milli formayı giyen (53 kez) ve A Milli Takım’ın kaptanlığını da yapan futbolcusudur.

ABDURRAHMAN TEMEL: 1950 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola 1963 yılında Çelikkartal’da başladı. Oradan Güllükspor’a ve 1968 yılında Eskişehirspor’a geldi. Milli formayı giydi.

AYHAN AŞUT: 1944 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola 1962 yılında Güllükspor’da başladı. Daha sonra Ankara Demirspor, Eskişehir Demirspor formalarını giydi. 1965’de Eskişehirspor’lu oldu. Milli formayı giydi.

CEVDET ÖZKÖKSAL: 1946 yılında Çorum’da doğdu. Futbola Eskişehir Adalet takımında başladı. Fatihspor’da oynadı. 1964’de Ankara Altındağ kulübüne oradan da Gençlerbirliği’ne transfer oldu. Asıl kariyerini bu kulüpte yaptı. Milli formayı giydi.

BURHAN TÖZER: 1947 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola 1964’de Eskişehir Şekerspor’da başladı.  1965’de Gençlerbirliği’ne transfer oldu. Orada başarılı 5 sezon geçirdikten sonra 1970’de Eskişehirspor’a geldi. Milli formayı giydi.

FAİK ŞENTAŞLAR: 1940 yılında Romanya Pazarcık’ta doğdu. Futbola 1962 yılında Eskişehir Şekerspor’da başladı. 1963 yılında Gençlerbirliği’ne transfer oldu.  Ankara kulübünde 6 sezon başarıyla oynadı. 1969 yılında Eskişehirspor’a transfer oldu.

RASİM KARA: 1950 yılında Eskişehir’de doğdu. Futbola Işıkspor’da başladı. Daha sonra Eskişehir Demirspor’daoynadı. 1971’de Uşakspor’a, 1972’de Bursaspor’a ve 1975 yılında ise Beşiktaş’a transfer oldu. Milli takımda oynadı.