İlyas Küçükcan Çetinkaya’yı yazdı

Alışılmış söylemiyle ölüm, her zaman erkencidir. Ama bazı kez, hiç beklenmedik bir zamanda çıkagelir. Ölümün bekleneni mi olurmuş demeyin. Kuşkusuz kimin nerede, nasıl ve ne zaman dünyamızdan ayrılacağı elbette bilinemez…. Ama sağlık yitiminin biyolojik tükenmeyle birleştiği durumlarda kaçınılmaz son, ister istemez ön plana çıkar. Bu durumlarda söylenen “zaten bekleniyordu” tanımlaması da pek yadırganmaz. Böylesinin söz konusu olmadığı hallerde ise sonsuzluğa gidiş olayı, gerçekten beklenmediktir ve şaşırtıcıdır.

Geçtiğimiz günlerde biz de vakıf ve dernek topluluğu olarak değerli bir “Can” kardeşimizi; Eskişehirliler ise tanınmış bir evladını beklenmedik bir zamanda yitirmenin üzüntüsünü yaşadı.

Şehrimiz kamuoyunun yakından bildiği başarılı iş adamı; Hacı Bektaş Veli dostlarıyla Alevi- Bektaşi kesiminin örgütçü başkanı İrfan ÇETİNKAYA 23 Ekim 2014 Perşembe  günü Hakka yürüdü,  Cuma günü de büyük bir heyecanla halkımızın hizmetine sunduğu Kültür Merkezi (Cemevi) nden yoğun bir kalabalığın eşliğinde sonsuzluğa  yolcu edildi. Doğduğu köy olan yukarıçağlan’ da genç yaşında yitirdiği oğlu Ali ÇETİNKAYA’ nın yanında toprağa verildi. Rahmetler içinde olsunlar…

İlimizin kültür ve sosyal hayatına damgasını vurmuş bir kişinin ardından yazılacaklar, elbette bundan ibaret olmamalıdır. Onun manevi şahsına olan insanlık borcumuz yanında Dernek ve Vakıf çatısı altında uzun süre birlikte hizmet üretmiş biri olarak söyleyeceklerim olması gerektiğini düşünüyorum.

1990’lı yılların ilk yarısında yakından tanıdığım İrfan ÇETİNKAYA ekonomik ve sosyal gücünün zirvesine  yaklaşmış görünüyordu. O günlerde Ahmet SAĞLAR ve arkadaşlarınca kurulan ve kısıtlara karşın yaşatılmaya çalışılan Eskişehir Hacı Bektaş Veli Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneğinin olağan genel kurulunda toplu bir tasviple dernek başkanlığına getirildi. Böylece İrfan ÇETİNKAYA bireysel ilişki ağırlıklı ticari ve özel hayattan sosyal ağırlıklı sivil toplum yaşamına hızlı bir geçiş yapmak zorunda kaldı. Ama, dernek dışı çevrelerden de gördüğü içtenlikli desteğin etkisiyle kısa süreli alışma döneminin ardından yeni hizmeti hiç yadırgamadığı hatta giderek bütünleştiği görüldü.

Ülkemizde o süreçte özendirilen tek yanlı inançsal örgütlenmenin de etkisiyle Hacı Bektaş Veli Derneğinin üye tabanı hızla genişlerken onların günlük yaşama dayalı sosyal ve inançsal beklentileri de ön plana çıkmaya başlamıştı..  O günlerde halka açık olarak gerçekleştirilen ve Alevi ünlülerinin konuşmacı olarak katıldığı “Hacı Bektaş Veli ve Yunus Emre’de insan sevgisi ve Hoşgörü” konulu panel adı öyle olmasa da özde öyle olan bir Alevi Bektaşi kuruluşunca anayasal haklar bağlamında ilk kez dile getirilen söylemleri ve barışçı yaklaşımıyla her kesimden yaygın bir ilgi görmüştü.

Bu etkinlik  aynı zamanda ÇETİNKAYA’ ya  yönelik ilk toplumsal puanın da başlangıcını oluşturdu.

