Hantavirüs Türkiye’de görüldü mü? Hantavirüs nasıl bulaşır?

Dünya Sağlık Örgütü’nün de yakından takip ettiği olayda, Güney Afrika’ya ambulans uçak ve ambulans tekne desteğiyle hasta transferleri yapıldığı bildirildi. Gemide 23 farklı ülkeden 150’den fazla kişinin bulunduğu açıklandı. 

Hantavirüs nedir?

Hantavirüs, kemirgenlerden insanlara bulaşabilen ve ciddi solunum yetmezliğine yol açabilen tehlikeli bir virüs grubudur. Virüs özellikle fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve salyasıyla temas sonucu yayılır. Bazı türleri böbrekleri etkilerken bazı türleri akciğerlerde ağır hasar oluşturabiliyor. Uzmanlara göre hantavirüs enfeksiyonları nadir görülse de ölüm oranı bazı vakalarda oldukça yüksek seyredebiliyor. Özellikle Andes tipi hantavirüsün çok nadir durumlarda insandan insana bulaşabildiği belirtiliyor. 

Hantavirüs belirtileri

Virüs ilk günlerde grip benzeri belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle erken dönemde fark edilmesi zor olabiliyor. En sık görülen belirtiler arasında yüksek ateş, kas ağrısı, halsizlik ve baş ağrısı bulunuyor. İlerleyen süreçte ise nefes darlığı, kuru öksürük, akciğerlerde sıvı birikmesi, göğüs sıkışması ve ciddi solunum problemleri gelişebiliyor. Bazı hastalarda böbrek yetmezliği de görülebiliyor. Uzmanlar özellikle ani başlayan ağır solunum sıkıntısının dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. 

Hantavirüs nasıl bulaşır?

Virüsün en yaygın bulaşma yolu enfekte kemirgenlerin bıraktığı atıkların kuruyup havaya karışmasıdır. İnsanlar bu partikülleri soluduğunda enfeksiyon kapabiliyor. Özellikle uzun süre kapalı kalan depolar, ahırlar, bodrumlar ve kırsal alanlar riskli kabul ediliyor. Kirli yüzeylere temas ettikten sonra ağız, burun veya göze dokunmak da bulaş riskini artırabiliyor. Nadir durumlarda kemirgen ısırıklarıyla da bulaş görülebiliyor. Bilim insanları MV Hondius gemisindeki vakalarda virüsün ilk olarak Güney Amerika’daki temaslar sonucu gemiye taşınmış olabileceğini değerlendiriyor. 

Hantavirüs bulaşıcı mı?

Genel olarak hantavirüs insandan insana kolay yayılan bir virüs değil. Ancak Güney Amerika’da görülen Andes varyantında çok yakın temas sonucu bulaş ihtimalinin bulunduğu belirtiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, gemideki salgına rağmen toplum için genel risk seviyesinin düşük olduğunu açıkladı. Buna rağmen temaslı kişilerin takibe alındığı bildirildi. 

Hantavirüs öldürür mü?

Evet. Özellikle akciğerleri tutan hantavirüs türleri ölümcül olabiliyor. Solunum yetmezliği gelişen vakalarda yoğun bakım desteği gerekebiliyor. Uzmanlar erken müdahalenin hayati önem taşıdığını belirtiyor. MV Hondius gemisindeki olayda şimdiye kadar üç kişinin hayatını kaybettiği, bazı hastaların ise yoğun bakımda tedavi gördüğü açıklandı. 

Hantavirüs tedavisi

Hantavirüse karşı kesin etkili özel bir antiviral tedavi henüz bulunmuyor. Tedavi daha çok destekleyici yöntemlerle yürütülüyor. Hastaların oksijen desteği alması, yoğun bakım takibi ve sıvı dengesinin korunması büyük önem taşıyor. Erken teşhis edilen vakalarda hayatta kalma ihtimali yükseliyor. Bu nedenle belirtilerin ciddiye alınması gerektiği vurgulanıyor.

Şu an için hantavirüsü tamamen ortadan kaldıran spesifik bir ilaç veya yaygın kullanılan bir aşı bulunmuyor. Ancak hastanın durumuna göre uygulanan yoğun bakım desteği ve solunum tedavileri yaşam kurtarıcı olabiliyor. Uzmanlar özellikle kemirgen yoğunluğunun olduğu alanlarda hijyen kurallarına dikkat edilmesini öneriyor.

Hantavirüs Türkiye’de görüldü mü?

Türkiye’de geçmiş yıllarda sınırlı sayıda hantavirüs vakası görüldü. Özellikle Karadeniz Bölgesi’nde bazı vakalar Sağlık Bakanlığı kayıtlarına yansımıştı. Ancak Türkiye’de geniş çaplı bir salgın yaşanmadı. Uzmanlar kırsal bölgelerde yaşayanların, depo ve ahır temizliği yapanların dikkatli olması gerektiğini belirtiyor. Fare dışkısı veya idrarı bulunan alanların süpürülmeden önce dezenfekte edilmesi öneriliyor. MV Hondius olayının ardından dünya genelinde hantavirüse yönelik takip ve incelemeler artırılmış durumda.