Araç Aküsü Bittiğinde Ne Yapmalı? Ustalardan Bilmeniz Gereken Gerçekler

Aracınız bir sabah çalışmadığında çoğu sürücünün aklına gelen ilk şey akünün bittiğidir. Ancak gerçek her zaman bu kadar basit değildir. Servislerde veya ustalarda sıkça dile getirilen “akü bitmiş” teşhisi, aslında birçok farklı arızanın üzerini örtebilir. Araç çalışmadığında sorunun gerçekten aküden kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak, gereksiz para harcamamak için oldukça önemlidir. Araç aküsü hakkında doğru bilgileri bilmek, hem zaman hem de maliyet açısından sürücülere büyük avantaj sağlar.

Araç Çalışmıyorsa Her Zaman Akü Suçlu Değildir

Motorun dönmemesi, elektriklerin zayıf yanması ya da aracın hiçbir tepki vermemesi çoğu zaman doğrudan akünün öldüğü anlamına gelmez. Örneğin marş sırasında “tık tık” şeklinde sesler duyuluyorsa bu durum genellikle marş motorunun çalışmaya çalıştığını fakat yeterli gücü alamadığını gösterir. Böyle bir durumda akü tamamen bitmiş olmayabilir; yalnızca zayıflamış olabilir. Çoğu zaman takviye kablosuyla araç kolayca çalıştırılabilir. Araçta hiçbir ses olmuyorsa bu durumda sorun sigorta kutusu, akü kabloları veya şasi topraklamasında olabilir. Pek çok araçta basit bir bağlantı problemi, akü arızası sanılarak gereksiz değişimlere yol açabilir. Eğer araçta elektrikler yanıyor ancak motor dönmüyorsa bu durumda da marş motoru veya güvenlik sistemi kilidi devreye girmiş olabilir. Bu tür durumların akü ile doğrudan bir ilgisi bulunmaz.

Takviye Kablosuyla Araç Nasıl Doğru Çalıştırılır?

Aküsü zayıflayan araçlarda en sık kullanılan yöntem takviye kablosu ile çalıştırmadır. Ancak doğru yöntem bilinmezse bu işlem bazı küçük elektrik arızalarına yol açabilir. Araçlar kapalıyken işlem başlatılmalı ve kırmızı kablo önce boş akünün artı kutbuna, ardından sağlam akünün artı kutbuna bağlanmalıdır. Siyah kablo ise sağlam akünün eksi kutbuna takıldıktan sonra arızalı aracın motor bloğuna ya da şasisine bağlanmalıdır. Doğrudan boş akünün eksi kutbuna bağlamak kıvılcım riskini artırabilir. Takviye yapılan araç çalıştıktan sonra kablolar ters sırayla çıkarılmalıdır. Burada yapılan en büyük hata aracın yalnızca birkaç dakika çalıştırılmasıdır. Birçok sürücü aracı çalıştırdıktan sonra kısa süre sonra stop eder. Oysa akünün kendini toparlayabilmesi için aracın en az 30–40 dakika boyunca kesintisiz şekilde kullanılması gerekir. Aksi halde ertesi gün aynı sorun yeniden yaşanabilir.

Akü mü Bozuk Alternatör mü? Nasıl Anlaşılır?

Araç sahiplerinin en çok karıştırdığı konulardan biri akü ile alternatör arızasını ayırt etmektir. Çünkü alternatör arızalıysa yeni akü takılsa bile sorun kısa süre içinde tekrar ortaya çıkar. Eğer araç özellikle sabahları zor çalışıyor fakat gün içinde normal şekilde çalışıyorsa genellikle akü zayıflamıştır. Buna karşılık araç çalışırken farlarda titreme ya da elektrik sisteminde dalgalanma yaşanıyorsa alternatör yeterli şarj üretmiyor olabilir. Bunu anlamanın en basit yolu voltmetre ile ölçüm yapmaktır. Araç kapalıyken akü voltajı yaklaşık 12.4 volt ve üzerindeyse akü genel olarak sağlıklıdır. Araç çalışırken ölçülen değer 13.8 ile 14.4 volt arasında olmalıdır. Eğer motor çalışırken voltaj 12.8 civarında kalıyorsa alternatör büyük ihtimalle şarj üretmiyordur. Basit bir dijital voltmetre ile birkaç dakika içinde yapılabilen bu test, gereksiz akü değişimlerinin önüne geçebilir.

