Haber: Sadi Seda
Bir zamanların gözdesi kasetler, teknolojiye yenik düştü. Plakların yerini alan kasetler yerini CD'lere bırakmış olsa da CD'ler de artık yok olma sürecine doğru gidiyor. Onlarda yerini mp3 ve akıllı telefonlara bıraktı.
1980 ve 90’lı yıllarda, taksi, dolmuş ve minibüslerin de vazgeçilmezi olan müzik kasetleri, artık plaklar gibi tarih oldu. Plaklar yerini kasetlere, kasetler CD’ye, teknolojinin hızla gelişmesiyle CD’lerde artık yerini mp3 çalarlara, flaş belleklere ve akıllı telefonlara bıraktı.
Önce gelişen teknoloji ile araçlardaki kasetçalarlar yerini CD’li radyolar yer aldı. Artık onlarda mp3 ve flaş bellek çalan müzik çalarlara ve akıllı telefonlara bıraktı. 30 yılı aşkın süredir kaset, CD, film satışı yapan Nüzhet Sarıcagil, "Kasetler artık plaklar gibi tarih oldu. Son 10 yılın gözdesi olan CD’lerde artık tarihe karışmak üzere. Artık kaset ve CD satışları hemen hemen kalmadı" dedi.
“BAŞ DÖNRÜREN GELİŞMEYE YETİŞEMİYORUZ”
Sarıcagil, 30 yılda gelişen teknolojiyi şöyle özetledi: “Safiye Ayla, Ferdi Tayfur, Müslüm Gürses, Ümit Besen, Barış Manço, Neşet Ertaş, Barış Manço gibi sanatçıların meşhur olmaya başladığı dönemlerde tanıştık kasetlerle. Bazen evlerde bulunan teyplerde, bazen de 69 model İmpala arabalarımızda dinlerdik kasetleri. Günümüz nesli kalem ile kaset arasındaki ilişkiyi bilmiyor olsa da saatlerce kalemle kaseti geri sarmaya uğraşan 80 ve 90'lar kuşağı ikisi arasındaki ilişkiyi gayet iyi biliyor. Kasetin öneminin büyük olmasından dolayı arabalarda ilk bakılan şey teypleri oluyordu. Ancak kasetler, teknolojiyle girdiği savaştan yenik çıktı ve tarihin tozlu sayfalarında kalmaya mahkum oldu. Kasetlerin yerini bıraktığı CD'ler bile artık yok olma sürecine doğru gidiyor. Bir zamanlar her evde bilgisayarın olması imkansız gibi görülürken, artık her evde internet bulunmakta. Müziği CD'den veya kasetten dinlemek yerine artık internetten dinlemek daha kolay ve daha cazip. Hal böyle olunca da sanatçılar bile artık albüm çıkartmıyor. Bir zamanların en çok para kazandıran sektörü, bugünlerde can çekişiyor.”
TEKNOLOJİYE YENİK DÜŞTÜK
Teknolojinin gelişmesi ile birlikte artık yeni teknolojik ürünler de ortaya çıkmaya başlıyor. Bir buzdolabı büyüklüğündeki teyplerden müzik dinlerken, küçük bir cep telefonundan bile müzik dinlemek mümkün hale geldi. 1970’li yıllarda Merkez Ziraat Bankasının karşı çaprazında bugün Büyükşehir Belediyesi binasının yer aldığı binanın arkasında Eskişehir’in en eski plak dükkanı işletmecisi Rıfat Çıkıllı’nın yanında çırak olarak çalışan Nüzhet Sarıcagil, o yıllarda plaklara büyük ilgi olduğunu, her 15 günde bir İstanbul’a giderek plak getirdiklerini belirterek satışlara zar zor yetiştiklerini de belirtti.
