İş kazalarını önleyecek proje

Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyelerinden Doç. Dr. Gökhan Arslan’ın "İnşaat Projelerinde İş Kazaları Önleme Sistemi: Şantiyelerde Kör Noktaların Engellenmesi" başlıklı projesi TÜBİTAK’a kabul edildi.

İnşaat sektörünün çalışma şartları bakımından en ağır, iş kazaları açısından ise en riskli ve tehlikeli sektörlerden biri olarak bilindiğini ifade eden Arslan, iş kazalarına ilişkin şunları söyledi: "İnşaat sektörü, istatistiklere göre iş kazası ve kaza sonucu meydana gelen ölümlü ve ağır yaralanmalı olay sayısı bakımından tüm sektörler arasında ilk sıralarda yer alıyor. Manevi hasarların yanı sıra iş kazaları, inşaat sektöründe önemli maddi zararlara da yol açıyor, verimliliği düşürüyor ve sektörün imajını zedeleyerek inşaat firmalarının iflasına neden olabiliyor. İş kazaları temelde güvensiz davranışlar, güvensiz durumlar ile ekipman kazaları nedeniyle meydana geliyor."

Ekipman kazalarına
kör noktalar neden oluyor
Ekipman kazalarının inşaat sektöründe meydana gelen kazaların yaklaşık %25'ini oluşturduğunu, ekipman kazalarının oluşmasındaki en büyük etkenin ise kör noktalar olduğunu kaydeden Arslan, kör noktaların ekipman operatörünün göremeyeceği yerler olarak tanımlanabileceğini söyledi. Kör noktaların kaynaklarının 3 kısım halinde incelenebileceğini ifade eden Arslan, bunları şu şekilde sıraladı: "İnsan fizyolojisinden kaynaklanan görme ve algılama sınırları, iş makinelerinin operatöre yarattığı görme ve algılama engelleri, şantiye ve binadan kaynaklanan doğal tehlikeli iş ortamları."

Proje iş kazalarını önlemeyi
hedefliyor
Arslan, projenin ana amacının, inşaat sektöründe kör noktalardan kaynaklanan iş kazalarını azaltmak, ölümcül ve ağır yaralanmalı iş kazalarının sıfırlanmasına yönelik sektöre katkıda bulunacak önlemleri almak ve yeni bir iş güvenliği sistemi geliştirmek olduğunu belirtti. Arslan projenin kapsamını ise şu şekilde ifade etti: "Proje, kör noktalar nedeniyle meydana gelen inşaat kazalarını önlemek için elektronik tabanlı sistemler içeren bir iş sağlığı ve güvenliği sistemi geliştirmeyi hedefliyor. Bu sistemde, sensorlar (vericiler ve alıcılar) kullanılacak. Vericiler, çevreleyen alanda tanınabilir sinyalleri üreten; alıcılar ise bu sinyalleri alıp analiz eden cihazlardır. Projede kör noktalardan kaynaklanan kazaları önlemek amacıyla RFID (Radyo Frekansı ile Tanımlama), hareket/hareketsizlik sensörü ile GPS koordinat sistemleri birlikte kullanılacak. RFID sensorları işçilerin ayakkabılarına monte edilecek; alıcılar ise şantiyelerdeki iş makinelerine ve şantiyede potansiyel tehlike yaratacak bölgelere (trafo, merdiven boşluğu, patlayıcı madde deposu, vs.) kurulacak. Ses ve titreşim sinyalleri vasıtasıyla sinyaller, vericilerden alıcılara önceden hesaplanmış aralıklarda gönderilecek. Böylece tehlike anında vericiler çalışanlardaki alıcılara sinyal göndererek yaklaşan tehlikeye karşı çalışanları kazalardan koruyacak."  Proje kapsamında Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesinin de yer aldığı İki Eylül Kampüsünde beş dönümlük bir arazi üzerinde büyük ölçekli temsili bir laboratuvar-şantiye kurulacağını söyleyen Arslan, sistemin ön kurulum ve testleri bu temsili laboratuvar-şantiyede yapılacağını belirtti.

Proje sektöre önemli katkılar sağlayacak
Proje çıktılarının sektöre önemli katkılar sağlayacağının öngörüldüğünü vurgulayan Arslan: "İnşaat sektöründeki mevcut iş güvenliği araştırmaları, yetersiz güvenlik eğitimlerinin kaza oranlarının ana nedenlerinden olduğunu gösteriyor. Bu nedenle, proje kapsamında hazırlanacak olan ürünler iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri için de etkili bir materyal olacak. Projeye TAV Holding, STFA Holding, MNG Holding, Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES), İngiliz İnşaat Mühendisleri Birliği (CIOB) ve İnşaat Mühendisleri Odası teknik destek veriyor. Proje sonucunda elde edilecek çıktılar, Türk inşaat sektöründe iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin kalitesini ve etkinliğini artırma ve ekipman kaynaklı inşaat kazalarını en aza indirgeme potansiyeline sahip." dedi. (HM)