Yeni Akü Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Akü gerçekten değişmesi gereken bir parçaysa doğru ürünü seçmek büyük önem taşır. Araç üreticileri her model için belirli bir amper-saat kapasitesi yani Ah değeri belirler. Bu değerin altındaki aküler aracın elektrik ihtiyacını karşılamakta zorlanabilir. Soğuk havalarda marş basabilme gücünü gösteren CCA değeri de özellikle kış şartlarında önemlidir. Yeni akü alırken aracın orijinal değerlerine eşit veya daha yüksek kapasitede bir model tercih edilmelidir. Akü satın alırken dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli konu üretim tarihidir. Raflarda uzun süre bekleyen aküler zamanla kısmen boşalabilir ve performans kaybı yaşayabilir. Bu nedenle mümkünse üretim tarihi altı aydan daha eski olmayan bir akü tercih edilmelidir.

Akü Ömrünü Kısaltan Yaygın Hatalar

Araç akülerinin erken bozulmasının en büyük nedenlerinden biri kullanım alışkanlıklarıdır. Özellikle sürekli kısa mesafelerde kullanılan araçlarda akü tam olarak şarj olamaz. Her marş sırasında enerji harcanır ancak kısa sürüşler bu enerjinin yerine konmasını sağlamaz. Araç uzun süre kullanılmadan park halinde kalıyorsa alarm, saat ve elektronik sistemler küçük miktarda da olsa sürekli elektrik tüketir. Bu durum haftalar veya aylar içinde akünün tamamen boşalmasına neden olabilir. Motor kapalıyken farların, müzik sisteminin veya klimanın çalıştırılması da akünün hızlı şekilde zayıflamasına yol açar. Ayrıca akü kutup başlarının gevşek olması alternatörün aküyü tam olarak şarj edememesine neden olabilir. Bu nedenle bağlantıların zaman zaman kontrol edilmesi önemlidir.

Bitmiş Aküler Gerçekten Kurtarılamaz mı?

Birçok sürücü tamamen boşalan akünün artık kullanılmaz hale geldiğini düşünür. Oysa çoğu durumda akü doğru ekipmanla yeniden şarj edilebilir. Akıllı şarj cihazları aküyü yavaş ve kontrollü şekilde doldurarak iç plakaların zarar görmesini engeller. Bu cihazlar akü tamamen dolduğunda otomatik olarak şarjı keser ve bazı modeller sülfatlaşmayı azaltarak akünün ömrünü uzatabilir. Hızlı şarj yöntemleri ise akünün aşırı ısınmasına ve iç yapısının zarar görmesine yol açabilir. Uzun vadede bakıldığında kaliteli bir akıllı şarj cihazı satın almak, birkaç akü değişimi maliyetini ortadan kaldırabilir.

Araç Sahiplerinin Bilmesi Gereken Gerçek

Araç aküsü hakkında temel bilgileri bilmek sürücüler için büyük bir avantaj sağlar. Çünkü çoğu zaman küçük bir bağlantı sorunu, zayıf bir şarj veya kısa süreli kullanım hatası akü arızası sanılabilir. Basit bir voltmetre edinmek, takviye kablosu bulundurmak ve akü şarj cihazı kullanmayı öğrenmek araç sahiplerinin gereksiz masraflardan kaçınmasına yardımcı olabilir. Aracınız çalışmadığında hemen yeni akü almak yerine önce doğru teşhisi yapmak, hem cebinizi hem de zamanınızı koruyacaktır.