Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Genel Jeoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erhan Altunel, ES TV’de canlı yayınlanan ‘Soruyoruz’ programında gazeteciler Murat Taşkın ve Tarkan Demir’in sorularını yanıtladı. Prof. Dr. Altunel, beklenen kritik İstanbul depremi ile ilgili Eskişehir'i uyardı. Detaylar haberimizde.
Depremle ilgili bilgi kirliliğinin önüne nasıl geçileceğiyle ilgili görüşlerini aktaran deprem uzmanı Prof. Dr. Erhan Altunel, “Bir bilim insanı kendi övmez. Bilim insanları çalışmalarını yapar ve akademik yayınlar da değer görürse bunu yayınlar. Eğer çalışmalarınızı başka bilim insanları alıyor ve referans veriyorsa doğru yoldasınız demektir. Bir yer bilimci bizzat gidip fayı gözüyle görmedikten, üzerine basmaktan, eliyle dokunmadıktan sonra… Eğer bunu yapmıyorsa başkasının araştırmalarını anlatıyor demektir. Bir bilim insanı ‘Son 2 yılda veya 6 ayda deprem olacak’ diyorsa bana göre palavra atıyordur. Yer bilimciler olarak ancak nerede, ne büyüklükte deprem olabileceğini söyleyebiliriz. Fayın üzerindeki kayma hızını ve en son ne zaman deprem olduğunu bilirseniz kabaca oranın tehlikede olup olmadığını kestirebilirsiniz. Herhangi bir kimse bu konuda tam zaman veriyorsa ona itibar edilmemeli” şeklinde konuştu.
UZUN ARALIKLARLA BÜYÜK DEPREM
Eskişehir’de en son 1956 yılında 6,4 büyüklüğünde bir deprem olduğunu belirten Altunel, “2 kişi yaşamını yitirmiş. Bir yıkıma da sebep olmuş. Eskişehir fayının uzunluğu 70 kilometre birbirini takip eden kırıklardan oluşuyor. 1956 yılında bunun bir kısmı kırıldı. 70 kilometrelik fayın tamamı kırılsaydı 7,2 büyüklüğünde deprem olabilirdi. Henüz kırılmamış 50 kilometrelik kısım var. Kırılmayan yerlerin en son ne zaman deprem ürettiğini bilsek problem yok. Eğer kayma hızı yüksekse sık aralıklarla deprem üretir. Eskişehir’de yaptığımız çalışmalarda bunun kayma hızına bağlı olarak 3-4 bin yılda bir büyük deprem üretiyor. 1956 yılında kırılan fayın üzerinde uzunca süre deprem olmaz ama. 70 kilometrelik fay hattının deprem olan kısmı 20 kilometre aralığında. Geri kalan kısımda ne zaman deprem olacağını bilebilmek için tekrarlanma aralığını belirlemek için eski depremlerin ne kadar sıklıkla deprem ürettiğini bilmek gerekir. Yani bir zaman verilemez. Eskişehir fayının özelliğine gelirsek; sık sık değil uzun aralıklarla büyük deprem üretiyor. Fayın kırılmayan kısmı için en son ne zaman deprem olduğunu bilebilirsek tekrarlanma aralığı konusunda bir fikir beyan edebiliriz ancak” ifadelerini kullandı.
İSTANBUL’DA YAŞANAN ESKİŞEHİR’İ DE SALLAYACAK
Beklenen İstanbul depremine değinen Altunel, “Fayın kırılmamış kısmı Marmara Denizi’nin içinde kalıyor. Tekrarlanma aralığını doldurdu. Zamanının veremeyiz ama deprem olacak. Burada olacak deprem 1999 yılında Eskişehir’i nasıl salladıysa İstanbul’da meydana gelecek 7 büyüklüğündeki deprem yine o şekilde sallar” dedi.
CAN VE MAL GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMALILAR
Deprem master planının önemini vurgulayan Altunel, “İzmir Büyükşehir Belediyesi örneğin Konak’ı merkez alıp 100 kilometre çapındaki alanda deprem etüt çalışması yaptırıyor. Buna göre planlama yapılacak. Deprem Master Planı yapılması aslında çok önemli. Bu plan, imar planlamalarına rehber olabilir. Seçim öncesi belediye başkan adaylarına şu tavsiyede bulunayım… Bir yerel yöneticinin insanlar için yapacağı en iyi davranış, onların canlarını ve mallarını güvenlik altına almaktır. Kısa sürede hasar veren en tehlikeli doğa olayı depremdir. Haritalarda var, çalışmalar ortaya koymuş. Sonuçta bu fay bir yerden gidiyor. Belediye başkanı olsam derim ki madem idare ettiğim, yönettiğim yerin sınırları içinde böyle bir tehlike var, bir fay var. O zaman gerekli yerlere girişimlerde bulunurum, destekleri bulup, uzmanlarına araştırma yaptırırım. Ona göre insanlar kendilerini güvende hissederler” ifadelerini kullandı.