Gıda etiketlerinde sıkı denetim: Artık bu ifadeler yazılamayacak!
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın son 2 yılda hayata geçirdiği yeni düzenlemelerle gıda etiketlerinde tüketiciyi yanıltan ifadeler ve görseller tek tek yasaklandı. “Tereyağı tadında”, “çikolata keyfi”, “köy ürünü” gibi ifadeler sınırlandırılırken, ürün içeriklerinin daha şeffaf şekilde sunulması zorunlu hale getirildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin korunması ve gıda konusunda doğru bilgilendirilmesi amacıyla gıda etiketleme sisteminde kapsamlı değişikliklere gitti. “Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği” kapsamında yapılan düzenlemelerle, tüketiciyi yanıltan ifadeler, görseller ve pazarlama yöntemlerine karşı yeni kurallar devreye alındı. Son iki yılda yapılan düzenlemelerle birlikte gıda etiketlerinin daha okunabilir olması, tüketicinin ürünü doğru tanıması ve gıda okuryazarlığının artırılması hedeflendi.
“Çikolata keyfi”, “tereyağı lezzeti” gibi ifadeler yasaklandı
Yeni düzenlemeler kapsamında aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerde gerçek gıda görsellerinin kullanılmasına yasak getirildi. Ayrıca ürün ambalajlarında “aromalı” ifadesinin açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale geldi. Özellikle tüketiciyi yanıltabilecek “... tadında”, “... lezzeti”, “... keyfi” gibi ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi. Buna göre; tereyağı aromalı margarin ve ayçiçek yağlarında “tereyağı tadında”, kokolin ürünlerinde “çikolata keyfi”, sütlü buz ürünlerinde “dondurma lezzeti”, zeytinyağı içermeyen bitkisel yağlarda “zeytinyağı lezzeti” gibi ifadeler artık kullanılamayacak. Ayrıca zeytin ya da zeytin ağacı görsellerinin, zeytinyağı içermeyen ürünlerde kullanılması da yasak kapsamına alındı.
“Köy ürünü” algısına da sınırlama geldi
Bakanlık, tüketicide doğal ve geleneksel üretim algısı oluşturan “köy ürünü” gibi ifadeler için de yeni kurallar getirdi. Marka, ambalaj ve tanıtımlarda gerçeği yansıtmayan şekilde “köy ürünü” algısı oluşturulmasının önüne geçilecek. Kanatlı hayvan ürünlerinde de hayvanların yetiştirme şekline uygun olmayan görsellerin kullanılmasına izin verilmeyecek.
Yer fıstıklı baklava artık açıkça belirtilecek
Yeni uygulamalarla birlikte ürün içeriklerinin daha şeffaf sunulması da zorunlu hale getirildi. Örneğin yer fıstığı kullanılarak hazırlanan baklavalarda artık yalnızca “fıstıklı baklava” ifadesi kullanılamayacak. Bunun yerine “yer fıstıklı baklava” ifadesinin açık şekilde yazılması gerekecek. Toplu tüketim yerlerinde ve satış noktalarında da tüketicinin tercihlerini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu hale geldi.
İthal algısı oluşturan ambalajlara da engel
Düzenleme kapsamında Türkiye’de üretilen ürünlerde ithal ürün algısı oluşturacak isim, görsel ve ifadelerin kullanılmasına da yasak getirildi. Aynı şekilde ithal ürünlerde de yerli üretim izlenimi verecek ambalaj ve tanıtımların önüne geçilecek. İçeriğinde krema bulunmayan ürünlerde “krema” ifadesi kullanılamayacak, bunun yerine “krema sos” ifadesi yer alacak.
Menüde enerji değeri dönemi
Yeni düzenlemeler yalnızca market ürünleriyle sınırlı kalmadı. Restoran, kafe ve toplu tüketim noktalarında da menülerde ürün içerikleri ve enerji değerlerinin tüketicilere sunulması zorunlu hale getirildi. Bitki çaylarında ise hazırlama yöntemlerinin etiket üzerinde açık şekilde belirtilmesi şartı getirildi.
189 yeni gıda bileşeni mevzuata girdi
Bakanlık ayrıca yeni geliştirilen gıdaların piyasaya arzına ilişkin kuralları da yeniden düzenledi. Avrupa Birliği listesinde yer alan ve Türkiye’de kullanımına uygun görülen 189 yeni gıda bileşeni mevzuata dahil edilirken, GDO’lu mikroorganizma kullanılarak üretilen, domuz kaynaklı veya böcek içerikli 32 ürün ise kapsam dışında bırakıldı.