Eskişehir’de sorun konut açığı değil vatandaşın yoksulluğu!

Odunpazarı Belediyesi bünyesindeki Eskişehir Strateji Geliştirme Ofisi, “Eskişehir’de Konut ve Barınma, Yapı Stoku, Kentsel Dönüşüm, TOKİ Uygulamaları, Avrupa’da sosyal Konut Sistemi” adıyla önemli bir rapor hazırladı.
Raporda Türkiye ve Avrupa ülkelerindeki sosyal konut üretimine yaklaşım karşılaştırılırken TOKİ’nin bu alanda adeta sınıfta kaldığı, lüks konut üretimini terk edip ana konusu ucuz sosyal konut üritimine yönelmesi gerektiğinin altı çiziliyor.
TOKİ’nin sadece Eskişehir’deki uygulamalarına bakıldığında dahi bu yanlışlık gözler önüne seriliyor.
Yine rapora göre, Avrupa’daki sosyal konut sistemlerinde kar amacı gütmeyen, satışı ve mirası kısıtlı, kiralık sosyal konut ağı güçlü ve yaygın modeller öne çıkarken, sosyal konut yatırım aracı değil, temel barınma hakkının aracı olarak tasarlanıyor.
Türkiye’de ise özellikle Eskişehir’de, “konut sorunu eşittir az konut” denklemine göre hareket etmek yanlış politika önerilerine, yeni imar baskılarına, altyapı yatırımı yüklerinin artmasına, gettolaşma ve çevresel risklerin büyümesine yol açma potansiyeli taşıyor.
Büyükşehir Belediyesi Eskişehir Su ve kanalizasyon İdaresi verilerine de yer verilen raporun en can alıcı kısmı, şehirde yaklaşık 20 bin boş yani kullanılmayan konut tespiti.
Merkez ilçe belediyelerinin verdiği ruhsat sayısına göre yıllık ortalama 10 bin konut üretildiği Eskişehir’de konut fiyatları ve kiralar yüksek seviyelere ulaşması şu ifadelerle sorgulanıyor:
“Bu tablo, Eskişehir’de konut sorununun sayıdan çok, konuta erişim maliyetiyle ilgili olduğunu düşündürmektedir. Yüksek inşaat maliyetleri, enflasyon, gelir yetersizlikleri ve finansman sorunları, konutu hem üretim hem tüketim tarafında ulaşılması zor hale getirmektedir.”
Raporda sorunlar belirlenirken çözüm önerileri şöyle sunuluyor:
“Eskişehir’de gerçek konut stokunun, boş ve atıl konutların, farklı gelir gruplarının barınma durumunun net bir haritası çıkarılmalıdır.
ESKİ verilerinde görülen pasif aboneler ve kesin boş konutlar için neden uzun süre boş kaldıklarının saptanması, vergisel düzenlemeler, teşvik ve yaptırım mekanizmaları gibi araçlarla bu stoklar barınma sorunu yaşayan kesimlere yönlendirilebilir.
Yapı stoku envanterinde belirlenen 5 bin öncelikli binanın dönüşümü için merkez ve yerel düzeyde finansman modelleri, kira destekleri, yeni rezerv alanı ortaya konarak yerinde dönüşüm ilkeleri ile planlı ve adil bir süreç yürütülmelidir.
Yeni sosyal konut projeleri, Belçika’daki modelde olduğu gibi serpiştirilmiş bir mantıkla; olabildiğince imkanlar dahilinde, mevcut mahallelere entegre, farklı sosyoekonomik grupları karıştıran, ulaşım, sosyal donatı ve istihdam alanlarıyla birlikte planlanmalıdır.
Yeni konut alanlarının planlanmasında meslek odaları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve mahalle sakinleriyle katılımcı süreçler işletilmelidir. İlgili kurum ve kuruluşlar, sık aralıklarla sempozyumlar düzenlemeli, raporlar hazırlamalı ve anlaşılır bir dille kamuoyuna sunarak verimli kent gelişimi için tartışma zemini yaratmalıdır.”
Hasılı…
Sonuçta, söz yine dönüp dolaşıp ekonomiye geliyor.
Eskişehir’de ne konut açığı ne de bu yönde oluşmuş bir talep var.
Gerçek şu ki…
Vatandaşın artık konut alacak parası yok.