Eskişehirli çiftçi tarladayken karar gece yarısı geldi: Soğan ithalatında süre 5 ay uzadı

Eskişehir’de tarlada soğan hasadı sürerken Ankara’dan üreticinin yakından takip edeceği bir karar geldi.

27 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle kuru soğan ithalatında uygulanan yüzde 5’lik gümrük vergisinin süresi uzatıldı. Mevcut takvime göre düşük vergi uygulamasının 31 Ağustos’ta sona ermesi ve 1 Eylül’den itibaren yüzde 49,5’lik orana dönülmesi öngörülüyordu.

Yeni kararla bu takvim değişti. Kuru soğan ithalatındaki yüzde 5’lik oran 31 Ocak 2027’ye kadar uygulanmaya devam edecek.

Temmuz ayında geçici olarak yüzde 5’e indirilmişti

Kuru soğan ithalatında normal gümrük vergisi yüzde 49,5 seviyesindeydi.

Ticaret Bakanlığı, temmuz ayında yaptığı açıklamada 2026 yılında yaşanan iklimsel olumsuzlukları, arz güvenliğini ve tüketicinin ürüne uygun fiyatla ulaşmasını gerekçe göstererek bu oranı geçici olarak yüzde 5’e düşürdüğünü duyurmuştu.

İlk düzenleme oldukça kısa bir dönem için hazırlanmıştı. Düşük verginin yalnızca 31 Ağustos’a kadar sürmesi, yeni sezon soğanının piyasaya yoğun biçimde gireceği 1 Eylül’den sonra ise yeniden yüzde 49,5 oranına dönülmesi planlanıyordu. Ticaret Bakanlığı da temmuzdaki açıklamasında bu takvimi özellikle vurgulamıştı.

Ancak 27 Ağustos’ta yayımlanan yeni düzenleme, düşük vergi dönemini beş ay daha uzattı. Buna göre yüzde 5’lik gümrük vergisi 31 Ocak 2027’ye kadar devam edecek.

Karar Eskişehir için neden önemli?

Düzenlemenin Eskişehir açısından önemi tam da zamanlamasında ortaya çıkıyor.

Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2026 yılı kuru soğan hasadının il genelinde devam ettiğini açıklamıştı. Bakanlık yetkilileri de ağustos ayının başında Eskişehir’deki üreticileri ziyaret ederek hasat çalışmalarını yerinde incelemişti.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Eskişehir’in Türkiye’de kuru soğan yetiştiriciliğinde önemli bir yere sahip olduğuna dikkat çekiyor. 24 Temmuz’da Tepebaşı’nın Beyazaltın Mahallesi’nde yapılan hasat incelemesinde de rekolteye ilişkin olumlu değerlendirmeler paylaşılmıştı.

Dolayısıyla Resmî Gazete’de yayımlanan karar, Türkiye genelindeki bir ithalat düzenlemesi olsa da yeni sezon ürününü şu günlerde tarladan çıkaran Eskişehirli üreticiyi doğrudan ilgilendiriyor.

1 Eylül beklentisi değişti

Üretici açısından dikkat çeken nokta, önceki düzenlemede 1 Eylül tarihinin açık bir sınır olarak belirlenmiş olması.

Ticaret Bakanlığı temmuz ayında yaptığı açıklamada, yeni sezon ürünlerinin piyasaya yoğun biçimde girmesiyle birlikte iç piyasa dengesinin sağlanmasının beklendiğini ve bu nedenle 1 Eylül’den itibaren yüzde 49,5’lik gümrük vergisine geri dönüleceğini duyurmuştu.

Yeni kararla birlikte bu beklenti ortadan kalktı. İthal kuru soğan için uygulanan yüzde 5’lik düşük vergi, hasat sezonunun sonrasına ve kış aylarına kadar taşınmış oldu.

Bu durumun Eskişehir’deki üretici fiyatlarına nasıl yansıyacağı ise yalnızca karardan hareketle kesin olarak söylenemez.

İthalatın fiilen ne kadar yapılacağı, ürünün hangi dönemde Türkiye’ye gireceği, iç piyasadaki rekolte, depolardaki ürün miktarı ve tüketici talebi fiyatların seyrinde birlikte etkili olacak.

Çiftçinin gözü şimdi tarladaki fiyatta

Eskişehir’de üretici açısından bundan sonraki en önemli gösterge, yeni sezon kuru soğanın tarladan çıkış fiyatı olacak.

Hasat ilerledikçe piyasaya giren yerli ürün miktarı artarken üreticiler bir taraftan maliyetlerini, diğer taraftan tüccar ve alıcıların verdiği fiyatları takip ediyor.

İthalatta düşük gümrük vergisinin uzatılması, ithal ürünün Türkiye’ye giriş maliyetini daha düşük tutabilecek bir düzenleme niteliğinde. Ancak bunun “soğan fiyatları kesin düşecek” ya da “üretici kesin zarar edecek” şeklinde yorumlanması için henüz yeterli veri bulunmuyor.

Özellikle Eskişehir gibi üretimin yoğun olduğu bölgelerde kararın gerçek etkisi, önümüzdeki haftalarda oluşacak alım fiyatlarıyla daha net görülebilecek.

Soğanda yeni takvim 31 Ocak 2027

Son kararla birlikte kuru soğan ithalatındaki takvim şöyle şekillendi:

Yüzde 49,5 olan gümrük vergisi temmuz ayında geçici olarak yüzde 5’e düşürüldü. İlk düzenlemede bu oranın 31 Ağustos 2026’ya kadar geçerli olması öngörülürken, 27 Ağustos’ta yayımlanan kararla yüzde 5’lik uygulamanın bitiş tarihi 31 Ocak 2027’ye taşındı.

Eskişehir’de hasat devam ederken gelen bu değişiklik nedeniyle üreticinin gözü şimdi hem tarladaki alım fiyatlarında hem de önümüzdeki aylarda gerçekleşecek ithalat miktarında olacak.