Eskişehirli doktorun fikri, üç üniversiteyi buluşturdu: TÜBİTAK’tan 7,5 milyon TL’lik destek

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Eskişehir Şehir Hastanesi'nde görevli Doç. Dr. Coşkun Kaya'nın hazırladığı proje, TÜBİTAK'ın en önemli destek programlarından biri olan 1501 Sanayi Ar-Ge Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Proje için 7,5 milyon TL'yi aşan bütçe onaylandı.

Peki bu proje ne yapıyor?

Yeni geliştirilen ilaçların vücuda verdiği zararlar araştırılırken, üreme hücreleri üzerindeki olası hasarın da titizlikle incelenmesi gerekiyor. Bugüne kadar bu inceleme, dokudan parça alıp günlerce süren laboratuvar analizinden geçirmekle yapılıyordu. Bu hem yavaş hem de uzmanın kişisel yorumuna bağlı bir yöntemdi.

Eskişehirli ekip, bunun yerine ışık kullanan özel bir cihazla (Raman spektroskopisi) dokuyu saniyeler içinde tarayıp, yapay zekâ yardımıyla üreme hücrelerindeki hasarı hızlı ve objektif biçimde tespit eden bir yazılım geliştiriyor. Amaç, ilaç geliştirme sürecinde güvenlik testlerini hızlandırmak ve ileride kısırlık tedavilerinde doktorlara daha güvenilir bir karar destek aracı sunmak. Yetkililer, bu şekilde çalışan bir sistemin dünyada da bir benzerinin bulunmadığını belirtiyor.

Proje, Eskişehir'in üç köklü üniversitesini bir araya getiren örnek bir iş birliğine sahne oluyor. Anadolu Üniversitesi'nden Öğr. Gör. Ahmet Avcıoğlu'nun yer aldığı Nevisoft Bilişim Teknolojileri projenin yazılım tarafını yürütürken, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Suat Pat ortak kuruluş Quasens Yazılım Teknoloji Enerji bünyesinde tarama cihazının altyapısını sağlıyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ni ise projenin mimarı Doç. Dr. Coşkun Kaya temsil ediyor.
Projenin klinik danışmanlığında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Ateş Kadıoğlu da yer alırken, hayvan deneyleri ve bilimsel doğrulama çalışmaları Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nden Prof. Dr. Mehmet Özbek, Prof. Dr. Şükrü Güngör ve Doç. Dr. Burcu Balkan tarafından yürütülecek.

Proje ekibi, geliştirilecek yazılımın önümüzdeki iki yıl içinde tamamlanarak hem yerli bilim üretimine hem de ilaç güvenliği alanında dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlamasını hedefliyor.