Birtakım olumlu gelişmelere karşı o  kesiminin hep görmezden gelinmiş bazı sosyal ve kültürel gereksinimlerin dernek yapılanması içinde yeterince karşılanamayacağı anlaşılınca yeni arayışlar bağlamında vakıf kurma girişimi ön plana çıktı ve kısa adı HABEV olan Eskişehir Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı da 09 Haziran 1995 tarihinde resmen kuruldu. Organları oluştu, Çetinkaya bir süre için Dernek başkanlığına ek olarak vakıf başkanlığını da yükümlendi. Senette belirtilen amaçlar doğrultusunda sorunlara ve taban beklentilerine kalıcı çözümler için uygun bir arsa ve inşa edilecek mekanın vakfa kazandırılması amacıyla  Vakıf adına düzenlenen etkinliklerle katılım ve mali katkıların zemini hazırlanırken günümüzde kültür merkezinin üzerinde yer aldığı arsa, bedeli karşılığında ve ihale yoluyla Odunpazarı Belediyesi’nden satın alındı (06 Kasım 1995)

Buraya kadar gerçekleştirilen hızlı gelişmede ve ulaşılan sonuçta  başcıl etken girişimci, takipçi ve inanmışçı kimliği ile  elbette İrfan ÇETİNKAYA olmuştur. Geniş çevresi sayesinde birçok bürokratik engel hızla aşılmış; bir yandan da yeni kampanyalarla ek kaynaklar sağlanırken plan ve proje işlemleri dahil çoğu bağış yoluyla sağlanan inşaat malzemeleri yapım alanına akmaya başlamıştır. 20 Nisan 1996 tarihinde de  kültür merkezin in temeli ilgili üç bakanla birlikte hizmete gönül veren dış çevrelerin ve geniş bir taban kesiminin katılımında  görkemli bir törenle atılmıştır. Zamana karşı yarış halinde tamamen halkın katılımıyla büyük bir büyük bir imece oluşturulmuş;  bedensel, parasal ve lojistik katkılarla yapılanma şaşırtıcı bir hızla ilerlemiştir. Hatta,  ÇETİNKAYA  aile şirketine ait hafriyat araçlarının bile karşılıksız kullanımı dahil hangi iş adamından ya da firmadan ne istenmişse bir yerine iki gelmiştir.  Geniş bir alana yayılmış dört katlı yapı, tamamlanan bölümleriyle 14 Eylül 1997 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman DEMİREL’ in, kalabalık bir konuklar topluluğunun ve coşkulu taban kesiminin birlikteliğinde Eskişehir Hacı Bektaş Veli  Kültür Merkezi olarak hizmete açılmıştır. Elbette o yapı  gönül verenlerinin, iş hayatı temsilcilerinin  ve malasıyla, mastarıyla koşup gelen çevre ustalarının katkılarıyla oluşturulmuştur. Ama, unutulmamalıdır ki bu oluşumun odağında İrfan ÇETİNKAYA’ nın dinamizmi ve kapsayıcılığı vardı. Ulaşılan sonuç ve gerçekleştirilen başarı sadece bir yapının hizmete sokulması olarak görülmemelidir. Bu oluşum, çatısı altında hiçbir inanç farkı gözetilmeden tüm Eskişehirlilere ve herkese açık yürütülen sosyal, kültürel ve inançsal nitelikli hizmetlerle birlikte değerlendirildiğinde gerçek anlamına kavuşur.  İrfan ÇETİNKAYA’ nın çabaları ve katlıkları da ozaman daha iyi anlaşılır. Onu seversiniz ya da sevmezsiniz. Ama, hizmetleri görmezden gelinerek yapılacak tüm değerlendirmeler mutlaka eksikli ve hatalı olacaktır.

