Çağın sessiz salgını sinsice yayılıyor!

Eskiden "unutkanlık" dediğimizde aklımıza ak saçlı dedelerimiz, nenelerimiz gelirdi. Anahtarı kapının üstünde unutmak, en yakın dostun ismini bir anlığına hatırlayamamak yaşlılığın o kaçınılmaz ama vakur bir parçasıydı. Ancak bugün durum çok başka ve çok daha ürkütücü.

Yapılan son araştırmalardaki o vahim veriler adeta birer tokat gibi yüzümüze çarpıyor: 35 yaş grubunda demans belirtileri tam %400 arttı! Yanlış okumadınız, hani o "hayatımın en verimli çağındayım" dediğimiz, kariyer basamaklarını tırmandığımız, her şeye yetişmeye çalıştığımız 30’lu ve 40’lı yaşlar... Zihnimiz, biz daha yaşlanmadan bizi terk etmeye hazırlanıyor.

Peki, ne oldu da daha yolun yarısına gelmeden zihnimiz iflas bayrağını çekmeye başladı? Cevap, şu an bu yazıyı okuduğunuz ekranın tam içinde saklı. Uzmanların "Dijital Demans" olarak adlandırdığı bu yeni nesil salgın, beynimizi kelimenin tam anlamıyla "eritiyor".

Günde 6-8 saatten fazla ekran başında kalmak, beynimizdeki o muazzam veri yollarında (beyaz maddede) bozulmalara yol açıyor. Beyin taramaları gösteriyor ki; sürekli bir şeyleri kaydıran, saniyeler içinde onlarca videoya maruz kalan bir yetişkinin beyniyle, klinik bir demans hastasının beyni arasındaki fark giderek kapanıyor.

Dijital dünya bizi sürekli bir "uyaran" yağmuruna tutuyor. Beynimizin sol lobu bu kaosu yönetmeye çalışırken aşırı yükleniyor, ancak yaratıcılığın, hafızanın ve derin odaklanmanın merkezi olan sağ lob adeta bir kas gibi köreliyor. Navigasyon olmadan evimizi bulamaz, telefon rehberine bakmadan eşimizin dostumuzun çocuğumuzun numarasını çeviremez hale geldik. Beynimize "Sen yorulma, ben senin yerine hatırlarım" diyen cihazlar, aslında bizden en büyük hazinemizi; hatırlama yeteneğimizi çalıyor.

%400’lük o korkunç artış bir rakam değil, bir imdat çığlığıdır. 35 yaşında bir insanın zihninin "sisli" olması, odaklanamaması ve en basit bilgileri bile tutamaması normalleştirilemez.

Peki, ne yapmalı? Modern dünyadan kaçıp mağarada yaşamayacağımıza göre, "Dijital Hijyen" artık bir tercih değil, bir hayatta kalma meselesi. O navigasyonu kapatın, yolu bulmaya çalışın. Bir numarayı ezberleyin. Beyninize "sen lazımsın" mesajını vermek gerekiyor neticede. Günün belirli saatlerinde telefonu sadece bir "cam parçası" olarak bırakın. Piksellerle değil, "gerçek" insanlarla bağ kurun.

Unutmayın; cebimizdeki o akıllı telefonlar bizden daha akıllı hale geldikçe, biz kendi aklımızdan oluyoruz. Zihniniz size bir ömür lazım; onu bir ekranın ışığında kurban etmeyin.

Bugün kendinize bir iyilik yapın ve bu yazıyı bitirdiğiniz an ekranı kapatıp sadece derin bir nefes alın. Zihniniz hâlâ sizinle mi, kontrol edin.