Özelleştirme arttı ölümler de arttı

Anadolu Gazetesi Köşe Yazarı ve ES TV program yapımcısı Sadi Seda’nın hazırlayıp sunduğu ‘Eskişehir Gündemi’ programının bu haftaki konukları Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Maden Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hürriyet Akdaş, Maden Mühendisleri Odası Eskişehir İl Temsilcisi Ümit Yıldırım ve Türk-İş Eskişehir Temsilcisi Necat Kılıç oldu.  Programda,  13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa Soma’da meydana gelen maden kazasının nedenleri, alınması gereken önlemler konusu tartışıldı.

Prof. Dr.  Akdaş, Türkiye’de meydana gelen maden facialarının yüzde 95’inin metan gazı patlaması ve bunu takip eden kömür tozu patlamaları sonucu meydana geldiğini belirtti. Prof. Dr. Akdaş, Türkiye genelinde 2013 yılında çalışanların iş kazası geçirme oranının yüzde 2,5 iken bu oranın madencilik sektöründe yüzde 10,4 olduğunu da kaydetti.

Üretilen milyon ton kömür başına ölen madenci sayısının 2000 yılında Türkiye’de 7.10, Çin’de 4.08, ABD’de 0.04, Almanya’da ise sıfır olduğunu da vurgulayan Prof. Dr. Akdaş, şöyle konuştu: “Türkiye de çok riskli ve riskli maden ocakları var. Çok riskliler. Hangi bölgelerde riskli maden ocakları var. Artık bu biliniyor. Bilindiği halde bu tür kazalar oluyorsa o zaman o ocaklarda gereken önlemlerin alınmamış olduğunu gösteriyor. Zonguldak, Kütahya, Manisa, Karaman, Balıkesir, Erzurum, Amasya illerimizdeki maden ocakları çok riskli olanlar. Bu ocaklarda patlama, yangın çıkma, göçük, boğulma ve zehirlenme olaylarının olabileceği maden ocaklarıdır. Ankara ve Tekirdağ’daki ocaklar ise az riskli. Bunları biliyorsak emniyet tedbirlerimizi buna göre almak zorundayız.”

Prof. Dr. Hürriyet Akdaş şöyle konuştu:“Ülkemizde 2006 yılına kadar maden kazalarında kaybettiğimiz çalışan sayısı göreceli bir azalma içindeydi (2,59). Ancak özel maden ocaklarının sayısı ve üretim miktarı hızla artmaya başlaması ile ölüm sayısı tekrar hızlı bir tırmanışa geçti. Örneğin 2007 yılında devlet kontrolündeki maden ocaklarında üretilen milyon ton kömür başına ölen madenci sayısı 2,98 iken özel ocaklarda 18,36 olmuştur. Türkiye geneli ise hemen 8,02’ye yükselmiştir. Madenlerdeki kazaları önlemek için Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek yok. Almanya, ABD ve diğer gelişmiş ülkeler ne yaptıysa bizde onu yapmalıyız.”

Maden Mühendisleri Odası Eskişehir İl Temsilcisi Ümit Yıldırım ise, Manisa Soma’da meydana gelen facianın nedenlerinin kamu madenciliğinin yok edilmesi ve kamu kurumlarında uzun yıllar sonucu elde edilmiş olan madencilik bilgi ve deneyimin  birikiminin dağıtılması gibi neoliberal politikalar olduğunu kaydetti.

Yıldırım,”Cumhuriyet’in ilk yıllarında kurulan MTA çok iyi bir çalışma yaparak Türkiye’nin neresinde, hangi bölgesinde maden yatakları var, bunları belirledi. Bu kurum bugünde çalışmalı. Ülkemizin yer altı zenginliklerini çok iyi bilerek ona göre işletmeler ve büyük projeler yapmamız lazım. Türkiye’deki yer altı zenginliğimizin ilk 150 metresini bilebiliyoruz. Amerika yer kabuğunun iki bin metresine kadar her şeyini çözmüş. Rezervlerini, hangi tür minerallerini tespit etmiş. Biz çok çok gerideyiz. Gerinin en üzerindeyiz.”

Maden Mühendisleri Odası Eskişehir İl Temsilcisi Ümit Yıldırım, ”Madencilik insanlık tarihinin ilk mesleklerinden bir tanesidir. Cilalı taş devrinde başlamıştır. Eğer madencilik olmazsa hiçbirimiz olmayız. Madenleri kapatalım iş kazaları olmasın. Eğer madenler olmazsa bu refah seviyesine ulaşmış toplumu barındıramazsınız. Madenlerimizi yer üstüne çıkarırken çok sayıda emekçilerimizi kaybetmeden, daha modern, daha sorunsuz ve iş güvenliği tam olan madenler haline getirmeliyiz” dedi.

Türk-İş Eskişehir İl Temsilcisi Necat Kılıç ise,”Ülkemizde her yıl meydana gelen iş kazalarında binin üzerinde insanımız yaşamını kaybetmekte binlercesi ise sakat kalmaktadır. Özellikle son yıllarda, gerek maden üretimi gerekse işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında yasal, yönetsel ve teknolojik gelişmelerin tüm dünyada hız kazandığı, bu gelişmelere paralel olarak kazaların da pek çok ülkede azaldığı gözlenmektedir” dedi. (HM)