Orman kadastrosu yıllardır sorun yaratıyordu
Türkiye’de geçmiş yıllarda gerçekleştirilen orman kadastro çalışmaları sırasında birçok taşınmaz, sahiplerinin elinde tapu bulunmasına rağmen orman sınırları içinde gösterildi. Tarla, bağ, bahçe ya da konut niteliğindeki bu yerler “Devlet Ormanı” olarak kaydedilince mülkiyetle ilgili ciddi tartışmalar ortaya çıktı.
Bu durum özellikle kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşlar için büyük bir belirsizlik yarattı. Tapusu olan araziler bir anda orman alanı sayıldığı için sahipleri mülkleri üzerinde tasarruf edemez hale geldi.
Tapulara konulan şerhler hayatı durdurdu
Söz konusu kayıtlar nedeniyle birçok taşınmazın tapu kütüğüne “orman sınırları içinde kalmaktadır” şeklinde şerhler işlendi. Bu şerhler yüzünden vatandaşlar arazilerini satamadı, devredemedi ve çoğu zaman üzerinde herhangi bir yapı ya da düzenleme yapma hakkını kullanamadı. Bazı durumlarda ise mahkeme kararlarıyla tapular tamamen iptal edilerek taşınmazlar Hazine adına tescil edildi. Bu süreç, yıllardır devam eden mülkiyet tartışmalarının temelini oluşturdu.
Yaklaşık 80 bin taşınmaz için çözüm yolu
Meclis’e sunulan teklifin yasalaşması halinde yaklaşık 80 bin taşınmaz üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması planlanıyor. Bu taşınmazlarla bağlantılı mirasçılar da dahil edildiğinde yaklaşık 3 milyon kişinin düzenlemeden dolaylı olarak etkilenmesi bekleniyor. Yeni düzenleme ile tapu kayıtlarında yer alan “orman sınırları içindedir” ibarelerinin silinmesi gündeme gelecek. Böylece mülk sahipleri üzerindeki hukuki belirsizliğin ortadan kalkması hedefleniyor.
İptal edilen tapular için iade yolu açılıyor
Daha önce orman gerekçesiyle tapusu iptal edilerek Hazine’ye geçen bazı taşınmazlar için de yeni bir süreç başlatılacak. Teklifte yer alan düzenlemeye göre bu araziler, belirlenen yasal çerçeve kapsamında eski sahiplerine ya da mirasçılarına iade edilebilecek. Bu adımın özellikle uzun süredir devam eden mülkiyet davalarının önemli bir kısmını çözmesi bekleniyor.
Düzenleme sadece tapularla sınırlı değil
Kanun teklifi yalnızca tapu sorunlarını ele almıyor. Paket içinde tarım politikalarını ilgilendiren bazı önemli maddeler de bulunuyor. Buna göre iki yıl boyunca ekilmeyen tarım arazilerinin üretime kazandırılması için Bakanlık tarafından kiraya verilmesi süreci daha kolay hale getirilecek. Ayrıca hangi bölgede hangi ürünün yetiştirileceğini belirlemeyi amaçlayan planlı tarım modelinin hukuki altyapısı güçlendirilecek. Tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasına yönelik denetimlerin artırılması ve orman suçlarına ilişkin yaptırımların genişletilmesi de teklifin dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor.