Karaca: Birbirimizi kilitleyerek nereye varacağız Eskişehir olarak? Ben Yılmaz hocayı kilitleyeyim, hoca bir başkasını, bir başkası diğerini. Bakın sıkıntı bu. Hepimiz aynı kavşaktayız. Birbirimize müsemmalı davranmazsak o kavşakta kilitlenir kalırız. Eskişehir büyümez. Stadyum nereye, gar nereye yapılsın diye tartışıyoruz. Bunların cevabını ortak akıl süreci ile aramalıyız. Yoksa bu tartışmaların sonu gelmez. Herkesi memnun edecek alanlar belirlemeliyiz” şeklinde konuştu.
Anadolu Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Mustafa Yıldırım ile Köşe Yazarı Sadi Seda’nın sorularını yanıtlayan Müstakil Sanayici İş Adamları Derneği’nin yeni başkanı Dr. Sıtkı Karaca Anadolu’ya birbirinden farklı konularda çarpıcı açıklamalarda bulundu.
MÜSİAD Şube Başkanı Dr. Sıtkı Karaca, “Bizim hedefimiz markalaşma ve ARGE olmalı. Bunları yapamazsanız gelişemezsiniz. Türkiye markalaşmaya doğru gidiyor mu gidiyor. İşsizliğin önüne geçebilmek için yeni KOBİ’ler oluşturmamız gerekli. Sadece tüketen değil üreten toplum olmalıyız. Ama sadece sanayi ürünleri değil, daha geniş ufuklar geliştirmemiz, sayısal insanların sayısını çoğaltmamız lazım. Herkes üniversite mezunu olmalı. Biz hep korkuların toplumu olmuşuz” dedi.
anlayışlarımızın örtüştüğü yerler var
Sadi Seda: Bazı çevrelerce MÜSİAD diyince sanki hükümetin arka bahçesi, hükümetin tam destekçisi gibi algılanıyor. Hükümetin yanında gibi görünüyorsunuz. Hükümet yanlış yapsa da bunları söylemekten kaçınıyor musunuz?
Sıtkı Karaca: Aslında biliyorsunuz bizim iki gözümüz vardır. Bir gözümüz ile biraz farklı görürüz diğerini kapatınca biraz daha farklı ama ikisiyle bakarsak olaya daha bütünlüğüyle yaklaşırız. 180 dereceyi görürüz. Aslında sivil toplum örgütleri siyasi iktidarların bakış açısını genişletmek zorundadır. Bizim bir görevimiz de budur. Biz bakış açısını genişletiyoruz. Onların dar bir bakış açısı olabiliyor. Siyasi noktada bakabiliyor. Hâlbuki biz toplumsal noktadan da bakmaya çalışıyoruz. MÜSİAD’ın en büyük özelliklerinde bir tanesi bu. Tabi hükümetin anlayışı ile bizim anlayışımızın örtüştüğü yerler vardır. Bunlar çokta olabilir. Çok olması da zaten normal. Ama ekonomik bazda doğruluklarının bir kısmı yanlışsa biz onu uyarırız. Ya da toplumsal noktalardaki sorunlar varsa onu da uyarıyoruz. Bu uyarmanın ötesinde bizim Sivil Savunmanın örgütü olarak zaten göreviniz olmamalı. O zaman kaos olur. Şimdi biz burada, her şeyi akliselim noktasında diyoruz ki ‘burada bir yanlış yapıyorsunuz. Bu yanlışı düzeltin’ diyoruz. Yanlış gördüğümüz hususlarda hükümetleri uyarmak bizim görevimiz. Yürütmeyi bırak, yasamayı bile uyarmak görevimiz olduğuna inanıyoruz. Onun için biz bağımsızız. Hiç kimsenin ne arka ne ön bahçesiyiz. Bu hükümet gider başka hükümet gelir onların da doğrularını alkışlar, yanlış yaptıklarında onları da uyarırız.
