PİLOT TESİS ÇALIŞMAYA BAŞLADI
Beylikova’da bulunan ve Çin’den sonra dünyanın 2. en büyük rezerv alanı olan Nadir Toprak Elementleri’nin (NTE) ayrıştırılarak işlenmesi için Eti Maden tarafından kurulan pilot tesis hakkında bilgilendirmelerde bulunan Metin Çekiç, “Nadir Toprak Elementleri, dünyada en büyük doğal rezerv Çin'de. İkincisi de bizim Beylikova'da bulundu. 694 milyon ton gibi bir rezerv. Şimdi bu Nadir Toprak Elementlerin içinde 17 tane nadir toprak bileşenleri var. Bunun da 13'ü bizim çok değerli Beylikova'daki madenimizde bulunuyor. Şimdi genelde 694 milyon tonları konuşuyoruz ama bunların tek başına bir anlamı yok. Eğer biz bu ham maddeyi işlersek, uç ürün haline getirirsek,13 tane Nadir Toprak Elementleri bileşenini ortaya çıkarırsak, bir değeri var. Anladım. Şimdi bizim burada yaklaşık yüzde 3 tenörlü, tenör dediğimiz şey yani 700 milyon tonsa bunun 20 milyon tonu Nadir Toprak Elementi. Bu Beylikova'da bulunan, hem dediğim gibi 17 tane nadir toprak elementinin 13'ünü barındırıyor. Ve rezerv olarak da şu ana kadar keşfedilen dünyanın 2. büyük rezervi. Önce biz pilot tesis kurduk, bin 200 ton yıl kapasiteli bir pilot tesis şu anda Beylikova'da çalışmaya başladı. Buradaki pilot tesiste ne yapılıyor? Pilot tesiste önce bu rezerv tespiti ile ilgili içerikleri ile ne kadar vardır, ön inceleme dediğimiz yıllık da bin 200 ton madeni işleyebilecek bir tesis. Ama bu tesis ne zaman bir kıymete binecek? Endüstriyel tesis dediğimiz yılda 570 bin tonu işleyecek o tesis işleme geçtiğinde, o zaman biz bu saydığımız çok değerli uç ürün nadir toprak elementlerine sahip olacağız. İşte o zaman bu ayrıştırma konusunda çevre hassasiyetleri o zaman devreye girecek. Orada hidroklorik asitler yani asitlerle ayrıştırılıyor. Çünkü bu toprakla iç içe geçmiş bir malzeme. Bunun içindeki o değerli madeni ayrıştırmak için asitler kullanılıyor. Bu Nadir Toprak Elementlerini dünyada işleyebilen 5 ülkesi var. Çin, Amerika, Japonya gibi ülkeler. Bu teknolojiye herkes sahip değil. Çin'de bunu dünya Nadir Toprak Elementleri pazarının yüzde 70'i Çin'in kontrolünde. Geçenlerde bu elementlerden bir tanesi, Neodimyum denen bir nadir toprak elementinin, satışını Çin askıya aldı. O zaman zaten kıyamet koptu. Ne işe yarıyor bu? Savaş ekipmanlarında, lazer ve optik okuyucularda çok önemli bir Nadir Toprak Elementi ve bu Çin'in kontrolünde. Bizim de burada ham olarak 690 milyon ton rezervimiz var. Bunun değeri belki 130, 200 milyar dolar çerçevesinde. Ama biz bunu işlemeye başladığımızda, o birleşenlerden bir tanesinin tonu 80 bin dolar, 90 bin dolar, hatta bir tanesi 800 bin dolar mertebesinde. Biz bunu işlediğimizde trilyonlarca dolara sahip bir kaynağa Türkiye sahip olacak.” şeklinde konuştu.
MADENCİLİĞE KATKI SUNACAĞIZ
Eskişehir Madencilik Kümesi Başkanı Çekiç, 2026 yılının Nisan ayında yapılması öngörülen İstanbul Maden İhracatçı Birlikleri seçimine işaret etti. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği’nin şu anki mevcut yönetiminde Başkan Yardımcısı olduğunu hatırlatan Çekiç “Maden İhracatçı Birliği, bugün 6 bin 500 üyesiyle Türkiye maden ihracatının da yüzde 70’ini gerçekleştiren bir kurum. Ticaret Bakanlığı'na bağlı bu kurum o kadar önemli bir kurum ki, hem Türkiye'nin ihracat potansiyelini değerlendiriyor. Firmaların, ihracatçıların sorunlarına ve dünya pazarlarına açılmalarında, ihracat yapmayan firmaların ihracat yapması için onlara eğitimler veriyor, yurt dışı gezilere götürüyor. Türkiye'nin 6 milyar dolar bir ihracatı var. Bu borla soda, külüne kattığımızda 9 milyar dolara yaklaşıyor. Ama Türkiye'nin ihracat potansiyeli o kadar yüksek ki, eğer ekonomideki payı yüzde 5’lere çıkarırsak, otuz milyar, kırk milyar dolara çıkarılacak bir sektörden bahsediyoruz. Burada İstanbul Maden İhracatçı Birlikleri olarak sektöre hem ihracatçılarımıza hem madencilik sektörüne katkı sunmak için yapacağımız çok. projeler var. Biz aynı zamanda yönetimde olduğumuzda burs projesi başlattık; üniversiteden yer bilimleri, maden, jeoloji bölümlerini seçen öğrencilerimize asgari ücret kadar burs verdik. Eskişehir'imizde de Osmangazi Üniversitesi'nde de geçen sene 17 öğrencimiz bu bursu hak etti. Burs projesi bakanlıklar arası bir görüşmeyle sonlandırıldı. Ben tekrar buradan onun sözünü veriyorum. Tekrar iş başına geldiğimizde burs projesini tekrar hayata geçireceğim. 150 bine yakın bir istihdamımız var ama bunu çarpanlarıyla düşündüğümüzde nakliyecisi, gümrükçüsü iki milyona yakın bir insan bundan sebepleniyor.” dedi.