Eskişehir Eczacılar Odası Başkanı Yücel Yenilmez, “Totele baktığınızda artık devlet ilacın yüzde 50-55 gibi bir kısmını ödüyor. Vatandaş ilacın yüzde 45’ini cebinden ödüyor. Her fiyat düşüşünde aslında vatandaşa ilaç daha pahalıya mal oluyor. Katkı payı, şu bu adı ne olursa olsun, bir müddet sonra bu iş hastaya yıkılacak” şeklinde konuştu.
Sevgili okurlar. Şehri Söyleşiler’de bugünkü konuğumuz Eczacılar Odası Eskişehir Şubesi Başkanı Yücel Yenilmez. Yenilmez’le birlikte yaklaşık 6 aydır hükümetle eczacılar arasında başlayan ilaç problemi, eczacıların mağdur olması ve vatandaşların istedikleri ilaçları eczaneden kolaylıkla alamamasını değerlendirdik.
Sadi Seda: Özellikle son 5- 6 aydan SGK ile aranızda olan husumet nedir? SGK’ne istiyor, siz ne istiyorsunuz?
Yücel Yenilmez: Aslında bizim sorunlarımız iki yıl öncesine dayanıyor. Biriken sorunları iki yıldır çözemiyoruz. Sebebi eski Çalışma Bakanı Ömer Dinçer iki yıl önceki eczane kapatma eylemimizden sonra bize, eczacılara ve Türk Eczacılar Birliği’ne tüm kapıları kapatmıştı. Seçimlerden sonra bakan değişimi olunca, iki yıldır biriken sorunlarımız için tekrar görüşmelere başladık. Ama kasım ayında yapılan fiyat indirimleriyle beraber eczanelerimizde ciddi bir sıkıntı yaşanmaya başlandı. Hem cirolarımızda ciddi bir düşüş var, hem de yaklaşık 350 kalem ilaçta, 350 kalem ilacı aldığımız fiyattan daha fazla satmak zorunda bırakıldık. Bir ticarette böyle bir anlayış olmaz. Çok uzun sürer, böyle bir şeye dayanamazlar. Biz açıkçası en başta şunu istiyoruz. İlaç fiyatlarından bağımsız bir para kazanmamız gerektiğini düşünüyoruz. Bir meslek hakkı ya da kutu başına fiyat. Kutu başına ayrı bir karlılık istiyoruz. Artık eczanelere ciddi zarar veriyor bu düşüşler. Eczaneler ciddi gidere sahip yerler. Sigortasız eleman çalıştıramazlar, sattıkları ilacın büyük çoğunluğunu devlete fatura ettikleri için vergilerin hepsini tam ödemek zorunda kalırlar. Artık sattığımız üründen kar edemiyoruz. Ayrıca bu fiyat düşürüşlerinden sanayi hiçte zarar görmedi bu yönden baktığımızda. Sanayi devletten istediğini aldı. Bu fiyat indirimleriyle beraber ticari iskontolarımızı sıfırladı. Şimdi onu da bu son görüşmelerinde devletten aldı. İlaç fiyatları düştüğünde vatandaş sanıyor ki, aslında ilacı daha ucuza alacak. Aslında öyle bir şey yok. İlaç fiyatları SGK’ ya düşürülüyor, vatandaşa düşürülmüyor. Her ilaç fiyat düşüşü hastaya ödediği fark olarak yansıyor. Ama ne yazık ki çoğu farkında değil hastalarımızın bu konuda.
Sadi Seda: Nasıl yansıyor Başkanım?
Yücel Yenilmez: Totele baktığınızda artık devlet ilacın yüzde 50-55 gibi bir kısmını ödüyor. Vatandaş ilacın yüzde 45’ini cebinden ödüyor. Her fiyat düşüşünde vatandaşa, yani daha önce bunun örneklerini çıkarmıştık, bir ilaç fiyat düşüşünden önce hastanın eczaneye ödediği para 3 lira, fiyat düşüşünden sonra yeniden yapıyoruz, devlet ilaca daha az ödemiş, ama aslında daha çok ödemiş. Katkı payı, şu bu adı ne olursa olsun, bir müddet sonra bu iş hastaya yıkılacak.
Esra Çevik: 6197 sayılı eczacılar ve eczaneler kanununda önümüzdeki süreçte bir çok değişiklikler yapılması öngörülüyor. Bu konuyla ilgili her hangi bir iyileştirmenin içerisine katılacağını düşünüyor musunuz?
Yücel Yenilmez: 6197 ile iyileştirme 15 yıldır yapılmaya çalışılıyor. AK Parti Milletvekilimiz Ülker Can eczacı. Onun böyle demeçleri de oldu. İyi niyetli çalıştıklarını düşünüyoruz, ama yasa konusunda çok umutlu değilim açıkçası. İnanılmaz bir hızla eczane açılıyor. Nüfusa göre bir sınırlandırmaya gitmek lazım. İsteyen herkes eczane açabildiği için ne ilaç sanayi ne başka bir kurum, eczacı istihdam etmiyor. Bu nedenle özellikle ilaç sanayisinde bizim boşluğumuzu kimyacılar doldurmuş durumda. Ama böyle bir sınırlama gelirse, hem hastanelerde, hem ilaç sanayinde alanları çok hızlı açabiliriz. O yasanın içersine koyulmasını istiyoruz. Bir barem oluşturulsun parasal, ya da reçeteye göre o baremi geçene eczanede ikinci eczanede çalıştırılma zorunluluğu gelsin. O yasada bizi koruyan bir yer var, eczacıların sahip ve mesul müdürü eczacıdır der. O cümle değiştiği anda bizim için dünya tersine döner. Onun için yasa çıksa mı iyi çıkmasa mı, o cümleye kalacaksa yasada sorun yok bizim için.
