“Kentsel değil rantsal dönüşüm”

17 Ağustos 1999 yılında yaşanan büyük felaketin üzerinden 15 yıl geçmesine rağmen depremin unutulmuş ve unutturulmuş olduğunu söyledi.

 

“BİR ARPA BOYU YOL ALINABİLDİ”

Aradan geçen 15 yıl içerisinde depremlerle ve yapılması gerekenlerle ilgili TBMM dahil birçok kuruluş tarafından raporlar hazırlanarak, eylem planlarının oluşturulduğunu anlatan Gül, “Ancak, deprem zararlarının azaltılması amacıyla yapılan çalışma sonucu hazırlanan Ulusal Deprem Konseyi, Deprem Şûrası, Kentleşme Şurası (KENTGES) raporlarının gereği yerine getirilmeden arşiv raflarında unutulmuş, çıkarılan yasalar ise deprem zararlarını azaltma yerine, deprem bahane edilerek siyasi iktidarın rant dağıtımının mevzuatı olmuştur. Sonuçta, geçen 15 yılda sadece bir arpa boyu yol alınabilmiştir” dedi.

 

“HALA DERS ALAMADIK”

Gül, afet ve acil durumları daha iyi yönetebilmek ve ‘risk azaltma odaklı stratejileri hayata geçirmek için kurulan’ AFAD’ın göçmen sorunlarının yönetimine sıkıştırıldığını, son dönemdeki deprem, sel, heyelan gibi afet olaylarında yer almadığına dikkat çekti. Gül, “17 Ağustos depremi sonrasında yürürlüğe konan yönetmelik ve genelgelerle güvenli yapılaşmanın ilk adımı olan zemin etütlerinin ve sağlıklı kentleşmenin altlığını oluşturan imar planlarına esas Jeolojik-Jeoteknik etütlerin zorunlu hale getirilmesi önemli bir gelişme olmakla beraber bu düzenlemelerin uygulanması konusunda yerel yönetimlerin yeterli duyarlılığı göstermemesi, hala yeterince ders almadığımızı göstermektedir” diye konuştu.

 

KENTSEL DEĞİL RANTSAL DÖNÜŞÜM

Deprem kuşağında yer alan 5 büyük ilin dışında diğer illerin bir tanesinde bile kentsel dönüşüm projesinin uygulanmadığını ileri süren Gül, şunları kaydetti: “6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi adlı yasanın çıktığı günden 2014 Temmuz ayına kadar geçen sürede Bakanlar Kurulu Kararı ile riskli alan ilan yerlerin %47’sinin İstanbul, Ankara, İzmir, Gaziantep ve Adana gibi 5 büyük ilimizde yoğunlaşması deprem riskinden ziyade “imar ve konut rantıyla” alakalı olduğunu açıkça göstermektedir. Hakkari, Adıyaman Aksaray, Bartın, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Bolu, Çanakkale, Düzce, Iğdır, Isparta, Karabük, Uşak, Tunceli, Şırnak, Tekirdağ, Muğla, Manisa, Kayseri gibi Türkiye deprem bölgeleri haritasına göre 1. ve 2. Deprem bölgelerinde yer alan illerimizde bir tanesinde dahi kentsel dönüşüm projesinin uygulanmaması, asıl niyetin rantsal dönüşüm olduğunu açıkça göstermektedir.”

 

“ÇÖZÜM ODAKLI DEĞİL, YARA SARMA ODAKLI”

17 Ağustos’un üzerinden 15 yıl geçmiş olmasına rağmen, okul, hastane, yurt gibi kamu binalarının deprem güvenliğinin artırılması konusunun bakanlıkların gündeminden düştüğünü savunan Gül, “Mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2009 yılında yaptığı envanter çalışmasına göre, kamu binalarının yüzde 18’inin güvenlik değerlendirmesi yapılabilmiş, yüzde 2’sinin güçlendirme projesi hazırlanmış ve sadece yüzde 1,4’ünün güçlendirmesi tamamlanabilmiştir. Günümüzde de bunun fazlaca da değiştiğini iddia edebilmemiz mümkün değildir. Bütçe rakamları, Ülkemizde hala “yara sarma” odaklı afet yönetim sisteminin işletildiğini, deprem öncesi risklerin azaltılmasına çok düşük oranda kaynak aktarıldığı açıkça göstermektedir” dedi.

 

ZARAR AZALTMA ODAKLI BİR AFET YÖNETİM SİSTEMİ OLUŞTURULMALI

Alınan kararlara, oluşturulan komisyonlara rağmen bir ilerleme kaydedilemeyişini göstermelik çalışmalar olarak nitelendiren Gül, yapılması gerekenler hakkında bilgi verdi. Risklere ve teknolojik risklere karşı etkin ve verimli bir afet yönetim sisteminin oluşturulması gerektiğine vurgu yapan Gül, “Ülkemizde, temel sorun uygulamaya geçirmede yaşanan siyasi irade eksikliğidir” diyerek siyasi yönetimi eleştirdi. Gül, yapılması gerekenin tüm bileşenlerin birbiriyle bütünleştirildiği zarar azaltma odaklı bir afet yönetim sistemi olduğunu sözlerine ekledi.

 

TÜRKİYE’NİN DEPREM TEHLİKE HARİTASI GÜNCELLENMELİ

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesinde başlatılacak çalışmalar ile Ulusal İmar Mevzuatı, “Yapı Kanunu” ve “ Şehircilik ve Planlama” olarak iki çatı yasa ekseninde yeniden yapılandırılması gerektiğini söyleyen Gül, Türkiye Deprem Tehlike Haritası’nın güncellenmesi gerektiğini söyleyerek, denizlerin de depremselliğinin araştırılması gerektiğini ifade etti. Gül, Tüm dünyada uygulanan Afet Tehlike Haritaları, Heyelan Duyarlılık ve Risk Haritaları, Çığ Düşmesi Risk Haritaları, Su Baskını Haritaları üretilmesi ve planlama süreçlerinde mutlaka girdi olarak kullanılması konusunda uyarıda bulundu. (HM)