Market raflarında yer alan ürünlerin üzerinde çoğu zaman iki farklı ifade dikkat çekiyor: “Son Kullanma Tarihi” ve “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi”. Pek çok kişi bu iki kavramı aynı sanıyor ancak aralarında hem sağlık hem de gıda israfı açısından oldukça önemli farklar bulunuyor. Özellikle son yıllarda artan gıda fiyatlarıyla birlikte tüketiciler, ürünlerin gerçekten bozulup bozulmadığını daha fazla sorgulamaya başladı.
Uzmanlara göre yanlış yorumlanan tarih etiketleri, her yıl tonlarca gıdanın çöpe gitmesine neden oluyor. Oysa bazı ürünler belirtilen tarihten sonra da güvenle tüketilebilirken, bazı ürünlerde ise tek bir gün bile risk oluşturabiliyor.
Son Kullanma Tarihi, doğrudan insan sağlığını ilgilendiren ürünlerde kullanılan kritik bir ibaredir. Bu tarih geçtiğinde ürünün tüketilmesi önerilmez çünkü bakteri oluşumu, bozulma veya sağlık açısından risk meydana gelebilir. Özellikle süt ürünleri, et, tavuk, balık, hazır yemekler ve günlük tüketim ürünlerinde bu ifade kullanılır.
Uzmanlar, son kullanma tarihi geçen ürünlerin tadı veya kokusu normal görünse bile tüketilmemesi gerektiğini belirtiyor. Çünkü bazı zararlı bakteriler gözle, tatla ya da kokuyla anlaşılmayabiliyor. Bu nedenle SKT bulunan ürünlerde tarih büyük önem taşıyor.
Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi ise ürünün kalite ve lezzet açısından en iyi olduğu dönemi ifade ediyor. Bu tarihten sonra ürün bozulmuş anlamına gelmeyebilir. Ancak tadında, kokusunda, dokusunda veya kıvamında değişiklik yaşanabilir. Makarna, pirinç, çikolata, kahve, konserve, bisküvi ve kuru gıdalar gibi uzun ömürlü ürünlerde genellikle TETT ibaresi yer alıyor. Ürün uygun koşullarda saklandıysa, tavsiye edilen tüketim tarihi geçse bile çoğu zaman kısa süre daha kullanılabiliyor. Ancak uzmanlar burada dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Ambalajı şişmiş, kokusu değişmiş veya görünümünde farklılık olan ürünlerin tarihi ne olursa olsun tüketilmemesi gerekiyor.
Tüketicilerin en sık yaptığı yanlışlardan biri, TETT bulunan ürünleri de SKT gibi değerlendirmek oluyor. Bu durum özellikle paketli kuru gıdalarda ciddi bir israfa yol açıyor. Avrupa’da yapılan araştırmalar, çöpe atılan gıdaların önemli kısmının aslında hâlâ tüketilebilir durumda olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre tüketicilerin etiket okuma alışkanlığı kazanması gerekiyor. Çünkü “Son Kullanma Tarihi” sağlık riski anlamına gelirken, “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi” daha çok ürün kalitesiyle ilgili bilgi veriyor.
Bir ürünün dayanıklılığı yalnızca üzerindeki tarihe bağlı değil. Saklama koşulları da büyük önem taşıyor. Örneğin soğuk zinciri bozulan bir süt ürünü, son kullanma tarihi gelmeden bozulabilir. Aynı şekilde nemsiz ve serin ortamda saklanan kuru gıdalar ise TETT tarihinden sonra da dayanıklılığını koruyabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, tüketicilere yalnızca tarihe değil; ürünün ambalajına, kokusuna, görünümüne ve muhafaza koşullarına da dikkat etmeleri gerektiğini hatırlatıyor.
Türkiye’de her yıl milyonlarca ton gıda çöpe giderken, uzmanlar doğru etiket okuma alışkanlığının büyük fark yaratabileceğini belirtiyor. Özellikle “tavsiye edilen tüketim tarihi” bulunan ürünlerin bilinçsiz şekilde çöpe atılması hem ekonomik kayıp hem de çevresel sorun oluşturuyor. Uzmanlara göre tüketicilerin SKT ve TETT arasındaki farkı öğrenmesi, hem bütçeyi koruyor hem de gereksiz gıda israfının önüne geçilmesine yardımcı oluyor.
Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...
Prof. Dr. Kemal Yakut’tan Odunpazarı Meydanı’na Kurtuluş Savaşı r…
Tarkan Demir
Çiftçi biraz nefes alacak
Kerem Akyıl
21 yıl sonra değişim!
Kaan Özcan
Binlerce genç buluşacak!
Seval Erci
Cezalar ağırlaşınca ihlaller azaldı
Ümit Polatbaş
Sağduyu her şeyden önemli
Ahmet D. Canoruç
Tepebaşı Belediyesi’nin iş birliği Eskişehirlileri ulaşımda rahat…
Funda Morgül
CHP’liler önce birbirini kazanabilirse sonra seçimleri de kazanab…
Meltem Karakaş
Gürhan Albayrak ve Eskişehir İçin Yeni Bir Dönem
Rifat V. Halas
Sürdürülebilir kulüp kültürü
Konuk Kalem
2023 yılında bizi neler bekliyor?
Tülin Karagöz
Düşükler neden tekrarlar?
Op. Dr. Alper Turgut
Sağlığınız için
Uzm. Dr. Burcu Aydemir Efelerli
Vatandaşları aydınlattık
M. Murat Aslan
Hayır, o yaşamak istiyor
Seda Göksoy