Mimarlar Odası Yönetim Kurulu imzasıyla kentteki yerel basın kuruluşlarına gönderilen açıklamada şu ifadelere yer verildi; “Mimarlar Odası Eskişehir Şubesi olarak 17/01/2017 tarihinde hazır olan yönetim kurulu üyelerinin ortak kararıyla en son Hamamyolu’nda uygulamaya başlanılan proje kapsamında, ağaçların kesilmesine başlanmasıyla birlikte mimari kimliğimizin ötesinde, insan olarak görüş ve düşüncelerimizi açıklamıştık. Açıklamamızda vurgulamaya çalıştığımız; Mimarlar Odası olarak projeden haberimizin olmadığını, şehrin ortasındaki ağaçların sökülmemesi, kesilmemesinin şehre ihanet olduğunu, kuşların yuvasız bırakılmamasını, projenin mimari ve estetik yönden bilimsel değerinin olmadığını, ağaçların kesilmesinin / sökülmesinin, yeni de olsa ilkel projenin durdurulmasını talep etmiştik. Eskişehir’in kültürel mirasının korunması, mimari ve estetik yönden çarpık kentleşmenin önlenmesi, yaşam olanlarının ticari meta haline getirilmemesi, doğanın korunması, hayvanlara sahip çıkılması, elbette ağaçların kesilmesinin, sökülmemesinin, taşınmamasının önlenmesi, özelde Hamamyolu proje uygulamasında esas amaç olmalıdır. Süreç içinde öğrenilen yeni bilgilerin ışığında mimar olarak da kaygılarımızı görev ve sorumluluk bilinciyle Eskişehir Mimarlar Odası olarak açıklama yapılması zorunluluğu doğmuştur. 6235 Sayılı Yasa’yla kamu kurumu niteliğinden dolayı bizlere tanınan kaynaklanan hak yükümlülüklerin neler olduğunu biliyoruz. Eskişehir’de yaşamamız, Eskişehirli olmamız, mimari projeden de öte şehrin kimliği, kültürü, değerleri, doğanın korunması, hayvan hakları söz konusu. Birey olarak her yurttaşlarımızın, siyasi, hukuki, mali, ekonomik, kent, sağlık, eğitim, doğa ve hayvanlarla ilgilenen diğer sivil toplum örgütlerinin ve toplum katmanları arasında ağı tamamlayan yerel basınımızın da süreç içinde bulunmalarını arzu ettiğimizden insan/yurttaş kimliğimizi daha önce öne çıkarttık. Hamamyolu hepimizin. Hepimiz görüşlerimizi, bildiklerimizi görev ve sorumluluk bilinciyle halkımızla paylaşmalıyız.
Sorumluları bellidir
Eskişehir Mimarlar Odası bazı yerel basın organlarında belirtildiği gibi Belediyelerin mimari proje danışma organı değildir. Proje ortaya konulduğunda görüş ve düşüncelerimizi yasaların bizlere verdiği haklar çerçevesinde açıklarız. Odunpazarı Belediye Başkanı, Meclisi veya üyeleri tarafından odamızdan proje denetimi konusunda yardım talep edilmemiştir. Bugüne kadar Eskişehir Mimarlar Odası’na resmi, özel veya vatandaşlar tarafından iletilen sorunların hiç birisine duyarsız, umarsız kalınmamıştır. Odamızda görüşlerin tartışılmasına engel olunmamış, görev kapsamında üzerimize düşen ne varsa yapılmıştır. Yaptıklarımız başta üyelerimiz olmak üzere kamuoyunun bilgisine sunulmuştur. Elbette kim olursa olsun kişisel ihtiras ve beklenti içinde olanlarında odamızın adının kullanılmasına izin verilmemiştir. Hamamyolu Projesi’nin sahibi, destekleyicileri, sorumluları bellidir. Hamamyolu Projesi’nin tartışma odağına sadece Eskişehir Mimarlar Odası’nın konulmasının yanlış olduğunu halkımızın bilmesini isteriz.
