Detaylı açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Eskişehir Sanayi Odası tarafından konut ve barınma ihtiyacına bir perspektif oluşturulması amacıyla hazırlatılan “Eskişehir Konut ve Barınma Sorunu Üzerine” Raporu kamuoyu ile paylaşılmıştır. raporda tespit edilen bazı hata ve noksanlıkların kamuoyunu ve kent yönetimini yanlış yönlendirebileceği düşünüldüğünden, konuya ilişkin açıklama yapma gerekliliği doğmuştur.”
2022 yılı TÜİK verilerine göre Tepebaşı ve Odunpazarı ilçelerinin toplam nüfusu 807.068’dir. Dolayısı ile 2016 yılında Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı kararları günümüzde dahi kentin konut ihtiyacını fazlasıyla karşılayacak şekilde planlanmıştır. Her ne kadar 2023 yılındaki deprem ve düzensiz göç kaynaklı nüfus verilerine günümüz itibariyle sağlıklı bir şekilde ulaşılamasa da rapor, imar planı ve nüfus verilerini doğru şekilde değerlendirememiştir. Şöyle ki raporda mevcut konut sayısı 326.876 olarak kabul edilmekte ve buna dayanan hesap yapılarak 38.167 konut açığı hesaplanmaktadır. Oysa 326.876 sayısı TÜİK’in sitesinde de belirtildiği gibi toplam konut değil ikamet edilen konut sayısıdır. Dolayısıyla 38167 konut eksiği gerçeği yansıtmamaktadır.
Raporda bahsedilen bir diğer “üst ölçekli plan” olan ve Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisince 2002 yılında onaylanan 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ise yürürlükte değildir.Söz konusu plan, 2016 yılında onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı kararları doğrultusunda revize edilerek Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisince 2022 yılında onaylanmıştır. Söz konusu plan ile kentsel alanlar her ne kadar 2016 yılında onaylanan plan kararlarına uygun hale getirilmeye çalışılsa da plan sınırları içerisinde kalmasına rağmen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkisinde olan Eskişehir Riskli Alanı, Gündoğdu Riskli Alanı, Küçük Sanayi Sitesi Riskli Alanı ve TOKİ yetkisinde bulunan Karapınar Gecekondu Önleme Bölgelerinde karar üretilememiştir. Anılan üst ölçekli plan kararlarını uygulamaya esas hale getiren 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ise Tepebaşı ve Odunpazarı Belediyelerince etaplar halinde revize edilmektedir.”
Enflasyon ve fiyat istikrarsızlığı
“Raporda, yapılan araştırmalar sonucunda ilimizde konut satış ve kiralama fiyatlarının ülke ortalamasının çok üstünde ve yönetilemez bir boyuta geldiği somut olarak görüldüğü tespitine dayanılarak sorunun çözümü için yeni konut alanlarının planlanması ve bunun sonucunda konut üretimin artırılması gerekliliği sıklıkla vurgulanmaktadır. Ülkemizde maalesef konuta erişimin maddi külfeti alt ve orta gelirlinin bütçesini darmadağın etmiş durumdadır. Serbest piyasa koşullarında spekülatif artan konut satış ve kiralama fiyatları hiçbir ekonomik ya da bilimsel yöntem ile açıklanabilir durumda değildir. Ancak, sorunun çözümü için öncelikli olarak sorunun kaynağına bakmak, kaynağı doğru şekilde tespit ettikten sonra elimizdeki araçlar ile çözüm üretmek; elimizdeki araçlar yeterli gelmiyorsa da yeni hangi araçların üretilebileceği düşünülmelidir. Son söyleneceği baştan söylemek gerekirse konuta erişimin ve barınma hakkının insan onuruna yakışır şekilde kullanılabilmesinin önündeki en büyük engel maalesef konut arzındaki yetersizlik değil, ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik durumdur. Enflasyon ve fiyat istikrarsızlığı konut piyasasını da alt üst etmiş, piyasa şartlarında dengelenmesi umulan fiyatlandırmaları tahmin edilemez noktaya taşımıştır. Sorunun ana kaynağının yanlış tespiti, rapordaki çözüm önerilerini de yanlış bir noktaya sürüklemiştir.”
