Aynı fabrika, aynı dehşet! 10 yılda onlarca işçi yanarak can verdi

Burcu Bilgiç ve Kaan Özcan’ın sunduğu Haftanın Z Raporu, ESTV ekranlarında bu kez İzmir’de 19 işçinin hayatını kaybettiği fabrika faciasını gündeme taşıdı. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre yılın ilk 10 ayında en az 1930 işçi yaşamını yitirirken, programda Türkiye’de iş güvenliği önlemleri ve denetim mekanizmaları da değerlendirildi.

"İş cinayetlerinde yaptırımlar yetersiz kalıyor"

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin raporundaki verileri değerlendiren Burcu Bilgiç, şu ifadeleri kullandı:

"İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin yayımladığı rapora göre, ülkemizde yılın ilk 10 ayında en az 1930 işçi yaşamını yitirdi. En az diyoruz çünkü bunlar rakamlara yansıyan veriler. Kim bilir, kayıtlara yansımayan, iş kazası olmadığı gerekçesiyle üzeri kapatılan kaç ölüm var? Nitekim açıklamalarda da dikkatinizi çekmiştir.

İlgili demir çelik fabrikasında yaşanan bu kaza ilk değil. Yapılan açıklamada, 10 yıldan bu yana yaşanan kazalara dikkat çekildi. Düşünün, yanarak toplamda en az 11 işçi hayatını kaybetti. Yaralanan işçi sayısının ise en az 25 olduğu belirtildi.

Demir çelik fabrikasında ilk iş kazaları yaşandığında gerekli yaptırımlar uygulansaydı, gerekli cezalar verilseydi bugün bu büyük facia ile karşılaşmayacaktık. 19 işçimiz hayatını kaybetmeyecekti.

Dolayısıyla ülkemizde iş cinayetlerinde ve iş kazalarında yöneticilere, işverenlere yönelik yaptırımların yetersiz kaldığını görüyoruz. Yaptırımlar yetersiz kaldığı için iş cinayetleri artarak devam ediyor."

Bilgiç'in değerlendirmelerinin ardından programda işverenlere yönelik yaptırımların yeterli olup olmadığı sorusu gündeme geldi.

"İşverenlere yönelik yaptırımlar yeterli değil"

İşverenlere yönelik yaptırımların yeterliliğine ilişkin soruyu yanıtlayan Kaan Özcan, İzmir'deki faciada 19 işçinin hayatını kaybettiğini hatırlatarak şunları söyledi:

"Tabii ki yeterli değil. Çünkü yeterli olsa bu olaylarla karşılaşmayız. İnanılır gibi değil. Demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamanın nedenleri elbette daha sonra kamuoyuna açıklanacak ancak burada 19 işçimiz yaşamını yitirdi.

Bu çok üzücü bir olay. İlk açıklamada hayatını kaybeden işçi sayısı 18 olarak duyurulmuştu. Arama kurtarma çalışmalarında bir işçinin daha cansız bedenine ulaşıldı. Son olarak 14-15 civarında yaralı işçinin hastanedeki tedavilerinin devam ettiğini hatırlıyorum.

Tabii bakıyoruz; kimler tutuklandı, nasıl tutuklamalar oldu, süreç nasıl devam etti? Olayla ilgili şirket yöneticilerinden dokuz kişi tutuklandı. Ancak HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı'na ev hapsi verildi. Bu da işin başka bir boyutu.

Yargı süreci devam ediyor, yargılamalar da sürecek. Ancak artık bu olayların önüne geçmek gerekiyor. 2026 yılındayız. Bu denli işçi ölümlerinin, iş cinayetlerinin son bulması gerekiyor."

Özcan, facianın ardından gündeme gelen yayın yasağı uygulamalarına da tepki göstererek haberin ortaya çıkmasının hemen ardından yayın yasağı getirilmesi yönündeki girişimlerin kamuoyunun bilgilendirilmesi açısından tepki çektiğini belirtti. Özcan, "Kamuoyunun bilgilendirilmesi açısından da bu durum büyük tepkilere neden oluyor. Öncelikle işçilerin güvenliğini sağlayalım, ondan sonra yayın yasağını düşünelim" dedi.

"Neden korkuyorsunuz?"

Yayın yasaklarının sık sık gündeme gelmesini eleştiren Burcu Bilgiç, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

"Bir de neyin yayınını yasaklıyorsunuz? Son zamanlarda bu uygulama çok popüler hâle geldi. Her olayda hemen yayın yasağı, yayın yasağı... Neden? Neden korkuyorsunuz?"

Programda daha sonra iş güvenliği denetimleri ve fabrikadaki çalışma koşullarına ilişkin iddialar ele alındı. Kaan Özcan, yıllardır dile getirilen denetimsizlik sorunlarına ve İzmir'de yapılan açıklamalara dikkat çekerek şöyle konuştu:

"Denetimsizlik mi diyelim artık? Yıllardır dile getirilen sorunlar var. Yapılan açıklamaları da görüyoruz, bu açıklamalar devam ediyor. İzmir'de yapılan açıklamaları biliyoruz. İşçiler fabrikanın önünde açıklama yapmak istiyor. Onlara da izin verilmeli.

Hatta başka bir iddia daha vardı. Fabrikada çalışmaya devam etmek için gelen işçilerin cep telefonlarını içeri sokmamaları yönünde uyarıldıkları ileri sürüldü. Bu konuda da tepkiler vardı."

Haftanın Z Raporu'nda İzmir'deki fabrika faciası üzerinden iş cinayetlerinde yaptırımların caydırıcılığı, iş güvenliği denetimleri, işçilerin açıklama yapma hakkı ve yayın yasakları tartışıldı. Programda, işçi ölümlerinin önlenmesi için denetimlerin ve yaptırımların önemine dikkat çekildi.