O yıllarda plaktan müzik dinlemek bir lüks olduğunu, zenginlik göstergesi olarak değerlendirildiğini da kaydeden Sarıcagil, şimdilerde nostalji tutkunlarının sadece plaktan veya kasetten müzik dinlediklerini de kaydetti. Teknoloji, birçok mesleğin ve eskiden kalma birçok alışkanlığın yok olmasına neden oluyor. Teknoloji bizlere neyi gösterirse biz ona yöneliyoruz. 1960'larda teknoloji bizlere plağı sundu. 80'lerin başında kaset ile tanıştık. 2000'lerden sonra ise CD'leri piyasaya girdi. CD satışları rekor kırıyordu. Şimdi CD'lerin de sonu gelmeye başladı. Artık internet var ve herkes rahatlıkla girip istediği şarkıyı indirebiliyor. Küçük mp3’lere, akıllı telefonlara yüzlerce müzik yükleyerek istediği yerde, otobüste, trende, uçakta, gemide yolculuk yaparken, yolda yürürken, piknik yaparken bile dinleyebiliyor.
Kuruyemiş zengin yemişi oldu
Fiyatları devamlı artan kuruyemişler artık zengin yiyeceği haline geldi. Akşamları hemen hemen her ailenin vazgeçilmezi olan kuruyemiş artık kiloyla değil gramla alınıyor. Kuruyemiş satıcıları da, vatandaşta fiyat artışına akıl sır erdiremiyor.
Son aylarda zam üstüne zam alan kuruyemiş lüks tüketim ürünü haline geldi. Geçen yıla göre kıyaslandığında fındık, badem ve Antep fıstığına yüzde 100'e varan zamlar yapıldı. Çeyrek altının fiyatı 160 ile 170 lira arasında seyrederken 2 kilo Antep fıstığının fiyatı 150 lirayı geçiyor. Tüketici artık kuruyemiş fiyatlarının düşmesini talep ediyor.
YARIM KİLO ALAN 250 GRAM ALIYOR ARTIK
Bir Kuruyemiş dükkânının sorumlusu İsmail Hakkı Ünal, "Olgunlaşma döneminde fındık ve Antep fıstığında yaşanan don olayları fiyatların artmasında etkili oldu. Bu ürünler sanayilik olduğu için devamlı bir kullanım var. İster istemez ilgi olduğu için fiyatlarda azalma olmuyor. Bu sene fiyatlar da hep yüksek seyretti. Bizim gibi devamlı nihai müşteriyi hedef alan kuru yemişçiler için satışların düşmesi olumsuz etkiledi. Fiyatların artışına bağlı olarak her ne kadar satışlar olumsuz olsa da Türk halkı kuruyemişi severek tüketiyor. Eskiden 1 kilo alıyorsa şimdi yarım kilo alıyor. Yarım kilo alan ise 250 gram almaya başladı. Netice de pahalı olduğu için kuruyemişi almayan olmuyor" dedi.
FİYAT HEMEN TÜKETİCİYE YANSIMAZ
"Kuruyemiş artık lüks ürün haline mi geldi?" sorularının her geçen gün arttığını söyleyen Ünal, "Fiyat yönüyle lüks ürün gibi gözükse de halkımız kuruyemiş tüketiyor. Fiyatlar ne kadar ucuz olursa satışlar da ona göre artar. Bizim gibi firmalar için fiyatların düşük olması avantajdır. Bizim için bu şekilde döngü daha fazla sağlanmış olur” diye konuştu.
Kuruyemiş fiyatlarının belirlenirken ürünün çeşidine göre farklılık gösterdiğini söyleyen İsmail Hakkı Ünal, "Bu tamamen arz talep döngesine göre değişmektedir. Bu sene fındık fiyatı çok fazla arttı ama çekirdekte fiyatları hemen hemen yerinde saydı. Bu yılı mahsulü daha iç piyasaya girmedi. Mahsul bol deniliyor. Yeni ürünler düşük fiyattan piyasaya girse bile bu hemen fiyatları düşürmez. Çünkü biz ürünü yüksek fiyattan aldık. Düşüş olursa ancak bu tüketiciye yılsonuna doğru yansıyabilir” şeklinde konuştu.