Hantavirüs nasıl bulaşır?

Hantavirüs genellikle fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve salyasıyla temas sonucu bulaşıyor. Özellikle kapalı ve uzun süre havalandırılmamış alanlarda virüs taşıyan parçacıkların havaya karışması, enfeksiyon riskini artırıyor. Depolar, ahırlar, eski evler, bodrumlar ve kırsal alanlar riskli bölgeler arasında gösteriliyor. Uzmanlar, enfekte kemirgenlerin bulunduğu alanların süpürülmesi veya kuru şekilde temizlenmesinin virüsü havaya kaldırabileceğini belirtiyor. Bu nedenle doğrudan temas olmasa bile havadaki parçacıkların solunması bulaş için yeterli olabiliyor.

Hantavirüs insandan insana geçer mi?

Sağlık otoritelerine göre hantavirüslerin büyük çoğunluğu insandan insana bulaşmıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), özellikle Kuzey Amerika’daki hantavirüs türlerinde kişiden kişiye bulaşın görülmediğini belirtiyor. Ancak burada önemli bir istisna bulunuyor. Güney Amerika’da görülen “Andes virüsü” isimli hantavirüs türünün, nadir de olsa yakın temas yoluyla insanlar arasında bulaşabildiği bildiriliyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bu bulaşın özellikle aynı evde yaşayan kişiler veya uzun süre yakın fiziksel temas kuran bireylerde görüldüğünü açıkladı.

Andes virüsü neden farklı?

Uzmanlara göre Andes virüsü, hantavirüs ailesi içinde insandan insana bulaş potansiyeli net olarak gösterilmiş tek tür olarak kabul ediliyor. Özellikle Arjantin ve Şili’de görülen bazı salgınlarda yakın temaslı kişiler arasında geçiş tespit edildi. Yakın dönemde bir cruise gemisinde ortaya çıkan vakalarda da Dünya Sağlık Örgütü, sınırlı insan kaynaklı bulaş ihtimali üzerinde durdu. Yetkililer, aynı kabini paylaşan çiftlerde ve hasta bakımı yapan kişilerde bulaş şüphesinin incelendiğini duyurdu. Buna rağmen uzmanlar, genel toplum için riskin hâlâ düşük seviyede olduğunu belirtiyor.

Hantavirüs belirtileri neler?

Hantavirüs belirtileri ilk günlerde grip ile karıştırılabiliyor. Hastalarda genellikle yüksek ateş, kas ağrısı, halsizlik, baş ağrısı ve mide-bağırsak şikayetleri görülüyor. İlerleyen aşamalarda nefes darlığı ve ciddi akciğer tutulumu gelişebiliyor. Bazı hantavirüs türleri böbrekleri etkilerken, bazıları ise akciğerlerde ağır hasara yol açabiliyor. Uzmanlar özellikle ani nefes darlığı gelişmesi durumunda acil tıbbi destek alınması gerektiğini vurguluyor.

Hantavirüs öldürür mü?

Uzmanlara göre hantavirüs hafif geçirilse bile bazı türleri ölümcül sonuçlara neden olabiliyor. Özellikle Amerika kıtasında görülen hantavirüs kardiyopulmoner sendromunda ölüm oranının yüzde 40-50 seviyelerine kadar çıkabildiği belirtiliyor. Erken teşhis ve yoğun destek tedavisi hayati önem taşıyor.

Hantavirüsten korunmak için ne yapılmalı?

Uzmanlar, kemirgenlerle teması azaltmanın en önemli korunma yöntemi olduğunu belirtiyor. Fare dışkısı veya yuvalarının bulunduğu alanların kuru süpürgeyle temizlenmemesi gerekiyor. Temizlik öncesinde alanın havalandırılması ve dezenfektan kullanılması öneriliyor. Özellikle kırsal bölgelerde çalışanlar, kamp yapanlar ve depo temizliği yapan kişilerin maske ve eldiven kullanması tavsiye ediliyor. Ayrıca ev ve iş yerlerinde fare girişlerini engellemek için çatlakların kapatılması da önemli korunma yöntemleri arasında yer alıyor.