ORGANİZEDE ÇOK ÖNEMLİ BİRŞEY YOK
Mustafa Yıldırım: Türkiye’de ve Eskişehir’de iş adamları ve sanayiciler ne tür sıkıntılar yaşıyor? Özellikle Eskişehir’de problemler nedir? Tren yolu, ulaşımıyla ilgili sorunlar var. Bir de Sanayi Odası’nın çalışmalarını nasıl buluyorsunuz? Gerekli sorunlara çözüm üretebiliyorlar mı?
Sıtkı Karaca: Herkes, daha iyisini güzelini Eskişehir’e vermek ister. Eskişehir’deki sıkıntılar şu. Eskişehir’de diyalog yok. Yani Sanayi Odası, Ticaret Odası, SİAD’lar, Milletvekilleri, Büyükşehir, Odunpazarı, Tepebaşı. Bunların aynı tarzda bunu oturup konuşarak, aynı çözümler üretmesi lazım. Eskişehir zaten hava alanı meydanıyla sıkışmış durumda bir tarzda. Tülomsaş’da bu taraftan sıkıştırmış bir tarzda. Organize Sanayi de diğer taraftan sıkıştırıyor. Biz tamamen sıkışmış bir şehir de yaşıyoruz. Havaalanı batıya mı, doğuya mı? Genişlesin tartışmaları Eskişehir’e 3 yıl kaybettirdi. Şimdi 3 yıl önce bu karar alabilseydi Eskişehir Anadolu Üniversitesi Havaalanı da uluslar arası hava limanı özelliklerinizi kazanmış olacaktı. Eskişehir’in önce bu uyumu sağlaması lazım. Bu uyumu sağlamadığınız zaman Eskişehir’i büyütemezsiniz. Eskişehir sanayi kenti olma özelliğini kaybetti bir öğrenci kenti haline dönüştü. Eskişehir’in kendisine bir kere kendisine çekirdek sanayi belirlemesi lazım. Bir değil birkaç tane. Gerekirse hükümet sıfır vergi ve faiz ile kredi vermesi için baskı yapmamız lazım. Buna uygun altyapı var. Buna yönelik belki Organize Sanayi içinde değil de, dışarıda iki tane Organize Sanayi daha yapmanız lazım. Bir tanesi Havacılığa ait Organize Sanayi, bir tanesi de raylı sisteme ait yapın. Eskişehir’in sorunları diyalogsuzluktan. Biz MÜSİAD olarak her grupla görüşmek istiyoruz. İnanın randevu istiyoruz, bazen randevularımıza cevap verilmiyor.
BÜYÜKERŞEN BİZE RANDEVU VERMİYOR
Sadi Seda: Bu randevularda neyi amaçlıyorsunuz?
Sıtkı Karaca: Biz her sorunu olan kişiyle görüşmek istiyoruz. Yani burada kurumlar var tabi, kamu var. Biz mesela Yılmaz hocadan 3 defadır randevu istiyoruz. Biz Sivil Toplum Kuruluşuyuz. Yılmaz Büyükerşen’e randevu talebemizi faksladık bir de. Geçen dönemde istedik, o zaman ben başkan değildim ama yine talebimize cevap verilmedi. Biz yok sayılmayı kabulleniriz, hiç önemli değil. Ama Eskişehir için bir sorun mu? Bana göre bir sorun. Biz herkese kapımızı açmalıyız. Başka türlü olmaz. Yılmaz hoca Eskişehir’in elli yılına damga vurmuş bir insandır. Hocamıza saygı duyarız. Şimdi düşünün 1960- 1962’lerden itibaren Yılmaz hocanın Eskişehir’e hizmetleri var. Doğru olanları da var yanlış olanları da. Doğrulara doğru deriz, yanlışları da eleştiririz. Biz aynı noktadayız. Ben MÜSİAD’dayım diye Yılmaz hocanın doğrularına hayır mı diyeceğim? Yanlışları da söyleyeceğiz. Ya da yanlışlarına bu hocamızdır yapabilir’ dersek olmaz. Burada hep tarafsızlığımızı korumalıyız. Bakış açımızı, ufkumuzu da geniş tutmak zorundayız. Herkesi hatalarıyla beraber de kabul etmeliyiz. Çünkü insanlar hata yapacak. O insanlar uyarıldığı zaman düzeltilebiliyorsa bu işte gerçek fazilet budur diyeceğiz. Yoksa uyarıldı, biliyor ama yapmıyor. Birilerine yararlanabilir diye. Bakın, Anadolu Üniversitesi’nin önündeki kavşaktan sağa gidemiyorsunuz. Niye gidemiyorsunuz? Bu büyük bir ayıp. Sizin trafiği kilitlemeye hakkınız var mı? Sorumlu kim? Birisine yaranacak, birisine yarayacak diye o hizmetten kaçamazsınız ki.
