İklim krizi Akdeniz’de yangın riskini 10 kat artırdı

Akdeniz ülkelerini kasıp kavuran orman yangınlarının arkasında iklim krizinin etkileri bir kez daha gözler önüne serildi. Bilim insanları, insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliğinin, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Adası’nda bu yaz yaşanan yangınlara yol açan hava koşullarını yüzde 22 daha şiddetli hale getirdiğini ortaya koydu.

İngiltere, Türkiye, Yunanistan, Hollanda ve ABD’den üniversiteler ile meteoroloji kurumlarının katılımıyla çalışan World Weather Attribution (WWA) grubundan 28 araştırmacı, bölgede yaşanan yangınlara ilişkin kapsamlı bir analiz yaptı. Çalışmaya göre, iklim değişikliği nedeniyle sıcak, kuru ve rüzgarlı koşulların bir arada yaşanma ihtimali 10 kat arttı.

YANGIN RİSKİ GELECEKTE DAHA DA ARTACAK

Avrupa bu yıl, bir milyondan fazla hektarın kül olduğu orman yangınlarıyla "en kötü yaz"ını yaşarken, araştırmacılar fosil yakıtlara bağımlılığın sürmesi halinde daha büyük ve kontrol edilemeyen yangınların kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Analiz, kış yağışlarının yaklaşık yüzde 14 azalmasıyla yaz aylarının daha kuru geçtiğini, yüksek sıcaklık ve buharlaşmanın ise bitki örtüsünü adeta "alev almaya hazır hale getirdiğini" ortaya koydu. Bilim insanları, yangına elverişli bu koşulların geçmişte 100 yılda bir görülecek düzeyde olduğunu, bugün ise yaklaşık her 20 yılda bir yaşanabileceğini belirtti.

Haziran ve temmuz aylarında Akdeniz’de yüzlerce yangın çıkarken, art arda 40 derecenin üzerindeki sıcaklıklarla birlikte rüzgarın da etkisiyle alevler hızla yayıldı. Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs’ta 80 binden fazla kişi tahliye edilmek zorunda kaldı.

Araştırmacılar, yangın riskinin gelecekte daha da artacağı uyarısını yapıyor. Küresel sıcaklıkların yüzyıl sonunda sanayi öncesi döneme göre 2,6 dereceye ulaşması halinde benzer koşulların yaşanma ihtimalinin 9 kat, şiddetinin ise yüzde 25 artacağı öngörülüyor.

"YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINA GEÇMEMİZ GEREKİYOR"

İklim Bilimci Friederike Otto, değerlendirmesinde, sanayi öncesi döneme göre 1,3 dereceyi bulan sıcaklık artışının tehlikeli eşiği gösterdiğini belirterek, "Ülkeler petrol, gaz ve kömür yakmaya devam ettikçe küresel sıcaklıklar yükselecek ve büyük, hızla yayılan yangınların riski artmaya devam edecek." dedi.

Otto ayrıca, "Yenilenebilir enerjiye geçiş için gerekli tüm araçlar ve bilgi mevcut. Ancak dünyayı fosil yakıtlara bağımlı tutan çıkar grupları var. Daha sağlıklı ve güvenli bir gelecek için siyasi liderlerimizin harekete geçmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü’nden Bikem Ekberzade ise Türkiye’de bu yaz haziran ayında yangınlarda dikkat çekici bir artış yaşandığını belirterek, temel sebebin insan kaynaklı ihmaller olduğunu, ancak meteorolojik koşulların yangınları hızla büyüttüğünü söyledi. Ekberzade, "Bitki örtüsü kuru ve şiddetliyse, kaynağı ne olursa olsun tek bir ateşleme hızla kontrolü zor bir orman yangınına dönüşebilir. Küresel ısınmanın şiddetlendiği dünyada, kent ve doğal alanların daha fazla iç içe geçmesiyle, daha büyük, şiddetli ve ölümcül yangınlar yakında norm haline gelebilir." değerlendirmesinde bulundu.