Peynirde yeni dönem başlıyor: Üretimde bu maddelerin kullanılması yasaklandı!

Peynir tezgâhlarında ve market raflarında tüketiciyi yakından ilgilendiren yeni bir dönem başlıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, peynirin üretiminden ambalajlanmasına, taşınmasından satışına kadar pek çok aşamayı kapsayan yeni düzenlemeyi hayata geçirdi. 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile yaklaşık 11 yıldır uygulanan eski mevzuat yürürlükten kaldırıldı. Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddesi ise peynirin içeriğine yönelik yasaklar oldu. Tüketicinin gerçek peynir ile farklı bileşenler kullanılarak hazırlanan ürünleri daha kolay ayırt edebilmesini amaçlayan tebliğ, üretimde kullanılabilecek maddelere ilişkin sınırları yeniden belirledi. Bunun yanında peynirlerin nasıl saklanacağı, hangi koşullarda satılacağı ve etiketlerinde hangi ifadelerin bulunabileceği de kurala bağlandı.

Peynirin içine artık bu maddeler konulamayacak

Yeni tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatin ile soya ve soya ürünlerinin kullanılması yasaklandı. Ayrıca süt yağı dışında kalan hayvansal ve bitkisel yağlar da peynir üretiminde kullanılamayacak. Bu düzenlemeyle peynirin temel bileşenlerinin korunması ve farklı maddeler kullanılarak ürünün yapısının değiştirilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Ancak nişasta kullanımıyla ilgili sınırlı bir istisna bulunuyor. Çeşnili taze peynirlerde, teknolojinin izin verdiği miktarda ve yalnızca stabilizör amacıyla nişasta kullanılabilecek. Bu istisnanın dışında peynir üretiminde nişasta kullanımına izin verilmeyecek.

Çiğ sütten yapılan peynirler için 4 ay şartı

Yeni düzenleme yalnızca peynirin içeriğini değil, üretim sürecini de kapsıyor. Özellikle çiğ sütten hazırlanan peynirlerin piyasaya sunulma koşullarında önemli bir değişiklik yapıldı. Buna göre çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçirilmiş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirler taze olarak satışa çıkarılamayacak. Bu ürünlerin piyasaya sunulabilmesi için üretimden sonra uygun koşullarda en az 4 ay olgunlaştırılması gerekecek. Olgunlaştırılmadan satışa sunulacak peynirlerde ise kullanılan çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak.

Peynir satışında 10 derece sınırı getirildi

Tüketiciye ulaşan peynirlerin muhafaza edilmesi ve taşınmasıyla ilgili kurallar da yeniden düzenlendi. Yeni tebliğe göre peynir ve telemenin depolanması, taşınması ve piyasaya arz edilmesi sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması gerekecek. Böylece peynirlerin soğuk zincir koşullarında korunması zorunlu hale getirildi. Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak satışına izin verilmeyecek. Peynir üretiminde kullanılan ancak henüz peynir haline getirilmemiş olan teleme de doğrudan son tüketiciye satılamayacak.

Etiketlerde köy peyniri ve doğal peynir ifadeleri kalkıyor

Yeni düzenlemenin tüketicilerin alışveriş sırasında en kolay fark edebileceği değişikliklerinden biri de ürün etiketlerinde olacak. Peynir ambalajlarında tüketiciyi yanıltabilecek "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi ifadelerin kullanılmasına izin verilmeyecek. Ürünlerin belirlenen peynir adlarına veya coğrafi işaretle tescillenmiş isimlerine uygun şekilde piyasaya sunulması gerekecek. Farklı hayvanların sütlerinin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde de etiketleme kuralları değişti. Üründe kullanılan sütlerin elde edildiği hayvan türleri, miktarları en fazla olandan en aza doğru sıralanarak belirtilecek. Örneğin koyun, keçi ve inek sütü karışımıyla hazırlanan bir peynirin etiketinde bu türlerin isimlerinin kullanım miktarına göre sıralanması zorunlu olacak. Ayrıca farklı hayvan sütleri karıştırılmış ürünlerin etiketlerinde bu hayvanlara ait görseller kullanılamayacak.

Çiğ sütten üretilen peynirin etiketi daha görünür olacak

Çiğ sütten üretilen peynirlerde tüketicinin bu bilgiyi kolayca fark etmesi için özel bir etiketleme şartı getirildi. Pastörizasyona eşdeğer bir ısıl işlem uygulanmadan üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerin ambalajında "Çiğ sütten üretilmiştir" ifadesi bulunacak. Bu ibarenin ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre x-yüksekliğinde karakterlerle yazılması gerekecek. Böylece tüketicinin satın aldığı peynirin hangi süt işleminden geçirilerek üretildiğini ambalaj üzerinden anlayabilmesi amaçlanıyor.

Eski kaşar için 120 gün şartı

Peynir isimleri ve olgunlaşma süreleriyle ilgili de önemli bir ayrıntı düzenlemeye eklendi. Buna göre en az 120 gün olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde "eski" ibaresi kullanılabilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya sunulan peynirlerin etiketlerinde ise üretim tarihinin yanı sıra olgunlaştırma süresine ilişkin bilginin de yer alması gerekecek.

Üreticilere son tarih 30 Nisan 2027

Yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ancak düzenleme yürürlüğe girer girmez bütün işletmelerin yeni kurallara geçmesi beklenmiyor. Daha önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerine mevzuata uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanındı. Bu tarihe kadar eski tebliğ hükümleri uygulanmaya devam edecek. Yeni düzenlemeden önce piyasaya sunulmuş peynirler ise dilimlenebilir eritme peynirleri hariç olmak üzere raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek. Ancak 30 Nisan 2027'den sonra yeni kurallara uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri piyasada bulundurulamayacak.