Omega-3 kullananlarda bilişsel düşüş daha hızlı mı?
Araştırmada, omega-3 takviyesi kullanan yaşlı bireylerin zihinsel performansındaki değişimler uzun süre takip edildi. Elde edilen verilere göre, Mini Mental Durum Muayenesi (MMSE) skorlarının omega-3 kullanan grupta daha hızlı düştüğü görüldü. Ayrıca Alzheimer değerlendirmelerinde sık kullanılan ADAS-Cog13 ve CDR-SB puanlarında da daha belirgin kötüleşme tespit edildi. Bilim insanları, bu etkinin doğrudan amiloid plak ya da tau proteini birikiminden kaynaklanmadığını belirtti. Asıl dikkat çeken nokta ise beynin enerji kullanımındaki değişim oldu.
Beyindeki glukoz metabolizması alarm verdi
Çalışmaya göre omega-3 kullanan bireylerde, beynin hafıza ve düşünme işlevleriyle ilişkili bölgelerinde glukoz metabolizmasının azaldığı gözlendi. FDG-PET görüntülemelerinde ortaya çıkan bu durum, sinir hücrelerinin enerji kullanımında bozulma olabileceğini düşündürdü. Araştırmacılar, uzun yıllardır savunulan “balık yağı beyni korur” yaklaşımının her yaş grubu ve her birey için geçerli olmayabileceğini ifade etti. Özellikle yaşlı bireylerde kontrolsüz takviye kullanımının yeniden değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Uzmanlardan “doktor önerisi olmadan kullanmayın” uyarısı
Uzmanlar, omega-3’ün tamamen zararlı ilan edilmesinin doğru olmayacağını ancak her takviyenin kişiye özel değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Çünkü bazı çalışmalarda omega-3’ün kalp-damar sağlığına olumlu etkileri bulunurken, yeni araştırmalar yaşlı bireylerde farklı sonuçlar ortaya koyabiliyor.
Nöroloji uzmanları, sosyal medyada hızla yayılan “mucize takviye” algısına karşı dikkatli olunması gerektiğini belirterek şu uyarıyı yapıyor:
“Takviyeler ilaç değildir ama etkisiz de değildir. Özellikle ileri yaşta, doktor kontrolü olmadan uzun süreli kullanım risk oluşturabilir.”
Takviye kullanırken nelere dikkat edilmeli?
Uzmanlara göre bilinçsiz takviye kullanımında şu noktalara dikkat edilmeli:
- Doktor tavsiyesi olmadan düzenli takviye başlanmamalı
- Kronik hastalığı olan kişiler mutlaka uzman görüşü almalı
- “Doğal ürün zararsızdır” algısına güvenilmemeli
- İnternetteki iddialar yerine bilimsel çalışmalar takip edilmeli
- Her bireyin metabolizmasının farklı olduğu unutulmamalı
Bilim dünyasında tartışma sürüyor
Araştırma sonuçları dikkat çekse de bilim insanları tek bir çalışmanın kesin sonuç olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Omega-3 takviyelerinin etkileriyle ilgili daha geniş kapsamlı ve uzun süreli araştırmaların devam ettiği belirtiliyor. Özellikle yaşlı bireylerde kullanılan takviyelerin fayda-zarar dengesinin yeniden incelenmesi gerektiği ifade edilirken, uzmanlar “kanıta dayanmayan hiçbir ürünü bilinçsizce kullanmayın” çağrısını yineliyor.