2002 YILINDAN İTİBAREN ESKİŞEHİR’E
YENİ YATIRIMLAR GELMEYE BAŞLADI
Mustafa Yıldırım: Hükümetin Eskişehir’e ya da sanayiciye katkısını nasıl değerlendiriyorsunuz? Yıllardır havaalanının uzaması, Büyükşehir engelledi veya hükümetin ödemeleri geciktirmesi, tren yolunun yer altına alınması. Tren Gar binasının yapımı uzadıkça uzadı.
Sıtkı Karaca: Eskişehir 2002 yılından itibaren iş başına gelen hükümet ile hakikaten büyük yatırımlar aldı. Türkiye’nin neresine bakarsanız bakın, şehrin içinden yol geçiyorsa bunu belediyeler yapmıştır. Eskişehir istisnadır. Belki 200 milyon dolar para sadece çevre yoluna gitmiştir. Eskişehir hızlı trene ilk kavuşan kent. Bunun yeraltına alınma çalışması da 300 milyon dolar civarına da ulaşacaktır. Bakın rakamsal olarak da inanılmaz yatırımlar gelmiştir Eskişehir’e. Yeterli değildir? Tren hattının yer altına alma projesi, gecikmiştir. Rakamsal olarak düşünürseniz Türkiye’de nüfusa oranla, devletten aldığı kişi başına düşen para şayet yüzde 1’in üzerindeyse Eskişehir yüzde 1’in üzerinde. O zaman hükümet Eskişehir’de daha fazla para vermiş. Zaten bu da 384 lira gibi oluyor yatırım kişi başı. Bunu yeterli görüp görmeme değil. Bizim sıkıntımız şu. Bu yatırım gerekli yere mi yapıldı? Bizim bunu sorgulamamız lazım. Yoksa yatırım, rakamsal değer yüksek. Gerektiği yere de yatırıldı görünüyor. Ama gecikmeler var. Havaalanı gecikti üç sene. Dediğimiz gibi tren yolunun ve garının gecikmiş bir projesi var. Osmangazi Üniversitesi tarafından seçimlerden önce gar için bir proje hazırlandı. Bana göre çok güzel bir projeydi. Uygulanabilirdi. Ama o dönemde olmadı. Şu anda bunlar nasıl çözülebilir? Bunların vali, milletvekilleri, rektörler, belediye başkanları, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile bir masaya oturularak çözümlenmesi gereken konular.
BİRBİRİMİZE MÜSAMALI DAVRANMALIYIZ
Sadi Seda: İktidar ile Büyükşehir Belediye Başkanı arasında bir sürtüşme söz konusu. Her ikisi de kendi projelerinin doğru olduğunu savunuyor. Uzlaşma sağlanamıyor. Nasıl çıkılacak bu işin içinden?
