Aşure Günü ne zaman, anlamı ne? 2026 Muharrem ayı ne zaman, orucu ne zaman tutulur? İşte tarihler

Hicri takvimin ilk ayı olan Muharrem ayının onuncu gününe denk gelen Aşure Günü, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın dini günler takvimine göre 2026 yılında 25 Haziran Perşembe günü idrak edilecek. İslam inancına göre bereketin kapılarının sonuna kadar açıldığı bu anlamlı gün, yalnızca 25 Haziran ile sınırlı kalmayacak. Anadolu geleneklerinde Muharrem ayının sonuna kadar, yani 14 Temmuz 2026 tarihine kadar evlerde aşure kazanları kaynamaya, komşular ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşılarak bereket çoğaltılmaya devam edecek.

Aşure Günü Neden Kutlanır, Aşurenin Anlamı Nedir?

Arapça’da "on" anlamına gelen "aşara" kelimesinden türeyen Aşure, sadece bir tatlı veya yiyecek olmanın ötesinde, insanlık tarihinin en eski ortak miraslarından biridir. Yapılan araştırmalar, farklı tahıl ve meyvelerin bir arada kaynatılması geleneğinin Mezopotamya’daki ilk tarım toplumlarına kadar uzandığını gösteriyor. İslamiyet ve semavi dinler özelinde ise Aşure Günü, insanlık tarihini değiştiren pek çok mucizenin yaşandığı gün olarak kabul edilir:

• Hz. Nuh’un Gemisi ve Tufanın Sonu: En yaygın rivayete göre; Hz. Nuh’un gemisi büyük tufandan kurtulup Cudi Dağı’na oturduğunda, gemide kalan son erzaklar (buğday, nohut, fasulye, kurutulmuş meyveler) tek bir kazanda toplanmış ve insanlık tarihinin ilk aşuresi pişirilmiştir. Bu yönüyle aşure, yokluktan varlığa geçişin ve şükretmenin sembolüdür.

• Pek Çok Mucizenin Ortak Günü: İslam kaynaklarında Muharrem ayının 10. gününde Hz. Adem'in tövbesinin kabul edildiği, Hz. İbrahim'in Nemrut'un ateşinden zarar görmeden kurtulduğu, Hz. Musa'nın kavmini Firavun’un zulmünden kurtararak Kızıldeniz'i geçtiği ve Hz. Yakub'un oğlu Hz. Yusuf’a kavuşarak gözlerinin açıldığı rivayet edilir.

• Kerbela Matemi ve Hüzün: Aşure Günü, aynı zamanda İslam tarihinin en büyük trajedilerinden birinin de yıldönümüdür. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) sevgili torunu Hz. Hüseyin ve beraberindeki 72 yareninin Kerbela’da susuz bırakılarak şehit edilmesi bugüne denk gelir. Bu yönüyle aşure, bir taraftan şükrü barındırırken diğer taraftan da derin bir matemi ve adaleti simgeler.

Aşure Gününde Neler Yapılır? Hangi Dualar Okunur?

İslam coğrafyasında Aşure Günü ibadetle, yardımlaşmayla ve akraba-komşu ziyaretleriyle geçirilir. Bu mübarek günde yapılması tavsiye edilen başlıca ibadet ve gelenekler şunlardır:

1. Muharrem Ayı Orucu

2. Paylaşmak, Sadaka Vermek ve Sıla-i Rahim

Geleneklerimize göre bugün en az 7 farklı haneye aşure dağıtmak, komşuların kapısını çalmak ve küsleri barıştırmak esastır. Muhtaçlara yardım etmek ve çocukları sevindirmek günün bereketini artırır.

3. Okunacak Dualar ve Zikirler

Aşure gününe özel farz bir ibadet şekli olmasa da, gün boyunca bolca istiğfar getirmek, salavat çekmek ve şükretmek tavsiye edilir. İslam alimleri, aşure günü şu duanın sıklıkla okunmasının kalbe ferahlık ve rızka bereket getireceğini belirtmektedir:

"Sübhanallahi mil'el mizan ve müntehel ilmi ve meblegar rıza ve zinetel arş.

Kelime-i tevhidi ve istiğfarları çokça tekrarlamak, Allah’ın azametini tefekkür etmek bu günün manevi iklimine en uygun zikirlerdendir.

Kıvamı Asla Şaşmayan Tam Ölçülü Geleneksel Aşure Tarifi

Haberimizin bu bölümünde, evinde ilk defa aşure yapacaklar ya da her seferinde "Kıvamı tutar mı, rengi kararır mı?" endişesi taşıyanlar için altın değerinde püf noktalarıyla saray usulü geleneksel aşure tarifini derledik. İşte nesilden nesile aktarılan, suyu berrak ve kıvamı tam o tarif!

Gerekli Malzemeler:

• 2 su bardağı aşurelik buğday

• 1 su bardağı haşlanmış nohut

• 1 su bardağı haşlanmış kuru fasulye

• 1 çay bardağı kuru üzüm

• 1 çay bardağı küp doğranmış kuru kayısı

• 1 çay bardağı kuru incir (ayrı haşlanacak)

• 1 kahve fincanı kuş üzümü

• 3 su bardağı toz şeker (Şeker oranını damak tadınıza göre artırabilirsiniz)

• 1 çay kaşığı ucuyla tuz (Lezzeti dengelemek için)

• Üzeri için: Nar taneleri, tarçın, dövülmüş ceviz, fındık, fıstık. 

Adım Adım Hazırlanışı:

1. Ön Hazırlık (Bir Gece Önce): Aşurenin sırrı iyi ıslanmış buğdayda saklıdır. Buğday, nohut ve kuru fasulyeyi bir gece önceden ayrı kaplarda bol suyla ıslatın. Ertesi gün nohut ve fasulyeyi yumuşayana kadar ayrı tencerelerde haşlayın.

2. Buğdayın Pişirilmesi: Geceden ıslanan ve suyu süzülen buğdayı büyük bir tencereye alın. Üzerine yaklaşık 2-3 litre su ekleyerek buğdaylar iyice açılıp, nişastasını salıp özleşene kadar kısık ateşte kaynatın. Aşurenin kıvam sırrı bu buğday nişastasındadır.

3. Malzemelerin Birleşmesi: Yumuşayan buğday tenceresinin içine sırasıyla haşlanmış nohut ve kuru fasulyeyi ekleyin. Ardından iyice yıkanmış kuru üzüm, kuş üzümü ve küp doğranmış kayısıları ilave edin. Malzemelerin birbirine lezzet vermesi için ara sıra karıştırarak 20 dakika kadar birlikte kaynatın.

4. Püf Noktası (Renginin Kararmaması İçin): Kuru incirleri küçük küçük doğrayın ve ayrı bir cezvede 5 dakika kadar haşlayıp suyunu süzün. İncir doğrudan tencereye atılırsa aşurenin rengini koyulaştırır. Süzülen incirleri ve toz şekeri tencereye ekleyin. Bir çimdik tuzu da bu aşamada ilave edin. Şekerle birlikte 15 dakika daha kısık ateşte kaynattıktan sonra ocaktan alın.

5. Sunum ve Servis: Ocaktan aldığınız aşureyi sıcakken kaselere paylaştırın. Kaselerin üzeri hafifçe kabuk bağladığında tarçın, fındık, ceviz ve bolca parlak nar taneleriyle süsleyerek servis edin.