Mesele domates değil, hâlâ anlamadınız mı?

Sabahın erken saatlerinde bir apartman dairesinin balkonuna çıkıp derin bir nefes aldığınızda, burnunuza çalınan o taze fesleğen kokusu sadece bir bitkinin varlığı değildir; modern şehir hayatının gri duvarlarına karşı verilmiş naif ve sessiz bir direniştir.

Yüksek katlı binalar, asfalt yollar ve cam plazalar arasında sıkışıp kalan günümüz insanı, farkında olmadan doğayla olan o kadim bağını kaybetti. Yediği domatesin dalında nasıl kızardığını görmeyen, toprağın yağmurdan sonraki o eşsiz kokusunu unutan nesiller yetiştiriyoruz. Fakat insanın genlerine kazınmış olan o üretme ve toprağa dokunma arzusu, betonarme ne kadar yüksek olursa olsun bir yolunu bulup yüzeye çıkıyor: Balkonlarda.

Son yıllarda dikkat edin; pencerelerin pervazlarında, daracık balkon köşelerinde dizilen saksıların sayısı hızla artıyor. Kimi eski bir yoğurt kabına ektiği nanesini suluyor, kimi özenle seçtiği seramik saksılarda çeri domateslerin kızarmasını bekliyor, kimi de sadece dokununca kokusunu salan bir saksı fesleğenle günün yorgunluğunu atıyor.

İşin aslı, hiç kimse marketten iki kilo domates alamadığı için balkonda fide yetiştirmiyor. Mesele tasarruf ya da mutfak masrafı değil. Mesele, sabah kalktığında bir canlının büyümesine şahit olmak. Tohumun çatlayıp filiz verdiğini görmek, insanın içindeki sabrı ve üretme sevincini yeniden canlandırıyor. Şehir hayatının sunduğu hazır, hızlı ve ruhsuz tüketime karşı; kendi emeğiyle suladığı, beklediği ve dalından kopardığı o tek bir domates, insana kaybettiği doğallığı hatırlatıyor.

Balkon bahçeciliği, şehir insanının kendi eliyle yarattığı küçük bir sığınak. O daracık alanda toprakla haşır neşir olurken geçen yarım saat, günün bütün stresini, gürültüsünü ve ekranların yaydığı o donuk ışığı unutturuyor. Parmakların arasına bulaşan ıslak toprak, insana nereden geldiğini ve aslında neye muhtaç olduğunu fısıldıyor.

Büyük çiftliklere, uçsuz bucaksız bahçelere sahip olamayabiliriz; ancak bir saksı toprak bile insanı doğanın mucizesine ortak etmeye yetiyor. Betonun soğukluğuna inat balkonlarında yeşili büyütenler, sadece bitki yetiştirmiyor; şehirde unuttuğumuz yaşama sevincini ve toprağın asil hafızasını taze tutuyor.