İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Fercan Yavuz,’Yaklaşık altı aydır Eskişehir’de kentsel dönüşümü konuşur hale geldik. Kentsel dönüşüm esasında 200 yıllık bir kavram. İnşaat Mühendisleri Odaları olarak bizler yaklaşık 35 yıldan beri de konutlarımızı deprem ve doğal afet yıkmadan biz yenileyelim diyoruz. Buna pek kimse kulak asmadı’ şeklinde konuştu.
Yavuz, “Eskişehir’in yapı stokunun nerede ise yarısının kaçak olduğunu belirterek “Biz yıkmazsak zaten binalar yıkılmaya mahkum. Kentsel dönüşüm yapılabilmesi için her türlü alt yapı çalışmasının tamamlanması gerekir. Değişim ve dönüşüm sadece bir gurubun veya bir meslek örgütünün değil tüm kurumların sorumluğunda olan bir şeydir”dedi.
İMO Başkanı Yavuz, önemli bir konuya da dikkat çekti: “Eskişehir’de 190 bin bağımsız bölümden 35 bininin tuvaleti, 100 bin tanesinin mutfağı, 4 binin banyosu binanın dışında. Böyle bir yere konut denilebilinir mi?. Bu insanları sağlıklı konutlarda yaşatmak her hükümetin, her yerel yönetimlerin ve biz gibi meslek örgütlerinin başlıca işlerinden birisi.”
Eskişehir İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Fercan Yavuz, Eskişehir’de yaklaşık 6-7 aydır kentsel dönüşümün konuşulmaya başladığını belirterek,”Kentsel dönüşüm esasında 200 yıllık bir kavram. İnşaat Mühendisleri Odaları olarak bizler yaklaşık 35 yıldan beri de konutlarımızı deprem ve doğal afet yıkmadan biz yenileyelim diyoruz. Buna pek kimse kulak asmadı. Geçtiğimiz yıl Ekim ayında Van’da meydana gelen depremden sonra Sayın Başbakan ‘biz bu eski yapıları yenileyeceğiz. İktidarı kaybetmeme pahasını da olsa yenileceğiz’ demesine ciddi ciddi sevindik. Hükümetin bu konuda attığı adım doğru. Ama bu işi nasıl yapacaklar diye de düşündük. Kentsel dünüşüm hemen hemen Türkiye’deki her il için gerekli. Bugün Türkiye’deki yaklaşık 19,5 milyon sayıdaki konutların yaklaşık yüzde 98’i deprem riski altındaki bölgelerde. Yüzde 65’i kaçak, iskansız. Yüzde 40’ı 20 yaşından büyük, oturulamaz nitelikte” dedi.
ESKİŞEHİR’DEKİ YAPILARIN YARISI KAÇAK
Eskişehir’deki yapıların yarısı kaçak, bunlar yıkılmaya mahkûm olduklarını da kaydeden Yavuz, şöyle konuştu:
“Kaçak binaları biz yıkmazsak zaten yarın olası bir depremde bunlar kendiliğinden yıkılacaklar. Eskişehir de değişim, dönüşüm sadece bir gurubun veya bir meslek örgütünün değil tüm kurumların sorumluluğunda olan bir şeydir. Binaların durum tespitleri 5 yıl içerisinde yapılması planlanıyordu. Ancak Van depreminden sonra 5 ay içerisinde 6,5 milyon binaya damga vuruldu.”
YIKMAZSAK YIKILACAK
Eskişehir’de başlatılmış bir kentsel dönüşüm projesi bulunmadığının da altını çizen Yavuz; “Biz yıkmazsak zaten binalar yıkılmaya mahkum. Kentsel dönüşüm yapılabilmesi için her türlü alt yapı çalışmasının tamamlanması gerekir. Elektrik hatlarından kanalizasyona kadar her şeyin yeniden düzenlenmesi gerekir. Yapıların sağlam olması kentsel dönüşüm için tek başına yeterli değildir” şeklinde konuştu.
ENVANTER YOK
Eskişehir’deki yapı sağlamlığı konusunda yapılan çalışmaların ötesinde yorgun binalar ile ilgili elde net bir envanter olmadığını da ifade eden Fercan Yavuz; “Ne yazık ki böyle bir envantere sahip değiliz. Eskişehir’de değişim ve dönüşüm sadece bir gurubun veya bir meslek örgütünün değil tüm kurumların sorumluğunda olan bir şeydir. Binaların durum tespitini 5 yıl içerisinde yapılması planlanıyordu. Ancak Van Depreminden sonra 5 ay içerisinde 6 buçuk milyon binaya damga vuruldu. 5 ay gibi bir sürede bilimsel bir veri olmadan binalar mühürlendi. Eskişehir’de Anadolu Üniversitesi’nin dar kapsamlı fakat bilimsel bir araştırması var. Belli bölgelerde tarama yöntemiyle yapılmış bir araştırma. Ama temelde binaların durumu tespitine yönelik bir araştırma yok” dedi.
