Schengen pasaport damgası kalktı: Avrupa Birliği EES Sistemi nedir, kimleri kapsıyor?

Avrupa’da seyahat düzenini kökten değiştirecek yeni dönem başladı. Avrupa Birliği, Schengen bölgesinde pasaportlara damga basma uygulamasını sona erdirerek dijital Giriş-Çıkış Sistemi (EES)’ni 10 Nisan 2026 itibarıyla tam kapasiteyle devreye aldı.

29 ülkede aynı anda uygulama

Yeni sistem, Schengen Bölgesi kapsamındaki 29 ülkede eş zamanlı olarak yürürlüğe girdi. EES ile birlikte Avrupa Birliği üyesi olmayan ülke vatandaşlarının tüm giriş-çıkış hareketleri artık elektronik ortamda kayıt altına alınacak.

Bu değişiklikle birlikte yıllardır uygulanan pasaport damgalama işlemi büyük ölçüde ortadan kalkarken, sınır geçişleri tamamen dijital bir altyapı üzerinden takip edilecek.

Kimleri kapsıyor? Kurallar değişti mi?

EES sistemi, Schengen bölgesine kısa süreli seyahat eden tüm AB dışı yolcuları kapsıyor. Buna göre:

• 180 gün içinde en fazla 90 gün kalış kuralı aynen devam ediyor
• Süre ihlalleri sistem tarafından otomatik olarak tespit edilecek
• Kaçak kalış ve vize ihlallerine karşı denetim güçlenecek

Yeni sistem kuralları değiştirmiyor ancak denetimi daha sıkı ve anlık hale getiriyor.

Sınırda yolculardan hangi bilgiler toplanacak?

10 Nisan sonrası Schengen bölgesine ilk girişte yolculardan şu bilgiler toplanacak:

• Pasaport bilgileri
• Biyometrik fotoğraf
• Parmak izi

Yetkililer, biyometrik veri vermeyi reddeden kişilerin bölgeye girişine izin verilmeyeceğini açıkça belirtiyor. 12 yaş altındaki çocuklardan ise parmak izi alınmayacak.

Havalimanlarında yeni dönem: Kiosk Sistemi

EES ile birlikte özellikle havalimanlarında dikkat çeken bir değişiklik yaşanacak. Yolcular işlemlerini büyük ölçüde otomatik kiosklar üzerinden gerçekleştirecek.

Bu kiosklarda:

• Pasaport tarama
• Yüz tanıma ve parmak izi işlemleri
• Konaklama ve maddi yeterlilik soruları

yer alacak. Bazı durumlarda sınır görevlileri de ek sorular yöneltebilecek.

EES kaydı oluşturulan yolcuların verileri 3 yıl boyunca sistemde saklanacak ve sonraki seyahatlerde tekrar kullanılacak.

Kademeli geçiş ve teknik süreç

EES sistemi aslında Ekim 2025’ten bu yana kademeli olarak uygulanıyordu. Ancak teknik aksaklıklar nedeniyle tüm sınır kapılarında aynı anda devreye alınamamıştı.

Avrupa Komisyonu, yoğunluk yaşanan dönemlerde sistem kontrollerinin geçici olarak esnetilebileceğini ve bu sürecin Eylül 2026’ya kadar devam edebileceğini açıkladı.

Öte yandan Milano ve Lizbon gibi bazı büyük havalimanlarında sistemin henüz tam kapasiteyle çalışmadığı belirtiliyor.

Amaç daha güvenli ve hızlı sınırlar

Avrupa Birliği’nin EES ile hedefi:

• Sınır güvenliğini artırmak
• Düzensiz göçle mücadeleyi güçlendirmek
• Sınır geçişlerini hızlandırmak

Uzun vadede bu dijital sistem sayesinde Avrupa’da seyahat süreçlerinin daha şeffaf, hızlı ve güvenli hale gelmesi bekleniyor