Bilim Sanata Göz Kırpıyor…

Geçen hafta hem Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde hem de Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesinde düzenlenen  “Bilim Sanata Göz Kırpıyor” konulu konferanslara konuşmacı olarak katıldım. Ardından ESTV’ de Şinasi Kula tarafından canlı olarak sunulan Sabah Kahvesi programına konuk olarak, konuyu daha geniş bir izleyici kitlesiyle paylaşma olanağını bulduk. Öncelikle bana bu fırsatı veren herkese ve tüm katılımcılara teşekkür ediyorum.

Özellikle ekoloji alanında çalışan bir bilim insanı olarak; doğada bulunan yapısal biçim ya da örüntülere, bilimin yüklediği anlam ile sanat eserleri arasındaki yakın ilişkiyi görmemek mümkün değildir. Bu nedenle bilim ve sanat kaynağını ve hızını tabiattan, gücünü insanın zihinsel ve yaratıcı dehasından almaktadır. Böylece kısa vadede insanların yaşam kalitelerinin ve standartlarının artmasına, uzun vadede ise uygarlık seviyesinin yükselmesine aracı olmaktadırlar.

İnsanlığın hiçbir döneminde güvenilir bilgilere ve onları açıklama gücüne bilim dışında erişilememesine rağmen, bilimin sanata göre bazı dezavantajları vardır. Bilimsel gerçeklerin topluma ulaştırılması ve bilimsel farkındalık oluşturması bunların başında gelmektedir.

Örneğin bilimsel olarak gerçekliği kanıtlanmış ve etkileri giderek artan küresel ısınma ve iklim değişikliği konusundaki bilgiler ve çabalar neden yeterince etkili bir toplumsal algı yaratamıyor? Acaba, bu algının yaratılmasında sanat daha etkili bir rol üstlenebilir mi?

Yanıtım kesinlikle evet olacaktır.

Çünkü doğası gereği mantık yolunu kullanan bilimsel bilginin iletimi, sanatın insana ulaştığı sezgi iletimi kadar kolay ya da kendiliğinden olan bir eylem değildir. Dolayısıyla sanat, beyinde hiçbir işlem yapmadan doğrudan algılanır ve algılanma süreci çok kısadır.

Yeter ki sanatçı; küresel iklim değişikliğinin etkilerinden aldığı ilhamı sanat eserlerine taşıyarak, kelime ve sözlerin sınırlılığından, sınırsız algılanabilirlik seviyesine transfer edebilsin. İşte bu etkisiyle sanat; insanların dikkatlerini toplumu yakından ilgilendiren bilimsel gerçeklere çekmede anahtar bir rol oynayabilmekdedir.

Bu nedenle bilim sanata göz kırpıyor ve katkılarının artarak devam etmesini diliyor.