Esra Çevik: Yücel bey, son günlerde, klinik eczacılık denen bir uygulamadan bahsediliyor. Hastanede sadece ilacın verildiği eczanede değil, her bölümde hastanın tedavisi sırasında ilacını ayarlayan, veren, kontrolünü yapan hastaya hizmet esnasında işin ilaç bölümünü yürüten eczacılık. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Yücel Yenilmez: Kesinlikle klinik eczacılık, eczacılık alanının vazgeçilmez bir parçası. Son 4-5 yıldır bununla ilgili yoğun çaba veriliyor. Türkiye’de iki tane klinik eczacımız var. İlacın her olduğu alanda eczacı olmak zorunda. Hemşireler tarafından yürütülmeye çalışılıyor bu söylediğim şey de. Ama şu anda bir klinik eczacı hocamızın doktorası kabul edildi, doçent oldu. Bundan sonra bu klinik eczacılık da hızla yürüyecektir. Devlette klinik eczacılık kadroları açmaya başladı. Ama çok fazla klinik eczacımız olmadığı için kadrolar henüz doldurulamıyor. Bir yerinden bu iş başladı. Hastanenin her yerinde ilaçların olduğu her alanda eczacı olmak zorunda. Hacettepe’de bunun uygulaması yapılıyor ve çok başarılı sonuçlar alındı. Eczanede de aslında bir nevi klinik eczacı uygulamaya geçmek gerekiyor.Bir iki eczanemiz bunu yapıyor deneme olarak. Biz sağlık danışmanıyız diyorsak bunun gereklerini yerine getireceğiz. Hep devlete, hükümete, SGK’ ya kızıyoruz ama, bizim de iyi birer sağlık danışmanı olmamız lazım.
Esra Çevik: Eczanelerde de artık çıraklık, kalfalık dönemi var ve hiçbir eczacılık eğitimi almadığı halde küçük yaşlarda eczanelerde çırak olarak başlayıp bu işi uzun yıllardır sürdüren elemanlar var. Bu ne kadar sağlıklı bir işleyiş ve bunun önüne nasıl geçilebilir?
Yücel Yenilmez: Anadolu Üniversitesi’nde bir yüksek okul açıldı bununla ilgili olarak artık eczane teknikeri yetiştiriyorlar. Artık çıraklık ustalık diye yetiştirme dönemleri bitti. Avrupa Birliği’ne uyum yasalarından dolayı eczanelerimizde çalışan personellerimizi eğitim için de Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Türkiye Eczaneler Birliği bir protokol imzalamıştı 3 yıl önce. Görevi odalara vermişti. Biz Sağlık Müdürümüz ile konuştuk ve Halk Eğitim bünyesinde bizim meslektaşlarımız ve üniversiteden hocalarımızın da katıldığı kurs düzenledik yaklaşık 6 ay süren. Bundan sonra usta, çırak söz konusu olmayacak. Muhtemelen yakında çıkacak yasalarla da eczanede sigortalı olmanın koşulu ya bizim açtığımız o kursu bitirmiş olmak olacak ya da eczacılık yüksek okulun iki yıllık teknikerlik bölümünden mezun olmuş olacak.
Sadi Seda: Son yıllarda birçok ilaçların televizyonlarda reklamları yapılıyor. Hem diyorsunuz ki ilaç eczacının kontrol altında satılmalı, bir taraftan da reklamı yapılan ilaçlar var. Bunlara nasıl müdahale edemiyorsunuz?
Yücel Yenilmez: Televizyonlarda yapılan reklamlar Tarım Bakanlığı’nın ürettiği ürünlerle ilgili. Sağlık Bakanlığı’nın ürettiği ürünlerde reklam yapılamaz. Daha doğrusu yeni bir yönetmelik değişti, şimdi bazı vitamin ilaçları için başladı. Ama normal ilaçlar için yapılamaz. Ama bir alana bir bedava işi bizim ne yazık ki Eskişehir’de birkaç eczanemizde karşılaştığımız bir uygulama. Gerekli disiplin işlerini yürütüyoruz onlarla ilgili. İlacın reklamıyla ilgili biz defalarca meclisten geçen kararları yasayla, mahkemelerle geri döndürdük. Ama bu sefer farklı bir versiyonunu seçimlerden hemen önce TRT Yasası’nın içine sokup geçirdiler. Çok kritik ilaçlar da yapılmayacağı söyleniyor ama bir kere yolu açıldı. Çok tehlikeli bir durum. Biz yine hukuki başvurularımızı yaptık. Sonucunu bekliyoruz.