Üyelerimizi bilgilendirdik
Eskişehir Odunpazarı Belediyesi’nin Hamamyolu Projesi’yle ilgili olarak 15 Ocak 2015 tarihinde Belediye Başkan Yardımcısı ve Park Bahçeler Müdürü’nün de katıldığı toplantıyı 3 kere SMS hatırlatma yoluyla çağrı yaparak üyelerimize bildirdik. Sır olmayan bu toplantıya katılanlar bellidir. Bugün anlıyoruz ki; üyemiz olmadığı halde toplantıya katılan mimar meslektaşımızın da daha sonradan proje mimarı olarak ortaya çıkması da ilginç değil mi? Mimarı bile belirlenmiş projeyi Eskişehir Mimarlar Odası’na taşımaya çalışanlar belli olmuyor mu? Odamızda gerçekleştirilen bu toplantıda projenin içeriğinden ziyade projenin nasıl elde edileceği konuşulmuş, tartışılmıştır. Meslek odası olarak bu tür projelerde yarışma yoluyla proje edilmesinin uygun olacağı vurgulanmış, çeşitli meslektaşlarımızda bu yönde fikirlerini iletmişlerdir. Belediye yetkilileri tarafından projenin başlanma tarihi için yeterli süre kalmadığı belirtilmiş, yarışmaya sıcak bakılmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca meslektaşlarımızdan çalışma yaparak kendilerine iki hafta içerisinde proje iletmelerini talep etmişlerdir. Ancak mimari projelerin Telif Hakları Yasası ile Vergi Yasalarından kaynaklanan hak ve yükümlülüklerinin ne olacağı toplantıda açıklığa kavuşmamıştır. Toplantıdan 20 gün sonra, 5 Şubat 2016 tarihinde Şubemize, Kent Konseyi’nde ESGİAD adına temsilen çalışmalar yürüten mimar tarafından alan ile ilgili bir şartname mail yolu ile iletilmiş ve hiçbir bedel ödenmeden katkı vermek isteyen meslektaşlarımızdan 10 gün içinde proje üretmeleri talep edilmiştir. Odamıza gelişmelerin akıbeti konusunda da bilgi veren olmamıştır. Ortada Koruma Kurulu kararları, sit alanı dışında kalan alanların kararı, imar planına uygunluğu konusunda bilgi, veri yok, finansman boyutu belli değil, park, bahçe düzenlemesi niteliğindeki görüşmelerin yapıldığı toplantı ile nasıl oluyor da görmediğimiz proje Mimarlar Odası’nın bilgisi dahilinde yapıldı denebiliyor, anlaşılır gibi değil?
Daha nasıl anlatabiliriz?
Hala diyoruz ki; bize ulaşan veya ulaşabildiğimiz mimari projeden haberimiz yok. Projeyi görmedik. Bize gösterilmedi. Proje, taslak proje, maket proje, görsel, fikir ayrı şeylerdir. Bunu daha nasıl anlatabiliriz? Odunpazarı Belediyesi’nin yıllık faaliyet raporlarında, stratejik planlarında olmayan Hamamyolu Proje maketini / görselini biz de internet sitelerinde gördük. Odamıza mimari proje kapsamında değerlendirilmediğinden onaylanmak için bile gelmedi. Belediyeden veya diğer kurum ve kuruluşlardan tarafımıza kamuoyu için görüşlerimizi bildirmemizi talep eden olmadı. Proje diye sunulan Odunpazarı Belediyesi’nin internet sitesinde devam eden projeler kısmında yayınlanan maket perspektif, görsel maket üzerinden nasıl görüş bildirmemiz isteniyor anlamış değiliz. Eskişehir Mimarlar Odası üzerinden projeye işlerlik kazandırılmasını, hukuki zemin oluşturulmaya çalışılmasını kabul etmiyoruz. Amaçlarının ne olduğunu bilmediğimiz, ortak çalışma yapmadığımız çeşitli gruplarla Odunpazarı Belediyesi arasında yapılan toplantılara resmi olarak Mimarlar Odası davet edilmemiş, görüşü sorulmamıştır. Kent Konseyi de mimari projenin değerlendirilmesi konusunda odamız yönetiminden talepte bulunmamış, bilgi verilmemiştir. Bununla ilgili olarak 07/08/2015 tarihinde Milliyet İnternet sitesindeki haber üzerine Odunpazarı Belediye Başkanlığı’na yazı yazılmış, Odamızın isminin kullanılmaması yazılı olarak talep edilmiştir.
