Cengiz Topel kimdir?

Trabzonlu Tütün eksperi Hakkı Topel ile Mebuse Topel'in oğlu Cengiz Topel, babasının görev yaptığı Kocaeli’nin İzmit ilçesinde 2 Eylül 1934'te dünyaya geldi.

İlkokula Bandırma'da başlayan ve Gönen'de devam eden Topel, babasının yaşamını yitirmesiyle ailesiyle İstanbul'un Kadıköy ilçesine yerleşti. Topel, Kadıköy Yel Değirmeni Okulunda ilk ve orta öğrenimini tamamladı. Lise öğrenimine Haydarpaşa Lisesinde başlayan Topel, daha sonra Kuleli Askeri Lisesine devam ederek 1953'te buradan mezun oldu. Cengiz Topel, 1955'te Kara Harp Okulunu bitirerek asteğmen olarak Türk Silahlı Kuvvetleri saflarına katıldı.

Küçük yaşlardan beri havacılığa olan merakı sonucu hava sınıfına giren ve pilotaj eğitimi için Kanada'ya gönderilen Topel, buradaki eğitimini başarıyla tamamlayarak 1957'de yurda döndü ve Merzifon 5'inci Ana Jet Üs Komutanlığında göreve başladı. Topel, 1961'de Eskişehir 1. Hava Ana Jet Üssü'ne atandı ve 1963'te yüzbaşılığa terfi etti.

KIBRIS'TA "UYARI UÇUŞU" GÖREVİ

Rumlar, 5 Ağustos 1964’te Erenköy ve Mansur bölgelerine denizden hücumbotları, karadan ise tanklarla takviyeli piyade birlikleriyle ani bir saldırıya geçerken, Türk kasabaları ve sahildeki Türk balıkçı teknelerine ateş açtı. Ada'daki Birleşmiş Milletler Gücünün bu katliama sessiz kalması üzerine Türkiye'den ilk yardım 7 Ağustos'ta 4 uçak ile yapıldı.
Rum kesiminin Kıbrıs'taki Türklere karşı işlediği suçlarda caydırıcı etki amacıyla Türk jetlerinin Kıbrıs üzerinde uyarı uçuşu yapmasına karar verilmesinin ardından Pilot Yüzbaşı Topel, 8 Ağustos 1964'te Eskişehir'den Kıbrıs'a, dörtlü kol komutanı olarak gönderildi.
Hücumbotlara yönelik ikinci hücum kolundaki dört jette, Yüzbaşı Cengiz Topel, Üsteğmen İzzet Öztarhan, Yüzbaşı Mehmet Konedralı ve Üsteğmen Ethem Sancar bulunuyordu ve komuta, Yüzbaşı Topel'deydi. Topel'in F100F jeti, ikinci dalışına hazırlanırken yerden isabet alarak düşürüldü.

YÜZBAŞI TOPEL, İŞKENCEYLE ÖLDÜRÜLDÜ

Paraşütle atlamak zorunda kalan Topel, Lefke, Gaziveren, Elye ve Çamlıköy Türk yerleşim birimleri arasında bulunan Peristeronori isimli Rum köyü yakınlarında bir asfalt yola indi ancak olay yerine gelen 3 Rum askerince esir alındı.
Topel'in mermisinin bitimine kadar kendisini koruduğu ve yanına kimseyi yaklaştırmadığı söyleniyor.
Esir düşen Topel'in başına gelenler konusunda birtakım rivayetler olsa da kendisinin, uluslararası savaş hukukunun esirleri kapsayan maddelerine aykırı olarak yapılan işkenceler sonucu öldürüldüğü belirtiliyor.
Rum kesimi ise Topel'in yaralı olarak yakalandığını ve hastanede tedavi altına alındıktan sonra öldüğünü savundu.
Aynı zamanda Kıbrıs'taki ilk Türk hava harp şehidi de olan Cengiz Topel'in naaşı, Türkiye'nin yoğun girişimleri sonucu 12 Ağustos 1964'te Rumlardan alındı.

SON TELSİZ KONUŞMALARI

Topel ile komutasındaki askerler arasında bilinen son telsiz konuşmaları şöyleydi:
"- Cengiz Yüzbaşım, uçağından dumanlar yükseliyor, atla. (Ütğm. Öztarhan)
- ...
- Yüzbaşım, Cayır cayır yanıyorsun, atla. (Ütğm. Öztarhan)
- Tamam, atladı. (Yüzbaşı Konedralı)
- Paraşütü açıldı. (Ütğm. Öztarhan)"

EDİRNEKAPI'DAKİ SAKIZAĞACI HAVA ŞEHİTLİĞİ'NDE TOPRAĞA VERİLDİ

Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel'in naaşı, Kıbrıs, Adana, Ankara ve İstanbul'da yapılan törenlerin ardından 14 Ağustos 1964'te Edirnekapı'daki Sakızağacı Hava Şehitliği'nde toprağa verildi.

Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk hava harp şehidi olan ve kahramanlığıyla anılan Cengiz Topel'in adı, bugün Türkiye'nin çeşitli il ve ilçelerindeki yüzlerce park, cadde ve sokakta yaşatılıyor.

KKTC'de adına anıt dikilen ve müze açılan Topel'in ismi, bir köye ve hastaneye de verildi.