Manda ülkemizde camış yada camız olarak bilinen bir hayvan. Eski tarihlerde yoğun bir şekilde yetiştirilirmiş ancak günümüzde besi hayvancılığının yaygınlaşması, su içinde yaşaması gereken bu hayvan için sonun başlangıcı olmuştur. Mandaların ter bezleri diğer sığırlara göre zayıf olduğundan sıcaklarda ve sıcak yerlerde su onlar için hayati bir ortam. Dünya üzerinde ırmak mandaları ve bataklık mandaları olmak üzere iki çeşit manda türü var. Mandalar, diğer evcil sığır türlerine göre bakımı daha zor, yetiştirilmesi daha zahmetli bir hayvan.
Gelelim manda yoğurdu ve manda sütüne; piyasada hakikisini alacağınız manda sütü ve manda yoğurdu bilinen inek, koyun ve keçi ürünlerine kıyasla iki kat fazla kalsiyum ve protein içeriyor. Peki manda sütü ve manda yoğurdu niye bu kadar zengin? Çünkü mandalar sulak yerlerde sürekli otlamaları gereken hayvanlardır. Yani doğal ortam şarttır. Haliyle doğal ortamda koşan, zıplayan ve tamamen doğal bitkiler ile beslenen bir hayvanın ürünlerinin doğal ve daha fazla faydalı besin öğesine sahip olması kaçınılmazdır.
Peki Manda yoğurdu nerede bulunur? bunu sizler için araştırdık. İstanbul’da yaşayanlar için Manda; bizim tespitlerimize göre Kağıthane, Eyüp ve Çatalca üçgeninde göletlerin ve suyun bol olduğu bu alanlarda yetişiyor ve bu ilçelerde manda yoğurdu satan çiftlikler veya iş yerleri bulmak mümkün. Bunun dışında Ankara’da Manda Yoğurdunun alınabileceği en güvenilir yer Atatürk Orman Çiftliği diyebiliriz. Samsun Bafra yöresi Türkiye’de en fazla manda sütü üretimi yapılan yerdir. Bunun dışında; Sinop, Amasya, Çorum, Afyon, Balıkesir, Sivas, Muş ve Diyarbakır illerinde manda yetiştiriciliği hala var olduğundan manda yoğurdu ve manda ürünleri bulabilirsiniz. Manda sütü, tıpkı inek ve keçi sütü gibi peynir, kaymak, tereyağı yapımında kullanılır. Son yıllarda manda ürünlerinin organik olması sebebiyle özellikle manda tereyağı ve manda peynirinde talep patlaması yaşanmıştır. Ayrıca dipnot olarak, dünyaca ünlü İtalyan Mozzarella peyniri manda sütünden yapılmaktadır.
Manda sütü diğer sütlere nazaran % 60 daha fazla kalsiyum, % 40 daha fazla protein içerir ve kolesterol oranı daha düşüktür. Ayrıca manda sütü ve ürünlerinde E vitamini ve A vitaminine dönüşen öncü maddeler daha fazladır. Manda sütü ve ürünleri diğer hayvan ürünlerine nazaran daha beyazdır. Bu sebeple özel kahve üreticileri krema olarak manda sütünü tercih etmektedirler. Manda Sütü Kalorisi: 100 gram tam yağlı manda sütü 97 kalori civarındadır. Manda yoğurdu doğal bir antibiyotiktir ve manda yoğurdu içinde çok yüksek miktarda B12 vitamini bulunmaktadır. Bu ise et yiyemeyenler için manda yoğurdunu mükemmel bir alternatif yapmaktadır.