Akaryakıt fiyatlarında bu kez indirim beklentisi sürücülerin yüzünü güldürmedi. Küresel petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün ardından benzinin litre fiyatında 4,35 TL’lik bir gerileme hesaplanırken, bu rakam pompaya indirim olarak yansımadı.
Fiyatlardaki düşüşün tüketiciye ulaşmamasının arkasında ise akaryakıtta uygulanan vergi mekanizması bulunuyor.
Fiyat düştü, vergi arttı
Eşel mobil sistemi, petrol ve rafineri fiyatlarında yaşanan değişimlerin pompa fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla kullanılıyor. Bu sistemde oluşan fiyat farkı, belirli koşullarda ÖTV üzerinden dengelenebiliyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 1 Ağustos-30 Eylül 2026 dönemine ilişkin açıklamasında da rafineri fiyatlarındaki değişimlerin ÖTV ile nasıl dengeleneceğine ilişkin uygulama yer aldı.
Buna göre rafineri fiyatlarında yükseliş olması halinde artışın yüzde 25’lik kısmı ÖTV üzerinden karşılanırken, fiyatların gerilemesi durumunda oluşan indirim tutarı kadar ÖTV artırılabiliyor.
Benzinde hesaplanan 4,35 TL’lik düşüş de bu mekanizma kapsamında ÖTV artışıyla dengelendi. Böylece akaryakıt istasyonlarında sürücülerin ödeyeceği litre fiyatında 4,35 TL’lik bir azalma meydana gelmedi.
Araç sahiplerinin cebine yansımadı
Petrol fiyatlarındaki gerilemenin ardından özellikle yüksek akaryakıt fiyatları nedeniyle indirim bekleyen sürücüler, pompada bekledikleri tabloyla karşılaşamadı.
Oluşan fiyat avantajının tüketiciye indirim şeklinde aktarılmak yerine vergi düzenlemesiyle dengelenmesi nedeniyle araç sahipleri açısından doğrudan bir fiyat avantajı oluşmadı.
Pompa fiyatını yalnızca petrol belirlemiyor
Akaryakıt fiyatlarının oluşumunda ham petrol fiyatlarının yanı sıra döviz kuru, rafineri fiyatları ve vergiler de belirleyici oluyor.
Bu nedenle küresel petrol piyasasında yaşanan bir düşüş, her zaman aynı oranda pompa fiyatlarına yansımayabiliyor. Eşel mobil uygulaması da bu noktada fiyat değişimlerinin tüketiciye etkisini sınırlayan mekanizmalardan biri olarak devreye giriyor.
Uygulama için tarih belli
Mevcut düzenleme kapsamında eşel mobil uygulamasının bu şekliyle 30 Eylül 2026’ya kadar sürmesi öngörülüyor.
1 Ekim 2026’dan itibaren uygulamanın sona ermesiyle birlikte petrol fiyatları, döviz kuru ve rafineri maliyetlerindeki değişimlerin akaryakıt fiyatlarına nasıl yansıyacağı yeniden önem kazanacak.
Önümüzdeki dönemde sürücülerin takip edeceği yalnızca petrol fiyatları olmayacak; ÖTV düzenlemeleri de pompada görülecek rakamın belirlenmesinde etkili olacak.