Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Bilim Deney Merkezi ve Sabancı Uzay Evi’nde planetaryum görevlisi olarak çalışan astrofizikçi ve yapay zeka uzmanı Serdar Utku Kartal, Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) “Süper Kütleli Kara Delikler” filmini üretken yapay zeka desteğiyle Türkçeye uyarladı.
Evrenin en büyük gizemlerinden biri olan kara deliklerin oluşumunu ve büyüklüğünü bilimsel bilgiler eşliğinde anlatan film, Sabancı Uzay Evi’nin 14 metre çapındaki kubbesine 4K çözünürlüğünde yansıtılıyor. Gösterim, ziyaretçilere uzay ve kara delikleri farklı bir deneyimle keşfetme imkanı sunuyor.
Film yapay zeka desteğiyle Türkçeye uyarlandı
Kartal, planetaryumda gösterilecek filmlerin ziyaretçiler tarafından daha iyi anlaşılabilmesi için yabancı dilde hazırlanan içerikleri Türkçeye uyarladıklarını belirtti.
“Süper Kütleli Kara Delikler” filminin de bu çalışmaların önemli örneklerinden biri olduğunu ifade eden Kartal, yapay zeka kullanılarak yapılan çeviri ve seslendirme sürecinin kendi denetiminde gerçekleştirildiğini söyledi.
Kartal, şöyle konuştu:
“Filmin özgün senaryosu üretken yapay zeka tarafından tamamen Türkçeye uyarlandı. Sonrasında da Türkçe seslendirmesi yine yapay zeka tarafından yapıldı. Elbette bu süreç bir düğmeye basarak, buradan sunucu almaktan ibaret değil. Bilimsel kavramların doğruluğundan telaffuzlara, anlatım yöntemlerinden görüntü ve ses ayarlarındaki uyumlara kadar bütün aşamalar benim denetimimde yürütüldü. Türkiye'de yapay zekayla seslendirilmiş ilk planetaryum filmini burada vizyona soktuk.”
Kara delikler kubbede izleyiciyle buluşuyor
Bilimsel kaynakların insanların kendi dillerinde ve anlaşılır bir anlatımla deneyimlenmesini amaçladıklarını aktaran Kartal, yapay zeka teknolojisi sayesinde önemli bir planetaryum filmini Türkçe olarak izleyiciyle buluşturduklarını dile getirdi.
Kartal, “Ben filmi indirdim, çevirisini yaptım, daha sonrasında yapay zekayla seslendirdim ve yüz binlerce dolar harcanabilecek bir film için hiçbir masraf yapmadan ziyaretçilerimize böyle bir gösterim kazandırmış olduk.” dedi.
14 metrelik kubbede 4K görüntü deneyimi
Sabancı Uzay Evi’ndeki planetaryum sisteminin çalışma şeklini de anlatan Kartal, iki projeksiyon ve toplam dört lambayla görüntünün kubbeye yansıtıldığını belirtti.
Kartal, “İki tane projeksiyonumuz ve bu iki tane projeksiyonda toplamda dört tane lambamız var. 14 metre çapında bir kubbemiz var. Bu kubbenin dörtte bir yerine birer tane lambayı yansıtarak bu görüntüler birleştiriliyor ve 4K çözünürlüğünde bir görüntü sağlanmış oluyor. Ziyaretçiler de aslında uzayı tam olarak 3 boyutta olmasa da 3 boyuta yakın bir şekilde daha fazla deneyimleyebiliyorlar.” ifadelerini kullandı.
Ziyaretçilere uzay yolculuğu hissi veriyor
Kubbe şeklindeki gösterim alanının ziyaretçilere uzayı farklı bir bakış açısıyla deneyimleme imkanı sunduğunu belirten Kartal, özellikle derinlik hissinin planetaryum deneyiminde önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Kartal, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Uzay tamamen soyut bir kavram ama ziyaretçiler, 'sanki o yıldızların içinde geziyormuşuz, yıldızlarla beraber hareket ediyormuş gibi hissediyoruz' diyorlar. Ziyaretçilerimiz bizim burada sadece oturup düz bir alanda değil de kubbesel bir ortamda bir gösterim izledikleri zaman bizim asıl en büyük özelliklerimizden bir tanesi diyeyim, derinlik hissiyatı. Bu derinlik hissiyatını insanlar o hareket esnasında algıladıklarında yatar koltuklarda seyrettikleri için sanki o uzay yolculuğuna kendileri çıkmış gibi hissediyorlar.”