Kurşunlu Külliyesi için kritik tarih 3 Kasım! Kazım Kurt'tan bakanlığa çağrı

Eskişehir’in önemli kültür merkezlerinden Kurşunlu Külliyesi için 3 Kasım tarihi gündemde. Tahliye tebligatının ardından müzelerin, sanat atölyelerinin ve kadın girişimcilerin geleceği tartışılırken, hukuki süreç de devam ediyor.

Eskişehir’in tarihi ve kültürel merkezlerinden Kurşunlu Külliyesi’nde kritik bir süreç yaşanıyor. Odunpazarı Belediyesi’nin kullandığı alanların 3 Kasım’da tahliye edilmesinin istenmesi, külliyedeki müzelerin, sanat merkezlerinin ve el sanatları dükkânlarının geleceğini gündeme taşıdı. Belediye Başkanı Kazım Kurt, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar yönetimine çağrıda bulunarak kültürel birikimin korunmasını istedi.

Kurşunlu Külliyesi için tahliye tebligatı

Odunpazarı Belediyesi, 2004 yılından bu yana Kurşunlu Külliyesi’ndeki alanları kira sözleşmeleri kapsamında kullanıyor. Belediyenin açıklamasına göre kira bedelleri düzenli olarak ödenirken, taraflar arasında kira bedeli ve sözleşme koşulları konusunda anlaşmazlık yaşandı.

Külliyede yıllar içinde gerçekleştirilen restorasyon ve düzenleme çalışmalarının ardından alanlar müze, sanat merkezi ve atölye olarak hizmet vermeye başladı. Ancak belediyeye gönderilen tebligatta, kullanılan alanların 3 Kasım 2026 tarihinde boşaltılması istendi.

Tahliye süreci, külliyede yıllardır sürdürülen kültür, sanat ve turizm faaliyetlerinin geleceğine ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi.

Mahkemenin ara kararı ne anlama geliyor?

Odunpazarı Belediyesi, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’na eklenen Geçici 15. madde kapsamında beş yıllık kira sözleşmesi yapılması talebiyle 2 Şubat 2026’da Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne başvurdu. Belediyenin açıklamasına göre başvuruya yasal süre içinde yanıt verilmemesi üzerine zımni ret işleminin iptali için dava açıldı.

Belediye ayrıca tahliye işlemine karşı Eskişehir 1. İdare Mahkemesinde yargı yoluna başvurdu. Mahkeme, 26 Ekim 2026 tarihli ara kararında yürütmenin durdurulması talebinin, davalı idarenin ilk savunması alındıktan ve ara kararın gereği yerine getirildikten ya da bunun için verilen süre geçtikten sonra incelenmesine karar verdi.

Davalı idareye savunmasını sunması ve ara kararın gereğini yerine getirmesi için 15 günlük süre tanındı. Bu ara karar, tahliyenin durdurulduğu anlamına gelmiyor; yürütmenin durdurulması talebi hakkında henüz nihai bir karar verilmiş değil. Hukuki süreç devam ediyor.

Müzeler ve sanat atölyeleri risk altında

Kurşunlu Külliyesi’nde Ahşap Eserler Müzesi, Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi, Lületaşı Müzesi ve Cam Sanatları Merkezi bulunuyor. Külliye aynı zamanda sanat atölyeleri, el sanatları dükkânları, Mevlevihane ve semahane alanlarıyla kültürel faaliyetlere ev sahipliği yapıyor.

Belediyenin paylaştığı bilgilere göre Ahşap Eserler Müzesi yılda yaklaşık 500 bin ziyaretçiyi ağırlıyor. Müzede farklı ülkelerden sanatçıların festivaller kapsamında ürettiği eserler sergilenirken, atölyelerde de sanat eğitimleri veriliyor.

Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi’nde yaklaşık 400 fotoğraf makinesi yer alıyor. Cam Sanatları Merkezi’nde ise ziyaretçiler üretim sürecini izleyebiliyor; sıcak cam atölyesinde yüksek sıcaklıklarda çalışan fırınlarla sanat eserleri üretiliyor. Bu yıl 11’incisi düzenlenen Uluslararası Cam Festivali de külliyenin kültür ve sanat faaliyetleri arasındaki yerini ortaya koyuyor.

Tahliyenin gerçekleşmesi durumunda eserlerin nerede sergileneceği, koleksiyonların nasıl korunacağı ve atölyelerin faaliyetlerini nasıl sürdüreceği önemli başlıklar arasında bulunuyor.

Kadın girişimciler ve esnaf da etkilenecek

Külliyede kadın girişimcilerin işlettiği iş yerleri ve el sanatları dükkânları da faaliyet gösteriyor. Bu işletmeler, üretim yapan kadınlara gelir elde etme ve geçimlerini sağlama imkânı sunuyor.

Belediyenin açıklamasına göre külliyede yaklaşık 30 kişi çalışıyor, yüzlerce kursiyer sanat eğitimi alıyor. Tahliye halinde ziyaretçi hareketliliğinin azalması, işletmelerin müşteri ilişkilerinin ve üretim düzeninin kesintiye uğraması riski bulunuyor.

Bu nedenle tartışma yalnızca müzelerin geleceğiyle sınırlı kalmıyor; sanat eğitimi, istihdam, kadın girişimciliği ve bölge ekonomisi de sürecin etki alanında yer alıyor.

Kazım Kurt: “Bu eserleri nereye koyacağız?”

Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, külliyenin tahliye edilmesi halinde eserleri yerleştirebilecekleri uygun bir alan bulunmadığını belirtti. Atölyelerin üretim altyapısının başka bir yerde yeniden kurulmasının maliyetli olacağını ve çalışmaların devamlılığını tehlikeye atabileceğini ifade etti.

Kurt, Ahşap Eserler Müzesi’nde farklı ülkelerden 55 sanatçının 202 eserinin bulunduğunu belirterek bu eserlerin Eskişehir’de, festivaller kapsamında üretildiğine dikkat çekti. Başkan Kurt, yıllar içinde oluşan koleksiyonun ve kültürel birikimin korunması gerektiğini vurguladı.

Tahliye gerçekleşirse eserleri Kültür ve Turizm Bakanlığına emanet etmeyi düşündüklerini de dile getiren Kurt, müzelerin ve sanat faaliyetlerinin geleceğine ilişkin çözüm çağrısında bulundu.

Vakıflar yönetimine çağrı

Kazım Kurt, Kültür ve Turizm Bakanlığına, Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve Vakıflar Bölge Müdürlüğüne seslenerek külliyede oluşturulan kültürel birikimin, üretimin ve ekonomik katkının korunmasını istedi.

Kurt, çağrısında şu ifadeleri kullandı: “Gelin, bu kültürel mirası ortadan kaldırmak yerine koruyalım; üretimi durdurmak yerine destekleyelim; kentimize değer katan bu yapıyı yaşatmak için birlikte çözüm üretelim.”

Kurşunlu Külliyesi’ndeki tahliye sürecinde gözler hem devam eden yargı sürecine hem de ilgili kurumlar arasında olası bir çözüm bulunup bulunamayacağına çevrildi.