Sıtkı Karaca: Sadece hükümetle değil Odunpazarı Belediye Başkanı Burhan Sakalı’yla da var Yılmaz hocanın anlaşamadıkları. Şu açıdan söylüyorum, özellikle tren geçidi konusunda iktidar partisi ile Büyükşehir Belediyesi’nin anlaşamaması tren yolunun yer altına alınmasının gecikmesine neden oldu, AK Parti Milletvekili Salih Koca geçtiğimiz günlerde ‘hızlı tren hattı niye gecikti’ diye sordum, çünkü bizim de sorma hakkımız var. Dedi ki,’Tren yolunun yer altına alınması için rayın taşınması lazım. Rayın yan tarafa alınması için UKOME kararı gerekiyor’. Bu karar çıkmadığı zaman bir birimizi kilitliyoruz. Birbirimizi kilitleyerek nereye varacağız Eskişehir olarak hadi söyleyelim. Ben Yılmaz hocayı kilitleyeyim, hoca bir başkasını, bir başkası diğerini. Bakın sıkıntı bu. Hepimiz aynı kavşaktayız. Birbirimize müsamalı davranmazsak o kavşakta kilitlenir kalırız. Eskişehir büyümez.
ESKİŞEHİR’DE RAYLI SİSTEMLER İLE UÇAK
SANAYİİ TEKNOLOJİSİ GELİŞTİRİLMELİ
Mustafa Yıldırım: Üretimden bahsettiniz. Hükümetin yerli otomobil ve uçakla ilgili projeleri var. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz? Bir tarafta da şu dikkatimi çekiyor, Tülomsaş Genel Müdürü Hayri Avcı ‘hızlı tren yapabiliriz’ diyor. Öbür taraftan yerli uçak ve otomobil yapacak baba yiğit var mı? diyor Sayın Başbakan. Eskişehir’de de Tülomsaş ‘biz hızlı tren yapabiliriz’ diyor, destek görmüyor. Yerli üretim ve Tülomsaş’ın bu çıkışıyla ilgili ne söyleyeceksiniz?
Sıtkı Karaca: Pancar motor üreten fabrika vardı Erbakan hocanın kurduğu. Biz de bir şeyi yaşatma ve geliştirme sıkıntıları var. Çağa, topluma uygun, yeniden, kendimizi yenilememiz lazım. Ama bizim zaten sıkıntılarımızdan bir tanesi bu. Batı iki yüzlüdür. Hatta daha çok yüzlüdür. Biz onların bile söylediği noktalardaki ip uçlarını kaçırıyoruz. Hızlı tren için diyelim ki 1 milyar dolarlık yatırım gerekiyor Eskişehir’e. Bu Eskişehir’e yapılmıyor aslında. Türkiye’ye yapılıyor. Artık uyanmanız lazım. Her şeyi özelleştiremezsiniz. Özelleştirirken bile, sistematik ve Türkiye’nin jeopolitik yapısına da uygun hareket etmeniz lazım. Buradaki sıkıntılardan bir tanesi Tülomsaş’ın özerkleştirilmesi. Tamam güzel. Ama kredi alabilmesi için önünü açmanız lazım. Ancak o zaman istediklerini yapabilsin. Diyeceksiniz ki ben yılda senden 10 tane lokomotif alacağım, hızlı tren alacağım 10 tane. Buna göre ayarla kendini. Ben sana şu kadar teşvik veriyorum, sende dünya fiyatlarının altında bir fiyatla bana bu teşviki geri verecek şekilde istediği üret ver. Diyelim ki bir lokomotifi Avrupa’dan 350 milyona alıyoruz. O zamanda sen de 350’ye hatta 300 milyona ver. Ben sana başka şekilde teşvik vereyim. Tamamen yerli üretim mümkün değildir. Uyum sağlayacağız, aynı frekansla konuşacağız. Aynı ritmi çalacağız, farklı ritim çalınırsa kakofoni olur. Eskişehir’in iki noktada sanayisini geliştirmesi gerekiyor. Bu belli. 1 raylı sistemler. 2 uçak. Diğerleri de olacak. Ama mutlaka Eskişehir raylı sistemler ve uçak teknolojisi için bir şekilde teşvik almalı. Anadolu Üniversite mükemmeliyetçilik merkezi kuruyor. Bu önemli. Dünyada sayılı merkezlerden bir tanesi olacak.