Yeni anayasayı masaya yatırdılar

ES TV’de programa katılan eski milletvekilleri Fevzi Yalçın, İbrahim Yaşar Dedelek, CHP Milletvekili Kazım Kurt ile A.Ü. Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ufuk Aydın,”Birçok kanunun değiştirilmesi için illaki anayasa değişikliği yapmaya gerek yok. Bunlar özel kanunlarla değişebilir. Şu anda anayasaya hiç el değdirmeden bile 22-23 madde var ki bunlar mecliste TBMM’deki siyasi partilerin desteği ile çıkarılır” dediler.

 

Anadolu Gazetesi Köşe Yazarı ve ES TV program yapımcısı Sadi Seda’nın ‘Eskişehir Gündemi’ adlı programına konuk olan DYP eski Milletvekili Fevzi Yalçın, Devlet eski Bakanı İbrahim Yaşar Dedelek, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ufuk Aydın, CHP milletvekili Kazım Kurt yazımına başlanılan yeni Anayasa ile ilgili görüşlerini açıkladılar.

 

Fevzi YALÇIN: 1961 anayasası yapıldıktan sonra 70’li yılların başından itibaren rahmetli Nihat Erim’in Başbakanlığı döneminde o anayasanın 45 maddesi değişmişti. Arkasından 12 Eylül 1980 hareketi ile 1982 darbe anayasası Türkiye’nin gündemine girdi ve bugüne kadar kör topal geliyor. Türkiye Cumhuriyeti Devleti benim şahsi fikrim olarak söylüyorum bir Türk devletidir. Yeni anayasanın her maddesinde siyasi partiler anlaşır ve uzlaşır. Ancak ana dilde eğitim, azınlık dillerinin bir tanesinin resmi dile yakın değer kazanması, Türkiye’nin bir bölgesinde bir başka tüzelle bir devletin kurulmasına imkan verecek şartlar gibi pek çok konularda bu iş tıkanacaktır. Hele hele PKK ve Kürt hareketi liderlerin ortaya koyduğu sonuçlara baktığınız zaman bunların taleplerinin karşılanması mümkün değil. Bu konuların üzerinde eğer Türk milletinin çoğunluğu bir uzlaşı içerisinde ise zaten sorun yok demektir. Yani bu maddelerin dışındaki pek çok maddenin değiştirilmesi ve ileri adımla daha demokratik hale getirilmesi çok zor olmasa gerek. Şu anda anayasaya hiç el değdirmeden bile 22-23 madde var ki bunlar mecliste değiştirilebilir. Birçok yasak ve özgürlüklerin kısıtlanması diye adlandırılmış olanlar ortadan kaldırılabilir. İktidar partisinde bunu değiştirecek bir irade varsa eğer bence oradan başlamalı ve samimiyetini oradan koymalıdır.”

 

İ. Yaşar DEDELEK: Anayasalar değişmeyecek diye bir kural yoktur. Mutlaka anayasalarda Türkiye’nin değişen, gelişen veya dünya konjonktüründeki gelişmelere göre bir takım maddeler değişebilir. Darbe anayasası olarak zikrettiğimiz 1982 sonrasında TBMM’de 17 kez değişikliğe uğradı. Bugüne kadar 17 yıl içerisinde 86 madde değişikliğe uğradı. Bunların hepsi TBMM’de toplumsal sözleşme metni olarak hazırlanmış. Grubu bulunan siyasi partiler ile hatta gurubu bulunmayan birkaç milletvekili ile temsil eden partilerin de görüşleri alınarak, anayasa metninin ön hazırlığı yapıldıktan sonra sivil toplum kuruluşları ile paylaşılarak ki bu sivil toplum kuruluşları halkın temsilcileridir. 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan Anayasa Referandumuna bakalım. Anayasa değişikliğinde Türk milletinin toplumsal mutabakatı olması lazım. Anayasalar 26 maddelik paket olarak halka sunulmaz. Bu 26 maddenin iki maddesini çekin, 24 maddesi tamamen TBMM’de görüşülerek karar altına alınacak maddelerdi. Ama iki madde vardı. Bunun adı yargıya el atmaktı. Bu iki madde meclisten geçmediği için özellikle referanduma götürüldü. O dönem halkın her kesimine havuç gösterildi adeta. 12 Eylül referandumu öncesinde halk kandırıldı. Bu iki madde Anayasa Mahkemesi ile Hakimler Savcılar Kurulun değişmesi maddeleri idi. Yargının siyasallaşması mevcut siyasi erkinin emri altına girmesi idi. Anayasanın değişmez ve değiştirilmez maddeleri zaten bizim öncelikli şartımız. Sayın Başbakan Erdoğan, 12 Eylül 2010 referandumu öncesinde gittiği her bölgede o bölgenin özelliklerine göre laflar söyledi. Sanki Diyarbakır’ın yetişmiş Ziya Gökalpler’i, Cahit Sıtkı Tarancılar’ı yokmuş gibi bir Apo’yu milli kahraman etmediği kaldı meydanda. Yeni anayasa değişikliğinde çok dikkat etmek lazım. Eğer dikkat edilmezse Demokratik özgürlükler demokratik haklara dönüşür, Türkiye’de de parçalanmalara gidilecek olunur ise bunun müktesebimi Ak Parti olacaktır. Bunun önüne geçeceklerin de bizler olduğunu düşünüyorum. Yine halkın kafası yanıltılarak bir maddelik değil, iki maddelik değil 15-20 maddelik gelecek bir paket halkı yanıltarak geçerse Yugoslavya’nın 1989 ve 90 yıllarında yaşamış olduğu parçalanmış referandumu yaşabiliriz. Atatürkçü, tecrübeli bir siyasetçi ve hatta 1’inci Cumhuriyetçi olarak uyarıyorum.”

