Bakan Koca uyardı: Türkiye, 'fenilketonüri' hastalığına en sık rastlanan ülkelerden biri! Peki Fenilketonüri hastalığı nedir? Belirtileri ve tedavi nasıl olur?

ABONE OL:google news abone ol butonu
Videoyu Aç Bakan Koca uyardı: Türkiye, 'fenilketonüri' hastalığına en sık rastlanan ülkelerden biri! Peki Fenilketonüri hastalığı nedir? Belirtileri ve tedavi nasıl olur?
A
a

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Türkiye'nin Fenilketonüri (PKU) hastalığına en sık rastlanan ülkelerden biri olduğunu açıkladı. Peki Fenilketonüri hastalığı nedir? Fenilketonüri belirtileri ve tedavi nasıl olur? İşte Fenilketonüri'ye dair merak edilenler...

Sütiş Eskişehir

Fenilketonüri (PKU) Hastalığı Nedir? 

Fenilketonüri (PKU), nadir görülen ve genetik olarak kalıtsal bir metabolizma hastalığıdır. Bu hastalık, fenilalanin adı verilen bir amino asidin vücutta birikmesine sebep olur. Normalde yiyeceklerle alınan proteinlerin sindirilmesi sırasında vücutta fenilalanin oluşur. Sağlıklı bireylerde bu amino asit, fenilalanin hidroksilaz enzimleri tarafından tirozine dönüştürülerek işlenir. Ancak PKU hastalarında bu enzim yeterli miktarda üretilemediği için fenilalanin vücutta yıkılamaz ve birikmeye başlar. Bu durum, ciddi sağlık problemlerine yol açabilir.

PKU'nun Nedenleri

PKU, otozomal resesif bir kalıtım modeli ile aktarılır. Bu demektir ki, hastalığın ortaya çıkması için her iki ebeveynden de hatalı genin alınması gereklidir. Eğer birey sadece bir hatalı gen almışsa, taşıyıcı olup hastalığa sahip olmaz ama hastalığı geçirebilir. Genetik testlerle tanı konulabilir ve genellikle doğumdan hemen sonra yapılan topuk kanı testi ile saptanabilir. Bu test, erken tanı koyulmasında büyük bir rol oynar, çünkü PKU hastası bireylerde erken müdahale çok önemlidir.

PKU'nun Belirtileri

Fenilketonüri hastalığının belirtileri genellikle yaşamın ilk birkaç ayında ortaya çıkar, ancak erken teşhis edilmezse semptomlar ilerleyen dönemde daha belirgin hale gelir. PKU'nun başlıca belirtileri şunlardır:
  • Mental Gelişim Geriliği: PKU'nun en ciddi komplikasyonlarından biri zihinsel gelişim bozukluğudur. Tedavi edilmezse, mental gerilik kaçınılmazdır.
  • Nöbetler: Fenilalanin birikimi beyin fonksiyonlarını etkileyebilir ve nöbetlere yol açabilir.
  • Davranışsal Problemler: Hiperaktivite, agresif davranışlar ve diğer psikiyatrik bozukluklar görülebilir.
  • Egzama: Ciltte kuruluk ve kaşıntı şeklinde egzama problemleri ortaya çıkabilir.
  • Mekanik Gelişim Problemleri: Kas tonusu bozuklukları ve koordinasyon problemleri yaşanabilir
  • Başka Belirtiler: İdrar ve terde karakteristik bir koku, ten renginde solukluk, melanin eksikliği nedeniyle cilt ve saç renginin açık olması gibi belirtiler de görülebilir.

PKU Tanısı Nasıl Konur?

PKU tanısı genellikle doğumdan hemen sonra yapılan yenidoğan tarama testleri ile konur. Bu testlerde bebeğin topuğundan alınan kan örneği incelenir. Bu şekilde erken teşhis konulması, tedavinin zamanında başlanmasını ve olası komplikasyonların önlenmesini sağlar. Eğer topuk kanı testi pozitif çıkarsa, daha detaylı bir genetik test ve metabolik incelemeler yapılır. Ayrıca aile üyelerine de taşıyıcılık testi uygulanabilir.

PKU Tedavisi ve Yönetimi

PKU tedavisinin temeli, düşük proteinli ve fenilalaninin minimuma indirildiği bir diyetle beslenmeyi içerir. Bu diyet, yaşam boyu sıkı bir şekilde takip edilmelidir. Diyet yönetimi genellikle bir diyetisyen gözetiminde gerçekleştirilir ve özel olarak formüle edilmiş gıdalar ve içecekler kullanılmasını gerektireser.
  • Düşük Proteinli Diyet: PKU hastaları, fenilalanin açısından zengin gıdalardan (et, süt ürünleri, yumurta, fındık ve bazı tahıllar) uzak durmalıdır.
  • Formül Mamaları: Fenilalanin içermeyen ancak diğer gerekli besin maddelerini sağlayan özel mamalar kullanılır.
  • Tıbbi Gözetim: Diyetin yanı sıra, düzenli olarak fenilalanin seviyeleri kan testleri ile kontrol edilir ve gerektiğinde diyet ayarlamaları yapılır.
  • İlaç Tedavisi: Bazı durumlarda doktorlar, fenilalanin seviyelerini düşürmek için ilaç tedavisi de önerebilmektedir. Bu ilaçlar, karaciğerin fenilalanini daha etkin bir şekilde işlemesini sağlar.

PKU ile Yaşam

PKU hastalığı olan bireylerin yaşam kalitesini sürdürebilmesi için sosyal ve psikolojik destek de büyük önem taşır. Ailelerin ve bireylerin, diyetin ihlal edilmesinin yaratabileceği riskler konusunda bilinçlendirilmesi gerekir. Tedavi sürecinde multidisipliner bir yaklaşım benimsenmeli, doktor, diyetisyen, pedagog ve psikolog gibi uzmanlardan destek alınmalıdır. PKU, doğru yönetildiği takdirde bireylerin sağlıklı ve normal bir yaşam sürmelerine olanak tanır. Ancak tedaviye uyulmaması durumunda kalıcı beyin hasarları ve ciddi sağlık sorunları meydana gelebilir. Bu yüzden sürekli tıbbi takip ve diyete sadık kalınması esastır. Fenilketonüri (PKU) önemli fakat yönetilebilir bir genetik hastalıktır. Doğru ve erken tanı ile, yaşam boyu sürecek bir tedavi planı ile bireyler sağlıklı bir yaşam sürdürebilirler. Fenilketonüri hakkında farkındalık yaratmak, bu hastalığın yönetiminde önemli bir rol oynar ve bireylerin yaşam kalitesini artırır.

 
Ercan Kardeşler Kuyumculuk
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Bu Eskişehir haberi ilginizi çekebilir! İlginç Eskişehir haberi