Parasız çalıştırılanların kaçı işe alınıyor?

Son yıllarda çalıştırdığı işçi sayısı fazla olan işletmelerde İş Kur’un, işsizliği önleme ve staj anlamında kişiler çalıştırılıyor.

Bu kişilere günlük 15 TL yevmiye veriliyor. Bunu da devlet karşılıyor. SSK parasını da devlet ödüyor.

Bunların sayısı özellikle son yıllarda arttı.

Projeye baktığımızda güzel bir uygulama. Kişiler 6 ay çalışabiliyorlar.

Hiç olmazsa İş Kur’a, iş için başvuran kişiler staj adı altında da olsa aylık 400 TL ceplerine para giriyor. Neyse ki bu işletmelerin büyük bölümünün servisleri var. İşe gidiş dönüş için ulaşım parası ödemiyorlar. Ceplerine kar kalıyor.

Buraya kadar güzel.

Ancak baktığımızda işletmeler ‘stajyer’ veya ‘meslek edinme kursu’ adı altında ceplerinden beş kuruş para çıkmadan işçi çalıştırmış olmuyorlar mı?

Bir işletme 100 ‘stajyer’ veya ‘meslek edinme kursu’ adında eleman çalıştırarak hem de 6 ay boyunca 100 işi çalıştırmaktan, onların maaşını ve SSK ücretlerini ödemeyerek kasasında kalıyor.

6 ay sonra ‘stajyer’ veya ‘meslek edinme kursu’ adı altında çalışanlardan kaçı işe alınıyor?

Bir işletmede 6 ay süreyle ‘stajyer’ veya ‘meslek edinme kursu’ adı altında çalışan kişiler, artık o mesleği öğrenmişler, en azından tabiri caiz ise kalfalık yapabilecek durumda olmasa bile uzman işçi olmuşlardır.

İşveren göstermelik olarak, söz gelimi ‘stajyer’ ‘meslek edinme kursu’ adı altında çalıştırdığı 100 kişiyi, 6 ay sonra uzman işçi olduktan ve mesleği öğrendikten sonra kapı önüne koyup, onların yerine İş Kur’dan yeni ‘stajyer’ veya ‘meslek edinme kursu’ adı altında eleman talep ediyorsa bunun adı ‘işverene kıyak’ değil mi?

Şunu merak ediyorum.

Acaba İş-Kur Sanayi Çarşısı’ndaki bir oto tamircisi ‘iki stajyere ihtiyacım var’ diye müracaat ederse gönderiyor mu?

Veya bir berber, bir terzi aynı talep de bulunsa onların talepleri de karşılanıyor mu?

Kişilerin meslek öğrenmesi elbette ki çok önemli.

İşletmeler meslek öğrenen kişilerin istihdamı yerine yerlerine, İş Kur’dan yeniden ‘mesleksiz’ kişiler gönderilip bir altı ayda onlar çalıştırırsa, o zaman bazı işletmelerle aralarında adaletsizlik, fırsat eşitsizliği yaratılmış olmuyor mu?

İş Kur, ‘stajyer’ veya ‘meslek edinme kursu’ adı altında gönderdiği örneğin 100 kişiden en az, dörtte biri olan 25 kişiyi işe alma şartı koymalı.

Art niyetli işverenler daimi işçi çalıştırmak yerine, yevmiyesini, SSK primini devletin ödediği kişileri çalıştırmayı alışkanlık haline getirecek olurlar ise, işçi parası ödemeden, bu işçilerin ürettikleri ürünleri sattıklarında haksız kazanç elde etmiş olmayacak mı?

Bu işin takibi ne kadar sağlıklı yapılıyor, işveren 6 ay boyunca kendi kasasından para ödemeden çalıştırdığı bu kişilerin kaçını kadroya alıyor? Bu konularda doğrusu çekincelerim var.