Kazım KURT: Bugünkü anayasa pek çok yanlışın durduğu bir anayasa. Bu anayasayı değiştirmek lazım. Ama nasıl değiştirmek lazım. Bu anayasa değiştirilirken şu ana kadar toplumun bütün kesimleri görüş bildirmeye çalıştı. Siyasi partiler de dahil olmak üzere. Bir tek görüşünü net olarak bildirmeyen AK Parti var. AKP nasıl bir anayasa istiyor? O belli değil. CHP’nin nasıl bir anayasa istediği belli. Seçimler öncesinde de bir anayasa taslak çalışması hazırlayıp kamuoyunun bilgisine sunduk. BDP’de açıkladı. Bağımsızlık, özgürlük gibi bir şeyler diyor. MHP’de kendisine göre bu anayasanın aksayan yönleri var bunları değiştirelim diyor. Ama bir tek AKP ve Başbakan “Ben anayasayı şöyle değiştireceğim” demiyor. Kim diyor? Birilerine dedirtiyorlar. Şu anda Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nun önünde 62 bine yakın görüş var. Ancak bunun normal tartışmalarla gelen sayısı 21 bin. Geri kalan 40 bine yakın oy yapay. AKP bir yerlerden ısmarlara görüş bildirtti. Bu yapay ilişkilerle sanki 75 milyon insanın hepsinin yeni anayasa istiyormuş gibi sunulmaya çalışılıyor. Türkiye’nin anayasadaki maddelerin değişime ihtiyacı var ama bu yeni anayasa değil. Aslında bu Anayasa değişikliğinde gündemi getirilen pek çok maddeler, anaya değişikliğine gerek duyulmadan çıkarılacak olan özel yasalarla çözülebilecektir. Yani AKP istiyorsa mecliste kendi çoğunluğu ile çıkarabilir.”

 

A.Ü. Hukuk Fakültesi Dekanı: Prof. Dr. Ufuk AYDIN: Yepyeni bir Anayasa yapılmasına gerek yok. Hukuken de mümkün değil. Neden mümkün değil derseniz çünkü Anayasa’nın ilk üç maddesi ile bunların değiştirilemeyeceğini yazan 4. Maddesi var. Kişisel görüşüm ilk üç madde ülkemizde hiçbir sorun yaratmayacağı şeklinde. Teknik olarak ilk üç maddenin değiştirileceğini düşünmüyoruz. Değiştirilme imkanı olmayacağını düşünüyoruz. İlk üç madde yerinde olan maddeler. Bunların hangisine itiraz edebiliriz. Anayasa da deniliyor ki Türkiye Cumhuriyeti bir Sosyal Devlettir. Hukuk devletidir. Demokratiktir. Layiktir. Atatürk ilkelerine bağlıdır. Bunların hangisine itiraz ediliyor. Bunu anlamak mümkün değil. Tabii ki bu benim kişisel görüşüm. Şu anda bir anayasamız var. Bu anayasaya göre göreve gelmiş, seçilmiş bir meclis var. Bu meclis hangi hukuki düzenlemeye göre faaliyet gösteriyor. Mevcut Anayasaya göre. Bütün milletvekilleri mevcut anayasaya sadakatlerini belirten yemin etmişler. Uymakla mükellefler. Dolayısıyla ilk üç maddenin değiştirilmesine yönelik faaliyetler bu yemine aykırı olur. Değiştirilirse bu kez anayasa mahkemesine gidebilir. Anayasa Mahkemesini kim düzenlemiş? Elbette ki Anayasa. Peki, anayasa mahkemesi neye göre karar verecek? Anayasa’ya göre. Anayasa’da diyor ki değiştirilemez. 4’üncü maddeyi değiştirirsek ilk üç madde de değişebilir diye düşünülüyorsa bu pek mümkün değil. Anayasalar aslında iki temel konuyu düzenliyor. 1- Devleti düzenliyor. 2-Vatandaşla devletin işlerini. Yani temel hak ve özgürlüklerini düzenliyor. Bizim önerimizde ağırlıklı olan kısım temel hak ve özgürlükler. Temel hak ve özgürlüklerin çağdaş demokrasilerde olduğu gibi düzenlenmesi ve korunması söz konusu olursa devlet zaten işliyor. Aslında anayasa değişikliğine gitmeden önce yapılacak olan o kadar çok değişiklik var ki. Siyasi partiler, seçim, dernekler kanunu. Bu yapılmıyor. Bunların yapılması, değişmesi için yeni bir anayasa yapmaya gerek yok. Demokratikleşme, hak ve özgürlüklerin geliştirilmesi korunması yasalardan başlayarak da gerçekleştirilebilir. Sendikaların önünde çok ciddi barajlar var. Siyasi partilerin önünde birçok barajlar var. İyi niyet göstergesi olarak bu barajlar kaldırılarak anayasa değişikliğine gidilebilir”