“Kurbanın neden kesildiği sosyal boyutu ile anlatılmalı”

Psikiyatri Uzmanı Dr. Sıtkı Karaca, Kurban Bayramının çocuklara sosyal boyutu ile anlatılması önerisinde bulundu. Karaca, kurban kesimini çocuklarına izletmek isteyen ailelerin, bu konuda çocuklarını görecekleri görüntüler hakkında önceden hazırlamaları gerektiğini ve eğer çocuk istiyorsa kurban kesimini uzaktan izletilmesinin uygun olacağını bildirdi.

Kültürel gelenekleri çocuklara anlatırken ailelerin ön hazırlık yapmaları gerekebildiğine işaret edilmesi gerektiğini vurgulayan Dr. Karaca, günümüzde, eskiye oranla çocukların kesici aletleri görmelerinin ve kurban kesimini izlemelerinin çok daha azaldığını ve farklı anlamlar kazandığını söyledi.

 

 

Kültürel gelenekler uygulanırken çocuğun psikolojisini de göz önüne alarak hareket etmenin uygun olacağını da belirten Özel Sakarya Hastanesi Sakarya Tıp Merkezi Psikiyatri Uzmanı Dr. Sıtkı Karaca,”''Kurban kesim törenini çocuklarına izletmek isteyen ailelerin, bu konuda çocuklarını görecekleri görüntüler hakkında önceden hazırlamaları gerekir. Eğer çocuk istiyorsa uzaktan izleyebilir. Bu bazen bir güç-dayanıklılık gösterisi olarak, kendini ispat için yapılabilir. Babasından görsün, gerçekleri bilsin, ileride o da yapacak diye çocuğu zorlamak tüm hayatı etkileyen üzücü anılara sebep olabilir. Kanlı görüntülere ve kesici aletlerin kullanımlarına alışkın olmayan bir çocuğa, kesim anında hayvanı yakından izletmek; kanı, çıkan hırıltıyı, kokuyu, ölürken ayaktaki seğirmeyi göstermek-yaşatmak, kurbanlıktan yerken veya yedikten sonra (Bak senin beslediğin kuzuyu yedik) gibi ifadeler kullanmak, kurbanın kanını alnına sürmek çocukta psikolojik sorunlar yaratabilir” dedi.

 

 

Kurban kesiminin kanlı bir süreç olduğu için çocukların alışık olduğu görüntüler olmadığını kaydeden Karaca, bu nedenle Kurban Bayramı boyunca çocukların oldukça hassas olan psikolojilerinin bozulmaması için anne babaların bilinçli olması gerektiğine işaret etti.

Asıl üzerinde durulması gereken konunun Kurban Bayramının sosyal boyutu olduğunu ifade eden Karaca, çocuklara, fakir insanların bu bayramda et yeme olanağına kavuştuğunun anlatılabileceğini belirtti.

Paylaşmanın, büyükleri saymanın, tanımasalar bile insanlarla bayramlaşıp-selamlaşmanın, çocukları sevindirmenin, çocuklara asıl öğretilecek konular olduğunu da kaydeden Dr. Sıtkı Karaca, 0–6 yaş döneminin, çocuğun manevi ve dinsel öğeleri pek de anlayamadığı bir dönem olduğunun altını çizerek şöyle devam etti:

''Çocuklar, kurbanın sevap kazanmak için yapıldığını anlayamazlar. Anlar gibi görünebilir ancak bilinçaltında sürekli olarak karşılaştığı bu travmayı açıklamaya çalışabilirler. Kurban Bayramında alışkın olmayan çocuğunuzun psikolojisini korumak için bunlara dikkat edin. Kurban kesme geleneğinin nereden geldiği, çocuğa bir öykü ile abartmadan ve kafasını karıştırmadan anlatılmalıdır. Kestiğiniz kurbanın kanlı kısımlarının bahçenizde ve kurban kesiminin yapıldığı alanlarda çocuklarınız tarafından görülmesini engelleyin. Hayvanın ölüm anını gören çocuk bundan psikolojik olarak etkilenecektir. Çocuklara yaşlarına uygun olarak ölüm konusunda bilgi verilmelidir. Bu bilgiyi verirken çocuğa yalan söylememeli, korkutmamalı ve dalga geçilmemelidir. Çocukların, kurbanlıkla uzun süreli ve sevecen bir yakınlık kurmalarına izin verilmemelidir. Çocuk eğer kurban kesme günü veya ertesi günlerde et yemek istemezse zorlamayın. Kısa süreli ağlama, iştahsızlık ve uyku problemleri yaşayabilirler. Böyle durumlarda bir uzmana başvurmak faydalı olacaktır.'' (HM)