Her yetişkin vatandaşa 280 bin lira seçim vaadi örnek olur mu?

Türkiye siyasi tarihinde hafızalara kazınan seçim vaatleri, genellikle ekonomik refah, sosyal yardımlar ve günlük yaşama ilişkin oldu.

En popüler seçim vaatlerini sıralarsak…

DYP Genel Başkanı olduğu 1991 yılında merhum Süleyman Demirel, her aileye biri ev, biri araba olmak üzere iki anahtar sözü vermişti.

Demirel’in koltuğuna oturan Tansu Çiller de her mahallede bir milyoner yaratacağını söylerken…

Demirel'in iki anahtar vaadini de sahiplenmişti.

Genç Parti lideri Cem Uzan, 2002 seçimlerinde mazotun litresini 1 liraya düşüreceğini, işsizlere maaş bağlayacağını, üniversite sınavlarını kaldıracağını söylemişti.

Refah Patisi Genel Başkanı merhum Necmettin Erbakan, vergi sistemini ve gelir dağılımını tamamen değiştirecek Adil Ekonomik Düzen ve Türkiye'nin her iline fabrika ve ağır sanayi tesisleri kurma vaadinde bulunmuş…

DSP lideri merhum Bülent Ecevit de köyleri birleştirerek kırsal alanlara şehir konforu ve sanayi götürme sözü vermişti.

AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ise yolsuzluk, yoksulluk ve yasaklarla mücadele edeceklerini, Türkiye'yi dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına sokup, milli geliri 25 bin dolara çıkarma vaadi vermişti.

Siyasilerin verdiği vaatlerin hiçbiri yerine getirilmedi.

Seçmene doğrudan kaynak aktarmak açısından ABD Başkanı Trump, çıtayı daha da yukarıya çıkardı.

Bilindiği üzere ABD’de kasım ayında ara seçimler olacak.

Trump, Temsilciler Meclisi ve Senato'daki seçimlerde Cumhuriyetçilerin galip gelmesi halinde 270 milyon yetişkine 5 bin dolar ödeme yapılacağını söylüyor.

Bu adım bütçede 1,2 trilyon dolardan fazla ilave açığa neden olur ama Turmp’ın umurunda değil.

Bu tür bir ekonomik vaadi tabii ki "seçim rüşveti" olarak okumak yanlış olmaz.

Peki Türkiye’de seçim öncesi böyle bir vaat işe yarar mı?

Elbette Türkiye bütçesinin, bütün yetişkin vatandaşlara 280 bin lira dağıtacak büyüklükte bir yükü taşıması kolay değil.

Ama mesela…

Her yetişkin vatandaşa bir defaya mahsus 50 bin lira nakit ödeme sözü verilse?

Bu, Türkiye’de sandık psikolojisini ciddi biçimde etkileyebilecek bir vaat olur.

Çünkü ekonomik sıkıntının doğrudan hissedildiği bir dönemde seçmene “gelecekte daha iyi bir ekonomi” vaadinden ziyade, “seçildiğimizde hesabınıza şu kadar para yatıracağız” demek çok daha somut bir mesaj.

İktidar partisine mesafeli olan bazı seçmenlerin bile, “Bir kereden bir şey olmaz” diyerek tercihlerini değiştirmesine yol açabilir.

Seçmenin cebine giren para, seçim meydanlarında verilen yüzlerce vaatten çok daha hızlı karşılık bulabiliyor.

O nedenle Türkiye’de bir sonraki seçim kampanyalarında klasik “enflasyonu düşüreceğiz, refahı artıracağız” vaatlerinin yanında, çok daha somut rakamların konuşulduğu bir dönem başlarsa hiç şaşırmam.

Bazen seçim kazanmak için ekonomi programını anlatmaktan daha çok seçmenin cebine ne kadar para koyacağını söylemek yetebilir.

İktidarı kaybetmenin ağır maliyeti karşısında, seçimi kazandıktan sonra yurttaşa “5 yıl daha kemerleri sıkın” demek daha kolay değil mi?

(ANADOLU GAZETESİ'NDEN ALINTIDIR.)