Kazan Türkü Kıbrıs gazisi Eskişehir'de 109 yıllık kuyumculuk mirasını yaşatıyor

Eskişehir'de yaşayan ve aslen Kazan Türkü olan Kıbrıs gazisi Vedat Yönlüer, dördüncü kuşak kuyumcu olarak, aile mirasından devraldığı asırlık zanaatı büyük bir titizlikle tezgâhında sürdürüyor.

Arifiye Mahallesi'ndeki Taşbaşı Çarşısında bulunan atölyesinde faaliyet gösteren dördüncü kuşak kuyumcu Yönlüer, çocuk yaşlarda çekirdekten yetişerek mıhlama, kalem, nakış ve kaynak işlerini öğrenerek bugün kentte sayılı kalan Sivrihisar cebe ustalarından biri olarak da biliniyor. Vedat Yönlüer, kalemkârlık sanatını tek başına sürdüren deneyimli zanaatkâr, geleneksel kuyumculuk kültürünün yaşayan en kıymetli temsilcileri arasında yer alıyor.

1917'den günümüze 6 kuşaklık zanaat geleneği

Köklerini, aile hikâyesini ve asırlık zanaatın imalathanede el işçiliğiyle 6. kuşağa kadar devam edeceğini paylaşan Vedat Yönlüer, şu ifadeleri kullandı:
"Babamın ailesi Kazan Türklerindendi. Babamın dedesi Yunus Dede, 1917 Bolşevik İhtilali sırasında Eskişehir'e gelen ilk Türk kuyumculardan biriydi. O dönem şehirde Ermeni kuyumcular da bulunuyordu. Kendileri dükkân sahibi olmasa da ortaya koydukları ustalık ve işçilikle Eskişehir'deki pek çok kuyumcu ustasını yetiştirdiler. Yunus Dede, dedem, babam ve ben derken ailede dördüncü nesil kuyumcu olarak bu zanaatı devraldım. Çocukluğum Eskişehir'in Dere sokaklarında, sokak oyunlarıyla geçti. Askerlik çağıma kadar da babamın yanında çalışarak mesleğin inceliklerini öğrendim. Tezgâhta bizzat imal ederek yaşattığımız bu asırlık zanaat, benden sonra oğlumla beşinci kuşak, torunum Sueda ile de altıncı kuşak olarak imalathanemizde el emeğiyle devam edecek."

"Aklını kullanan insan akıllı insandır, başkalarının aklını kullanan ise daha akıllıdır"

Geleneksel zanaati modern dünyanın imkânlarıyla harmanlayan Vedat Yönlüer, dijital dünyayı ve ilham kaynaklarını yakından takip ettiğini şu sözlerle dile getirdi:
"Bir söz vardır. 'Aklını kullanan insan akıllı insandır, başkalarının aklını kullanan ise daha akıllıdır' derler. Ben de dijital platformlardan ve görsel arşivlerden sonuna kadar faydalanıyorum. Örneğin dijital tasarım platformlarında araştırma yaparken binlerce görsel indirip inceliyorum. Bazen hiç aklıma gelmeyen detaylarla karşılaşıyor, 'Vay anasını, ben bunu hiç düşünmemiştim' diyerek o ilhamı kendi atölyemde, el emeğimle harmanlıyorum. Meslekte aşama kaydetmek, hep ileriye gitmek için teknolojinin bu güzel yanlarını ustalıkla birleştirmek gerekiyor."

Hâlâ el emeğiyle ilk günkü heyecanla yaşatılmaya devam ediyor

Askerlik çağı geldiğinde mesleğine ara vererek 1974 yılında Kıbrıs Barış Harekâtı'na katılan Vedat Yönlüer, Gönyeli taburunda 81 milimetrelik havan topu bölüğünde er olarak görev yaptı. O dönemi ve hafızasından silinmeyen anılarını şu sözlerle aktardı:
"Gönyeli taburunda 81 milimetrelik havan topu bölüğünde görev yaptım. En kanlı çatışmaların yaşandığı 20 Temmuz gecesini, 'Acaba sabahı görebilecek miyim?' diyerek o zor günleri geride bırakıp gazi unvanıyla döndüm. Orada halkla ve çocuklarla çok güzel anılarımız oldu. Sokaklarda çocuklarla top oynardık, hellimli börekler yerdik. Yıllar sonra o çocukları ziyaret ettiğimde bağımız kaldığı yerden devam etti."
Eskişehir'in köklü zanaat kültürünü ve bir gazinin kahramanlık dolu yaşam öyküsünü buluşturan bu asırlık hikâye, hâlâ el emeğiyle ilk günkü heyecanla yaşatılmaya devam ediyor.