İrfan ÇETİNKAYA nın hiç mi eleştirilecek yanı yoktur?  Hepimizin olduğu gibi elbette onun da eleştirilecek yanları vardır. Birlikte hizmet yürütüp sorumluluk paylaştığımız dönemlerde benim de kendisi ile ters düştüğüm, tartıştığım ve birbirimize sertleştiğimiz durumlar olmuştur.  Ama, onları “Kol kırılır, yen içinde kalır” anlayışı ile uygun çözümlere kavuşturmaya çalıştık.  Sorunları Vakıf-Dernek çekişmesine dönüştürmek aklımızın ucundan bile geçmedi. Çünkü, bu konuda sürdürülecek her türlü ayrıştırıcı girişimin benzer örneklerinde olduğu gibi her iki kuruma da büyük zarar vereceğinin ve tarihsel sorumluluk getireceğinin bilinciyle hareket edilmiştir. Bu bilincin günümüzde de sürdürüleceğine inanıyorum.  Hiçbir itiraz böylesi bir ikiliğin gerekçesi olamaz. Unutmayalım ki suçluyu işaret eden elin üç parmağı kişinin kendine dönüktür.

Sözün burasında sevenlerinin hoşgörüsüne güvenerek rahmetli İrfan ÇETİNKAYA’ nın kişiliğine ilişkini olarak da birkaç söz etmek istiyorum.

En belirgin kişilik özelliği çalışkanlık ve üretkenlik olan İrfan ÇETİNKAYA         özel hayatında son derece özverili, sevecen, barışçı ve cömert biriydi. Ancak görevin söz konusu olduğu anlarda  ödünsüz ve kararlıydı. Bu tutumu bazılarınca her ne kadar eleştiriye ve yeni öngörüye kapalı olarak değerlendirilmişse de onun asıl tepkisi hizmet alanında bedensel, düşünsel ve parasal hiçbir katkısı olmayanların rastgele ortamlarda yaptıkları bilgiçliklereydi.

İnanç konusundaki tutumu da şöyle özetlenebilir: Ona göre inanç, her şeyden önce bireyseldir ve kişi bu konuda sadece Allah’a hesap vermekle yükümlüdür. Kimse inancından dolayı sorgulanmamalıdır. Kimseye inancının ne olduğunu sormadığı gibi kendininkini de sorgulatmazdı. Bu konuda her türlü ayrımcılığa şiddetle karşıydı. Eskişehir’deki barışçı ve hoşgörülü ortama büyük saygı duyar; onu korumayı bir görev bilirdi.

Aleviliği ise İslamiyet çerçevesi içinde özgün bir yaşama biçimi olarak görür; “İnsanın insandan razı’ lığını, eline-beline-diline sahip olmayı ve dört kapı kırk makam” öğretisini bu yaşama biçiminin temel kuralları olarak algılardı. CEM’ i çok yönlü işlevleri olan tartışılmaz bir iç denetim mekanizması olarak görürken CEMEVLERİNİ’ de Alevi  kültürünün temel kurumu olarak değerlendirirdi. Bu kültür içinde soy ayrıcalığına ya da hizmet dışında görev üstünlüğüne yer olmadığını düşünürdü. Alevi ocaklarının bazılarının üstünlüğü ve öncelikliyi tartışmasının, Alevi-Bektaşi ikiliği yaklaşımının birlik ve bütünlüğe zarar vereceği kanaatini taşırdı. Allah, Muhammet, Ali üçlemesi yanında derin bir Ehlibeyt sevgisi, saygısı içindeydi. Kerbela da İmam Hüseyin’e ve Peygamber soyuna yapılanları büyük bir zulüm olarak görür, yapanları da lanetle anardı. Günümüzde gerçekleşen bu tür saldırılardan da büyük acı duyar; onların temelinde cehaletin yattığına inanır, bu nedenle de çağdaş eğitime büyük değer verirdi. Buradan çıkışla da  Atatürk ve Hacı Bektaş Veli’ye büyük hayranlık duyduğunu belirtmekten zevk alırdı. Farklılıklarımıza karşın bizi bir arada tutan etkenin bu ortak görüş olduğunu düşünüyorum.