Tepebaşı Belediyesi çalışırken, Odunpazarı Belediyesinde herhangi bir çalışma yok
“Kentin tek merkezli gelişimi yeni alanların imara açılmaması ile bağdaştırılmış ve bu durumun kentin ulaşım probleminde önemli bir etkisi olduğu vurgulanmaktadır. Özellikle büyük kentlerin tek merkezli olarak gelişmesi, daha açık bir ifade ile kentlinin bu tek merkeze bağımlı olması durumu, kent içindeki trafiği sürekli olarak bu merkeze yönlendirdiğinden özellikle araç trafiğinin çözümünü zorlaştırmaktadır. Bu noktada doğru tespit 2016 yılında onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında yapılmış ve kent içerisinde kalan sanayi alanları (Tepebaşı ilçesi için Baksan ve Keresteciler, “Odunpazarı ilçesi için Küçük Sanayi Sitesi) alt merkezler olarak planlanmıştır. Bu karar 2022 yılında onaylanan 1/5.000 ölçekli revizyon nazım imar planında da korunmuş ancak 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli alan ilan edilen ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkisinde bulunan Küçük Sanayi Sitesi Riskli Alanına ilişkin yerel iradeler yetkisizlik nedeniyle karar üretememiştir. Bu doğrultuda Tepebaşı Belediyesi üst ölçekli planlara dayanarak çalışmalarına sürdürürken, Odunpazarı Belediyesi ise herhangi bir çalışma gerçekleştirememektedir.”
Konut alanlarından önce ulaşım planlaması
Özellikle işe gidiş ve geliş saatlerini tarifleyen “pik” saatlerde kentimizin en önemli işgücünü barındıran Organize Sanayi Bölgemizden kentin yerleşim alanlarına gidiş-gelişler ulaşım planlaması açısından önem arz etmektedir. Kentin doğusunda Ankara-Bursa Çevre Yolu üzerinde kurulmuş olan OSB’nin kentle bağlantısını sağlayan ana aks yine çevre yoludur. Ancak, kentin gelişim sürecinde kent içerisinde kalmış olan bu yol günümüzde hem transit geçişler hem de kent içi ulaşımda aktif olarak kullanılmaktadır. Karayolları Genel Müdürlüğünün çalışmaları doğrultusunda 2016 yılında onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında kentimizin kuzeyinde ve güneyinde transit geçişleri kent trafiğinden soyutlayacak yeni iki adet çevre yolu planlanmıştır. Anılan yolların hayata geçirilmesi ile mevcut çevre yolu kentimizin ana ulaşım aksı olarak kente ve kentliye hizmet edebilecektir. Dolayısı ile ulaşım planlaması konusunda yukarıda bahsedilen bu iki konu, yeni konut alanlarının imara açılmasının çok öncesinde değerlendirilmelidir.
Çözümü doğrudan burada aramak doğru değil
Yetişmiş nüfusun dışarıya göçü, nitelikli iş gücü kaybı, kültürel ve demografik sorunların kentsel gelişmeyi ve büyümeyi de doğrudan etkilediği tespitleri oldukça yerinde olmakla birlikte yine sorunu yalnızca konut stokundaki yetersizlik tespiti ile ilişkilendirmek ve çözümü de doğrudan burada aramak maalesef doğru değildir. Ekonomi başta olmak üzere birçok alanda hükümet tarafından izlenen yanlış politikalar ve kaybedilen onca kazanım ülkemizdeki tüm kentleri sosyal, ekonomik ve fiziksel olarak olumsuz yönde etkilemektedir. Potansiyelleri düşünüldüğünde kentimizin kendi ölçeğindeki diğer kentlerden fazla etkilendiğini söylemek yanlış olmayacaktır.
Kamuoyunu yanlış yönlendirebilir
Eskişehir Sanayi Odası tarafından hazırlatılan “Eskişehir Konut ve Barınma Sorunu Üzerine” Raporu önemli tespit ve öneriler sunuyor olsa da kompleks ve organik bir yapı olan kente dair bir konu olan “konut” başlığını incelerken yetersiz bir metodoloji ile yola çıkması, verilere ilişkin maddi hatalar barındırması ve odaklandığı konu bakımından farklı uzmanlık alanlarından beslenmeye ihtiyaç duyması göz önünde bulundurularak; rapor içeriğinin kamuoyunu ve gündemi yanlış yönlendirebileceği sonucuna varılmaktadır.”