Maket üzerinden de olsa, son günlerde aldığımız bilgilerde Hamamyolu Projesi hakkındaki bildiklerimizi sizlere paylaşmayı kamu yararı açından gerekli buluyoruz;
Yarışma usulüyle yapılmadı
Tekrar ediyoruz, Hamamyolu Projesi’nin uygulanan şekliyle Eskişehir Mimarlar Odası’nın hiçbir ilgisi yoktur. Başta belediye olmak üzere, resmi özel hiçbir kuruluş, kurum, kişi ve STÖ tarafından tarafımıza bilgi verilmemiş, görüş istenilmemiştir. Uygulanan projeye henüz ulaşabilmiş değiliz. Odamızda yapılan bilgilendirme toplantısı sonrası Odunpazarı Belediyesi tarafından talep edilen bedelsiz proje çizilmesi isteği gerekli teknik veriler, imar uygulamaları, Meclis kararları, bütçesi, amacı belirtilmediğinden Odamız kontrol ve gözetiminde bedeli mukabilinde veya başkaca yöntemlerle bedelsiz proje çalışması yapılmamıştır, Belediye tarafından, diğer kurumlarımızda olduğu gibi kamu alanlarının kullanımı ve kamu yararı söz konusu olduğu halde yarışma usulüyle proje yapılmamıştır. Proje yapım bedeli aldığımız duyumlara göre 12,9 milyon TL’dir.
Hiçbir tutar yeri yok
Projenin görseli üzerinden yapılan incelemelerde; Projeler perspektif görsellerden inceleme yetersizdir. Perpektif duygusaldır, duyguları okşayan insanları etki altında bırakacak ögeler seçilir. Herhangi bir projeyi okumak ve anlamak için 1:500 vaziyet planı 1:200 plan ve kesitler 1:10 yada 1:20 detaylar ile proje gerekir. Uygulama projesi olmayan bir görselin hiçbir tutar yeri yoktur. Prensip olarak kesin kanaatler ileri sürülemez. Kamu yararı olduğu söylenen projelerde gelecek 10 yıl sonrası masraf çıkarmaması, israfa yol açmaması gerekir.
Ağaç kesimi/sökümüne son verilmeli
Sonuç olarak Eskişehir Mimarlar Odası olarak diyoruz ki; Eskişehir’de Kamu adına, kamu kurum ve kuruluşları proje hazırlarken, sipariş, davet usulünden vazgeçmeli, proje büyüklüğü ve önemine göre ulusal, uluslar arası yarışmalar açmalıdır. Meslek odalarının, bilim kurullarının da görüş ve düşünceleri alınmalıdır. Eskişehir ülkemizde içinden akarsu geçen, dereleri olan birkaç ilimizden birisi olduğu gibi, Dünya’da da sayılı iller arasındadır. Odupazarı-Köprübaşı aksının kopukluğu giderilmeli, geçişler sağlanarak farklı geçiş ve buluşma noktaları sağlanmalı. Böylelikle şehrin sosyo-ekonomik yönden farklı kesimleri birbiriyle ilişki kurması sağlanmalı. Amaç var olan parkları ticari alana dönüştürmek değil, yeni parklar kurarak yaşam ve dolayısıyla mekan kalitesini arttırmak olmalıdır. Daha önceleri deresinden su akan Hamamyolu’nun elde kalan yeşil kısmının korunması için; zararın neresinden dönülürse kardır denilerek proje derhal durdurulmalı, ağaç kesimi / sökümüne son verilmeli. Uygulanmak istenilen proje kamuoyuyla paylaşılarak görüş, öneri ve eleştireler dikkate alınmak suretiyle Eskişehir ve Eskişehirliye yakışır hale getirilmelidir.