Eskişehir’de Maliye’den avukatlara: “Ya gönüllü beyan ya inceleme…”

Eskişehir Defterdarlığı şubat ayından bu yana avukatları merceğe aldı.

Gelir İdaresi Başkanlığı, 2026 yılında yapay zeka destekli RADAR sistemiyle avukatların banka hesap hareketleri, e-serbest meslek makbuzları ve KDV beyannamelerini çapraz kontrole tabi tutarak vergi denetimlerini sıkılaştırdı. 

Beyan edilen gelirle fiili hasılat arasında uyumsuzluk tespit edilen avukatlar, "vergiye gönüllü uyum" kapsamında açıklamaya çağrılıyor.

Banka hesaplarına giren toplam tutar ile düzenlenen e-serbest meslek makbuzlarının eşleşmemesi, düşük KDV beyanı veya vekalet ücretlerinin vergilendirilmemesi odakta.

Uyumsuzluk tespit edilen avukatlara e-Tebligat ile "gönüllü uyum" çağrıları yapılarak matrah artırımı veya açıklama talep ediliyor.

Eskişehir’de önce 30-35 avukata yazıyla inceleme tebliği gönderen Defterdarlık, daha sonra bunu genele yaydı.

Yani Baro’ya kayıtlı 2 bin 20 avukatı sürece dahil etti.

Burada avukatların spesifik olarak bir meslek grubu olarak ele alınmasında mesele yok.

Mesele Maliye elamanlarının yaklaşımında.

Edindiğim bilgiye göre, 2023 - 2024 dönemi için aranan avukatlara, “Yapay zekadan da yararlanarak yapılan incelemelerde geliriniz kadar beyanda bulunmadığınız anlaşılmıştır. Geçmiş bu döneme ait gönüllü beyanda bulunursanız cezai işlem uygulanmaz. Aksi durumda tüm hesaplarınız incelemeye alınır, ceza yersiniz” deniliyormuş.

Eleştirilen kısmı şu:

Vergi mevzuatında bulunmayan bir yöntemle, telefonla aranarak adeta aba altından sopa gösterircesine…

Sanki “Vergi kaçırıyorsun biliyoruz ama gönüllü beyanla bu işi halledebiliriz” yaklaşımıyla aranan avukatlar…

Bu durumdan oldukça rahatsız.

Avukatlık mesleğinin doğası gereği, hesap hareketlerinin yoğun olması son derece normal. 

Bir avukat, müvekkili adına tazminat tahsil edebilir, ihale süreçlerinde finansal işlem yürütebilir,  paraları emanet olarak hesabında bulundurabilir.

Bu nedenle banka hareketlerinin yüksekliği, doğrudan kişisel gelir anlamına gelmez.

Kaldı ki Eskişehir’deki 2 bin 20 avukatın yarıdan fazlası 5 yıllık bir tecrübeye sahip, mesleğinin henüz başında. Gelir düzeyi ile hesap trafiği arasında ciddi farklar olması kaçınılmaz.

Demem o ki…

Vergisel mercekteki avukatlar hem Maliye elemanlarının kendilerini vergi kaçakçısı gibi gösteren yaklaşımından hem de yapay zeka kullanılarak yapılan tahmini hesaplamalardan oldukça rahatsız.

Baro Başkanı Barış Günaydın, bu konunun takipçisi.

Günaydın, 26 Şubat’ta Baro’da, Gelir İdaresi Grup Başkanı Mehmet Fatih Özmen ve Eskişehir Defterdarı Cemil Müsevitoğlu’nun katılımıyla avukatlara bilgi verilmesi konusunda bir panel düzenledi.

Bununla da yetinmedi, avukatların yaşadığı bu rahatsızlığı iletmek üzere dün Eskişehir Defterdarı Cemil Müsevitoğlu ile bir görüşme gerçekleştirdi.

Bu görüşme sonrası avukatların hassasiyetlerinin dikkate alınıp alınmadığı yakın zamanda anlaşılır. 

Hasılı…

Geçen hafta Şanlıurfa’da takip ettiği bir dava yüzünden öldürülen Hatice Kocaef'in yaşandığı gibi…

Saldırıya uğrayıp hayatını kaybeden riskli meslekler grubundaki avukatların, salt hesap hareketleri göz önüne alınarak, “çok para kazanıyorlar ama doğru düzgün vergi vermiyorlar” algısıyla gönüllü beyana zorlanması…

Devlet anlayışına hem uymuyor hem de yakışmıyor.

Vergi denetimi elbette yapılmalı.

Ama yöntem, hukuka uygun olduğu kadar hakkaniyetli ve güven verici de olmalı.

Aksi halde denetim, kayıt dışılığı azaltmaz tam tersine devlete olan güveni zedeler.

Hele ki zaten risk altında çalışan bir meslek grubunu sadece hesap hareketlerine bakarak zan altında bırakmak…

Ne devlet ciddiyetiyle bağdaşır ne de adalet duygusuyla.