Hangi emekliler ÖTV’siz araç alabilecek? TBMM gündemindeki teklifin tüm detayları

Düzenleme, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınmış durumda. Yasalaşması halinde binlerce emekli esnaf için önemli bir mali avantaj doğabilir.

Teklif kimleri kapsıyor?

Hazırlanan düzenleme, tüm emeklileri değil, belirli bir kesimi hedef alıyor. Buna göre, esnaf ve sanatkâr statüsünde çalışmış ve Bağ-Kur üzerinden emekli olmuş kişiler bu haktan yararlanabilecek. Amaç, aktif çalışma hayatı boyunca küçük ölçekli ticaret yapan ve primlerini Bağ-Kur üzerinden ödeyen esnafı desteklemek. Burada en kritik kriter, kişinin hem esnaf siciline kayıtlı olması hem de Bağ-Kur’dan yaşlılık aylığı alıyor olması. Yani SSK ya da Emekli Sandığı kapsamında emekli olanlar bu teklif kapsamında yer almıyor.

Başvuru için zaman şartı var

Teklifte dikkat çeken bir diğer unsur ise süre kısıtlaması. Buna göre emekli olan esnaf, emeklilik tarihinden itibaren ilk 5 yıl içinde başvuru yapmak zorunda olacak. Bu süreyi kaçıranlar, düzenleme yasalaşsa bile ÖTV’siz araç alım hakkından yararlanamayacak. Bu yönüyle teklif, yeni emekli olmuş ya da yakın zamanda emekli olacak küçük esnafı doğrudan ilgilendiriyor.

Hak sadece bir kez kullanılabilecek

ÖTV muafiyeti sürekli bir hak olarak değil, tek seferlik bir destek olarak planlanıyor. Yani şartları sağlayan bir emekli esnaf, yalnızca bir defaya mahsus ÖTV’siz araç satın alabilecek. İkinci kez bu haktan yararlanmak mümkün olmayacak. Bu maddeyle birlikte düzenlemenin bir yatırım ya da ticari kazanç aracı haline gelmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Araç 5 yıl satılamayacak

TTeklifte yer alan en önemli denetim maddelerinden biri de satış yasağı. ÖTV’siz alınan araç, 5 yıl boyunca satılamayacak ya da devredilemeyecek. Eğer araç bu süre dolmadan elden çıkarılırsa, başlangıçta ödenmeyen ÖTV tutarı gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecek. Bu kural, düzenlemenin istismar edilmesini engellemeye yönelik bir güvence olarak öne çıkıyor. Devlet, vergi avantajının ticari kazanca dönüşmesini istemiyor.

Mücbir sebep durumunda yeniden hak tanınacak

Teklifte istisnai durumlar da düşünülmüş. Eğer araç kaza, yangın ya da doğal afet gibi kontrol dışı sebeplerle kullanılamaz hale gelirse ve hurdaya ayrılırsa, hak sahibine yeniden araç alma imkânı tanınabilecek. Bu durum, mağduriyet yaşanmaması adına önemli bir güvence olarak değerlendiriliyor. Ama burada da şart, olayın resmi kayıtlarla belgelenmesi ve gerçekten mücbir sebep kapsamında olması.

Teklifin gerekçesinde, yıllarca küçük ölçekli ticaret yaparak ekonomiye katkı sunmuş esnafın emeklilik döneminde daha güçlü desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor. Özellikle yüksek vergi yükü ve artan araç fiyatları düşünüldüğünde, ÖTV muafiyeti ciddi bir mali avantaj anlamına geliyor. Bilindiği gibi Türkiye’de binek araçlarda uygulanan Özel Tüketim Vergisi oranları motor hacmi ve araç bedeline göre oldukça yüksek seviyelere çıkabiliyor. Bu da araç fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Dolayısıyla ÖTV’siz alım hakkı, emekli esnaf için yüz binlerce liralık bir fark yaratabilir.

Teklif yasalaşırsa ne olacak?

Şu an için düzenleme bir kanun teklifi niteliğinde. Yani yürürlüğe girmiş değil. Meclis komisyonlarında görüşülmesi, ardından Genel Kurul’da kabul edilmesi gerekiyor. Kabul edilmesi halinde uygulama esasları ve başvuru süreci ilgili kurumlar tarafından netleştirilecek. Bağ-Kur’dan emekli olmuş, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı, emekliliğinin üzerinden 5 yıl geçmemiş olan küçük esnaf bu haktan yararlanabilecek. Hak bir kez kullanılacak ve alınan araç 5 yıl boyunca satılamayacak. Önümüzdeki günlerde teklifin Meclis sürecinde nasıl bir yol izleyeceği, kapsamının genişletilip genişletilmeyeceği ve diğer emekli gruplarının dahil edilip edilmeyeceği ise merak konusu olmaya devam ediyor.