Atatürk cumhuriyetin ilanı için neden 29 Ekim'i seçti?

29 Ekim’in sırrı

Atatürk, Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim’i seçerek gizli bir mesaj verdi. 

Atatürk, 5 yıl geçmesine rağmen 30 Ekim’i unutmadı ve cumhuriyetin ilanı için özellikle 29 Ekim tarihini seçti. 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi imzalanmıştı. Bu anlaşma ile Osmanlı bitmiş, başta İngilizler olmak üzere işgalinin önü açılmış, yani Osmanlı imparatorluğunun çöküşüne yol verilmiştir. İşte Atatürk, cumhuriyetin ilanını yazının devamında okuyacağınız, incelikle tasarlamış ve batılı devletlerden aldığı intikamı anlatmıştır...

Cumhuriyetten önce ülkenin durumu

Türkiye, dört yıl süren Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra oldukça yıpranmıştı. En büyük kaybı gençlerimizde verdik. Gençlerimizin çoğu şehit düştü. Tarlaları süren çiftçiler, eli ayağı tutan bir çok vatandaşımız şehit oldu. Bir çok cephede savaşan ordumuz Çanakkale cephesini kazanarak destan yazdı. Ancak savaşta kaybeden taraftaydık ve ağır kayıplar verdik. Savaşın hemen bitiminde 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi imzalandı ve ülkemiz işgal edildi.

Atatürk: 29 Ekim, Mazlum milletin ahı, öcü

Atatürk, ‘Mazlum milletin ahı, öcü’ diyerek 29 Ekim’i 30 Ekim’e cevap olarak ilan ettiğini Çankaya’da 1925 yılında misafir ettiği Fahrettin Altay Paşa’ya açıklamıştır. Fahrettin Altay, 9 Eylül’de İzmir’e giren süvari kolordusu komutanıdır. İzmir’de bir semt halen Fahrettin Altay’ın adını taşır.

Mondros Mütarekesi imzalandığı sıralarda Mustafa Kemal Paşa, 7. Ordu Komutanı olarak birliklerinin başındadır. Anlaşmanın detayları ve getireceği tehlikeler hakkında saray ve sadrazamı defalarca kez uyarmasına rağmen mütarekenin imzalanmasının önüne geçememiştir. 

Mustafa Kemal bu anlaşmayı tanımadığını beyan ederek bundan 5 yıl sonra 29 Ekim tarihini özellikle seçerek cumhuriyeti ilan etmiş ve yurdu parçalayan Mondros Mütarekesine, Mondros’u dayatan batı dünyasına tokat gibi bir yanıt vermiştir: “Tarihten silinmek istenen bir milletin ahıdır, öcüdür” diyerek intikamın alındığını anlatmıştır.

Mustafa Kemal, Batılı devletlere ‘Ben 30 Ekim’i tanımıyorum! Sizden bir gün öndeyim. Siz 29 Ekim’i tanıyacaksınız!’ demiştir.

Atatürk, bu önemli sırrı komutan Fahrettin Altay’a anlatmış ve gelecek kuşakların dikkatine sunmuştur. Fahrettin Altay ile konuşup bu önemli detayı yazan gazeteci Taylan Sorgun, “Bekirağa Bölüğü” kitabında bu sırrı aktarmıştır.

Atatürk'ün cumhuriyet anlayışı nedir? Tıklayınız...