Eskişehir’in Kaynarca Barajı Projesi ve merak edilen sorular meclise taşındı

CHP Eskişehir Milletvekili Dr. Jale Nur Süllü, 2020 yılında kamuoyuna duyurulan ve 2024 yılı sonunda tamamlanacağı belirtilen Kaynarca Barajı Projesi’ni verdiği soru önergesiyle Meclis gündemine taşıdı.

Süllü, Sakarbaşı Kaynakları’ndan Eskişehir’e içme suyu temini amacıyla planlanan projenin yalnızca bir baraj yatırımından ibaret olmadığını belirtti. DSİ 3. Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan proje kapsamında bir kaya ocağı, üç kil ocağı, kırma-eleme-yıkama tesisi ve hazır beton santralinin de yer aldığını ifade eden Süllü, malzeme ocaklarının toplam alanının 129,05 hektar olduğunu söyledi.

Rezervuar alanında 653 dekar orman ve 84 dekar özel mülkiyete ait tarım arazisi bulunduğuna dikkat çeken Süllü, projenin çevresel ve sosyal etkilerinin kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

“Sakarbaşı gelecekte nasıl yeterli olacak?”

Süllü, ÇED dosyasında Sakarbaşı Kaynakları’nın tam kullanılması halinde mevcut içme suyu ihtiyacının ancak karşılanabileceğine yönelik değerlendirmeye dikkat çekti.

Projenin ekonomik ömrünün 50 yıl olarak öngörüldüğünü hatırlatan Süllü, gelecekte yaşanabilecek kuraklık senaryolarının da ortaya konulmasını istedi.

“Bugün ihtiyacımızı ancak karşılayan Sakarbaşı’nın 2050’de, 2070’te, 2100’de nasıl yeterli olacağı ortaya konulmalıdır” diyen Süllü; kaynak debisinin yüzde 10, yüzde 20 veya yüzde 30 azalması halinde sistemin nasıl işleyeceği ve ekolojik akışın nasıl korunacağının açıklanmasını talep etti.

Kaynarca Barajı’nın ÇED süreci devam ederken proje için 3 Kasım 2026 tarihinde halkın katılım toplantısı yapılması planlanıyor.

Yahnikapan’a 372 metre mesafedeki ocaklara dikkat çekti

Süllü, projede yer alan 26/2026-02 ve 26/2026-04 numaralı kil ocaklarının Yahnikapan Mahallesi’ne 372 metre mesafede planlandığını belirtti.

Açık ocak faaliyetlerinin oluşturabileceği toz, gürültü ve kamyon trafiğinin yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin somut verilerle ortaya konulmasını isteyen Süllü, kaya ocağında patlatma yapılmasının da planlandığını söyledi.

Süllü, patlatmaların sıklığı, kullanılacak patlayıcı miktarı, titreşim etkisi ve su kaynakları üzerindeki olası etkilerin kamuoyuna açıklanmasını istedi.

ÇED dosyasındaki üretim rakamlarına dikkat çekti

Kaya üretimine ilişkin ÇED dosyasında farklı rakamların yer aldığını belirten Süllü, bu durumun açıklığa kavuşturulması gerektiğini ifade etti.

Süllü, dosyanın bir bölümünde yıllık 3 milyon 450 bin metreküp kaya malzemesi ihtiyacından söz edildiğini, başka bir bölümünde ise toplam 3 milyon 450 bin metreküp üretim ve üç yılda tamamlanacak projede yıllık 1 milyon 150 bin metreküp üretim bilgisinin bulunduğunu söyledi.

Bu farklılığın kamyon trafiği, patlatma sayısı, toz ve gürültü gibi çevresel etkilerin hesaplanmasını değiştireceğini belirten Süllü, DSİ’nin rakamları tek ve açık bir veri seti halinde ortaya koymasını istedi.

“653 dekar orman sadece bir rakam değil”

Rezervuar alanındaki 653 dekar ormanın yalnızca yüzölçümü üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Süllü, ormanların su rejimi, biyolojik çeşitlilik ve ekosistem üzerindeki katkılarının da ortaya konulması gerektiğini belirtti.

Etkilenecek türlerin, kaybedilecek ekolojik işlevlerin ve bunların nasıl telafi edileceğinin bilimsel olarak açıklanmasını isteyen Süllü, bölgedeki tarım arazileri ve su kaynaklarının da proje değerlendirmesine dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

“Su güvenliği ile çevre güvenliği karşı karşıya getirilmemeli”

Eskişehir’in içme suyu ihtiyacının güvence altına alınmasını önemsediklerini belirten Süllü, itirazlarının su teminine değil, su güvenliği ile çevre güvenliğini karşı karşıya getiren planlama anlayışına yönelik olduğunu ifade etti.

Süllü, “Sakarbaşı’nın su rejimi, ekolojik sistem, tarım arazileri, orman alanları ve yurttaşlarımızın yaşam koşulları birlikte değerlendirilmelidir” dedi.

Projenin çevresel ve sosyal etkilerine ilişkin eksikliklerin giderilmesi ve yöre halkının mülkiyet haklarının dikkate alınması gerektiğini belirten Süllü, gerekli düzenlemelerin ardından Kaynarca Barajı’nın hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.