35 BİN BİNANIN TUVALETİ, 4 BİNİN BANYOSU
100 BİN TANESİNİN MUTFAĞI BİNA DIŞINDA
“2006 veya 2007 yılında TÜVİK’in yaptığı bir araştırma vardı Eskişehir için. O yıldaki rakamlara baktığımızda 190 bin bağımsız bölümden 35 bininin tuvaleti, 100 bin tanesinin mutfağı, 4 bin tanesinin banyosu binanın dışında idi. Şimdi böyle bir yere konut denilebilinir mi? Bu insanları sağlıklı konutlarda yaşatmak her hükümetin, her yerel yönetimlerin ve biz gibi meslek örgütlerinin başlıca işlerinden birisi. Kentsel dönüşüm kavramına hiçbir itirazımız yok. Uygulama ile ilgili çok ciddi sıkıntılarımız var” diyen İMO Şube Başkanı Fercan Yavuz şöyle konuştu:
“Uygulamanın nasıl yapılacağına dair sıkıntılarımız var. Hem meslek gözüyle baktığımızda sıkıntı var, hem de halkın sıkıntısı var. Bunları dile getirmeye çalışıyoruz. Dile getirince de söylediklerimiz kimsenin hoşuna gitmiyor. Bunları söylemeye ve çalışmalar yapmaya da devam edeceğiz. Kentsel Dönüşüm temelinde plansız yapılaşmayla meydana gelen kötü binaların ve benzerlerinin yıkılarak, yerine çağdaş insan onuruna uygun, sağlıklı yapılar ve sosyal donatılar yapmak. Binlerce tanım var. Bizim anladığımız kavram bu. Kentsel dönüşümü yaptığınız zaman bölgenin kalkınması lazım. Alışveriş merkezlerinden parklara kadar her şeyi hazırlamanız lazım. Bunları bir tarafa koyup da olaya sadece konut bazında bakarsanız ve bunu iki İnşaat bir adette Jeoloji Mühendisi ile yapmaya kalkarsanız bir yerde bugün olmasa da yarın karnımız ağrır. Biz bunların giderilmesi için çalışıyoruz.”
PORSUK ÇAYININ KENARI
CİDDİ OLARAK İNCELENMELİ
Porsuk çayının kenarı ciddi olarak incelenmesi gereken bölgelerden birisi olduğunu da kaydeden İMO Başkanı Fercan Yavuz, son olarak şunları söyledi:
“ Riskli bina, riskli alandan çok daha önemli. Riskli binalar tespit edilmeli, envanterleri çıkarılarak puanlaması ona göre yapılmalıdır. Eskişehir’de bizim tahminimiz 130 bin civarında riskli bina var. 4 katlı ve daha üzerindeki binalar daha riskli. Jeolojik ve Fizik haritalarına bakarsanız Porsuk Çayı Kenarının bu yeni yasaya uygunluk taşıdığı görülüyor. Zemin burada kötü, sıvılaşma riski daha fazla. Nereye göre Baksana, Küçük Sanayi Sitesine, Gündoğdu’nun ön taraflarına göre. Gündoğdu da porsuk çayına yakın olan alanlarda uygun olmayan yerler var. Bu bölgelere baktığımızda porsuk çayının kenarının risk taşıdığını hemen hemen her Eskişehirli bilir. Büyükşehir’in Kentsel Dönüşümü sadece o bölgede sınırlı tutması bizce doğru bir adım değil. Büyükşehir Belediyesi bu işi yapacaksa porsuk çayının geçtiği bölgelerin tamamını riskli alan ilan edebilir. Eğer elinde bilgi varsa. Plana ve soruna bir bütün olarak bakılmalı ve olayı ona göre kurgulamak lazım. Porsuk çayının kenarı ciddi olarak incelenmesi gereken bölgelerden birisi. Riskli bina, riskli alandan çok daha önemli. Riskli binalar tespit edilmeli, envanterleri çıkarılarak puanlaması ona göre yapılmalıdır. Odunpazarı Belediyesinin Gündogdu Mahallesi’nde tespit ettiği ‘riskli alan’ı hangi kriterlere göre tespit ettiğini bilmiyorum. Ama kanuna göre riskli alanı tespit etmek çok kolay. Üzerindeki binanın ekonomik ömrünü doldurdu diyerek bu alan riskli diyebilirsiniz. Bu ekonomik ömür kavramından yola çıkarsak Kuyumcular Çarşısı, Taşbaşı, Hamamyolu Caddesinin bazı bölümleri. Buralarda ekonomik ömrünü doldurmuş çok sayıda bina var.” (Sadi Seda)