Çiftçi-Sen’den üzüm fiyatı için kritik çağrı

Çiftçiler Sendikası (Çiftçi-Sen), 2026 üzüm hasat sezonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunarak üreticilerin artan maliyetler ve düşük alım fiyatları nedeniyle zor durumda olduğunu açıkladı.

Sendika tarafından yapılan açıklamada, üzüm üreticilerinin son 2-3 yılda yaşanan düşük verimin ardından bu yıl daha yüksek rekolte elde ettiği ancak ürünlerini satarken aynı tabloyla karşılaşamadığı belirtildi.

“ÜZÜMDE VERİM VAR, FİYAT YOK”

Çiftçi-Sen, üreticilerin yaşadığı durumu “Üzümde verim var, fiyat yok” sözleriyle özetledi.

Açıklamada, enerji yatırımları ve madencilik faaliyetlerinin yoğunlaştığı üzüm üretim bölgelerinde çevresel koşulların da üreticilerin maliyetlerini artırdığı öne sürüldü.

Sendikaya göre üreticiler, ürünlerini çevresel etkilerden koruyabilmek için ilave önlemler almak zorunda kalırken gübre, ilaç, işçilik ve akaryakıt gibi girdi maliyetlerindeki artış da bağcılığı giderek daha masraflı hale getiriyor.

MAZOT FİYATINDA ARTIŞA DİKKAT ÇEKTİLER

Çiftçi-Sen açıklamasında özellikle mazot fiyatlarındaki artışa dikkat çekildi.

Sendikanın verdiği rakamlara göre mazotun litre fiyatı 2024 yılında 41-44 TL, 2025 yılında 45-53 TL seviyelerinde seyrederken 2026 yılında 55 TL'den başlayarak 83 TL'ye kadar yükseldi.

Açıklamada, girdi maliyetlerinin son yıllarda ciddi şekilde arttığı belirtilirken üzüm fiyatlarının aynı oranda yükselmediği savunuldu.

“YAŞ ÜZÜM 11 TL’DEN ALINIYOR”

Çiftçi-Sen, geçmiş yıllardaki üzüm alım fiyatlarını da karşılaştırdı.

Sendikanın açıklamasına göre 2024 yılında TMO, 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm için 120 TL/kg alım fiyatı açıklarken sofralık yaş üzüm fiyatları ortalama 27-28 TL/kg seviyesinde oldu.

2025 yılında ise TARİŞ'in 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm için 120 TL/kg referans alım fiyatı açıkladığı, yaş üzüm fiyatlarının ise 16-18 TL/kg civarında seyrettiği belirtildi.

Çiftçi-Sen, 2026 sezonunun başlangıcında sofralık yaş üzüm alım fiyatlarının geçen yılın da altında kaldığını belirterek, sumalık yaş üzümün yaklaşık 11 TL/kg'den işlem görmeye başladığını ifade etti.

KURU ÜZÜMDE MALİYET 93 TL OLARAK HESAPLANDI

Sendika, 2026 yılı için hazırladığı maliyet hesabında kuru üzümün kilogram maliyetini 93 TL olarak açıkladı.

Çiftçi-Sen'in hesaplamasına göre üreticinin sürdürülebilir şekilde üretim yapabilmesi için maliyetin üzerine yüzde 25 kâr payı ve yüzde 30 insanca yaşam payı eklenmesi gerekiyor.

Bu hesaplama sonucunda sendika, kuru üzüm için 151,50 TL/kg referans taban fiyat belirlenmesi gerektiğini savundu.

TARİŞ İÇİN YENİDEN YAPILANMA ÇAĞRISI

Çiftçi-Sen, üzüm fiyatlarının belirlenmesi sürecinde üretici örgütlerinin daha etkin rol almasını istedi.

Sendika, TARİŞ'in üreticilerin yönetim organlarında söz ve karar sahibi olacağı şekilde yeniden yapılandırılmasını ve kuru üzüm alımlarında daha etkin şekilde devreye sokulmasını talep etti.

Ayrıca kuru üzüm alımında maliyet, kâr payı ve insanca yaşam payının dikkate alınmasını isteyen Çiftçi-Sen, hükümetin de destekleme alımları konusunda devreye girmesi gerektiğini belirtti.

ŞARAPLIK ÜZÜM ÜRETİCİLERİ İÇİN YASAL DÜZENLEME TALEBİ

Açıklamada şaraplık üzüm üreticilerinin yaşadığı sorunlara da dikkat çekildi.

Çiftçi-Sen, üreticilerin kendi üzümlerini işleyerek şarap olarak satabilmesinin mevcut mevzuat ve mali yükümlülükler nedeniyle küçük üreticiler açısından mümkün olmadığını savundu.

Sendika, şaraplık üzüm üreticilerinin ürünlerini işleyip satabilmelerine imkân sağlayacak yasal düzenlemeler yapılmasını ve bu konuda üreticilere teşvik verilmesini istedi.

ENERJİ VE MADENCİLİK FAALİYETLERİNE İLİŞKİN ÇAĞRI

Çiftçi-Sen ayrıca tarımsal alanlarda üretimi ve iklim koşullarını olumsuz etkilediğini savunduğu enerji ve madencilik faaliyetlerine yönelik düzenleme talebinde bulundu.

Sendika, tarımsal alanlarda iklimi ve üretimi olumsuz etkileyen faaliyetlere izin verilmemesini, mevcut faaliyetlerin ise yeniden değerlendirilmesini istedi.

Açıklamada ayrıca çiftçileri mağdur eden kişi ve şirketlere karşı daha caydırıcı yasal düzenlemeler yapılması, Tarım Sigortaları Yasası'nın yeniden düzenlenmesi ve agroekolojik üretime yönelen çiftçilere kamu tarafından teşvik verilmesi çağrısında bulunuldu.

Çiftçi-Sen, üzüm üreticilerinin fiyat belirleme süreçlerine dahil edilmesi ve üreticinin maliyetlerini karşılayabileceği bir alım politikasının uygulanması gerektiğini vurguladı.