Prof. Dr. Kemal Yakut’tan Odunpazarı Meydanı’na Kurtuluş Savaşı rölyefi önerisi!

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak başlattığı Kurtuluş Savaşı bağımsız Türkiye için tarihi bir dönüm noktası.

19 Mayıs Milli Mücadele’nin başlangıcını, bağımsızlık iradesinin ortaya konmasını, Cumhuriyet’in ilanına giden sürecin ilk adımını, gençliğe duyulan güvenin sembolünü, ulusal birlik ve beraberlik ruhunu temsil ediyor.

Bugün Türkiye’nin dört bir yanında düzenlenen törenler, etkinlikler ve anma programlarıyla Türk milletinin bağımsızlık ruhu vurgulanıyor.

Tam bu nokta, Eskişehir’de 1919’da hangi olayların cereyan ettiği de tarihsel gelişimin iyi okunması bakımından son derece önemli.

Düşman güçlerinin başlattıkları işgale karşı Eskişehir’de gösterilen tepki, Ulusal Kurtuluş Savaşı’na yönelik Odunpazarı’ndaki ilk büyük kıvılcım ve direnişe dikkati çekmek gerekir.

İşte bu nedenle Türkiye’nin önemli tarihçilerinden Anadolu Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Yakut’u ESTV’deki 19 Mayıs özel yayınında konuk ettik.

“Milli Mücadele ve Eskişehir”, “Eskişehir'in Kurtuluşu”, “Eskişehir'de İşgal ve Direniş”, “Modern Eskişehir'in Doğuşu” gibi odağında Eskişehir bulunan pek çok kitabı bulunan Prof. Dr. Yakut, 19 Mayıs ruhunu, Büyük Önder Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’nı nasıl içselleştirip hayata geçirdiğini tarihsel süreç içindeki kronolojisiyle anlatarak bizi o günlere götürdü.

Bunu yaparken önemli bir ayrıntıya değinerek Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce’ye daha önce yine bu ekrandan yaptığı çağrıyı yineledi.

Prof. Dr. Yakut, Eskişehir ayrıntısını şöyle dile getirdi:

“Eskişehir’in Kurtuluş Savaşı'nda önemli bir yeri vardır. 

Mustafa Kemal, 16 Mayıs’ta Samsuna hareket ettiğinde, daha Karadeniz’de yoldayken 17 Mayıs 1919’da Odunpazarı’nda Anadolu Üniversitesi Cumhuriyet Tarihi Müzesi’nin hemen yanındaki alanda İzmir’in işgaline tepki olarak büyük bir miting yapılıyor. 

Bu mitinge binlerce kişi katılıyor.

Odunpazarı mitinginde, Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın Eskişehir’deki ilk büyük kıvılcımını görüyoruz.

Çok defa söyledim ama yinelemek isterim…

Odunpazarı’nın girişine bir Kurtuluş Savaşı rölyefi konulmalıdır. 

Özellikle bu mitingi de içine alan bir rölyef… 

İnsanlar Odunpazarı’na girdiğinde, 17 Mayıs 1919’da burada bir miting yapıldığının, buranın Kurutuluş Savaşı’nın meşalesinin yakıldığı yerlerden biri olduğunun farkına varmalarını arzu ederiz.”

Eskişehir’de Milli Mücadele’yi örgütleme ve ülkenin kurtuluşuna dair kafa yoran, bedel ödeyen, riske giren, mücadeleye atılan kişiler olduğuna da dikkati çeken Prof. Dr. Yakut, şöyle devam etti:

“Takiyüddin Bey. Kendisi İttihatçı’dır. Eskişehir Çiftçi Bankası Müdürü Kazım Bey ve Hakkı Beyiç gibi birçok insan… 

Eskişehir’in önde gelen tüccar ve eşrafı, Milli Mücadele’yi, Eskişehir’deki bu direnişi örgütlemeye dönük çaba içine giriyorlar.

Biz 1919 Mayıs’ı hem genel anlamda Türkiye’nin kurutuluşu hem de özel anlamda Eskişehir’in Milli Mücadele’ye olan o büyük desteğini hatırlamalıyız.”

Hasılı…

Prof. Dr. Kemal Yakut’un, “Odunpazarı’nın girişine bir Kurtuluş Savaşı rölyefi konulmalıdır” önerisi Eskişehir’in Milli Mücadele hafızasına sahip çıkılması açısından son derece anlamlı.

Çünkü 19 Mayıs ruhu Anadolu’nun dört bir yanında olduğu gibi Eskişehir’de de yankı bulmuş. 

Daha Mustafa Kemal Paşa Bandırma Vapuru’nda Karadeniz’e açılmışken, Odunpazarı’nda yapılan o tarihi miting, işgale karşı millet iradesinin ilk güçlü haykırışlarından biri olmuş.

Bugün Odunpazarı’nı ziyaret eden binlerce insan, tarihi evleri, sokakları ve müzeleri görüyor ancak  bir zamanlar bağımsızlık ateşinin burada yakıldığını bilmiyor.

Bunu anlatacak güçlü bir simgeye ihtiyaç var.

İşte bu nedenle, 17 Mayıs 1919’daki tarihi Odunpazarı mitingi ve Eskişehir’in Milli Mücadele’ye verdiği desteği anlatan bir Kurtuluş Savaşı rölyefi geçmişle gelecek arasında önemli bir köprü işlevi görebilir.

Eskişehir’in kurtuluş mücadelesindeki rolünü görünür kılan kalıcı bir hafıza mekanına dönüşebilir.

Prof. Dr. Kemal Yakut’un bu önerisini yabana atmamak gerekir.